Các phép đo màu ( phần 1 )
1 Đo màu.

Các màu được đo bằng phương pháp kích thích 3 giá trị màu giống như
cảm nhận của mắt người hoặc đo phổ phản xạ.

Về nguyên tắc, cấu tạo của các thiết bị đo màu phải tuân theo phương
thức tương tự mắt người nhìn màu. (Xem hình).

Mực (mẫu đo) được chiếu sáng bởi một nguồn sáng phát xạ. Một phần
ánh sáng chiếu tới bị mẫu đo hấp thụ và phần còn lại phản xạ. Ánh sáng
phạn xạ được mắt người thu nhậ. Khi ánh sáng chiếu tới mắt, các tể bào
hình nón nhạy với các màu Red, Green, Blue bị kích thích và được các tế
bào thần kinh thị giác chuyển tín hiệu kích thích tới não bộ cho phép cảm
nhận màu.

Tíến trình cảm nhận màu tự nhiên này được mô phỏng lại trong các thiết
bị đo. Trong quá trình đo ánh sáng được chịếu tới mẫu đo. Ánh sáng phản
xạ đi qua một hệ thống ống kinh và tới bộ cảm biến, bộ cảm biến này
dùng để đo cường độ ánh sáng của mỗi màu và chuyển tín hiệu cảm nhận
được cho một máy tính. Tại đó, các tín hiệu này được đối chiếu với giá trị
cảm nhận tương ứng của 3 loại tế bào hình nón trong mắt người được xác
định theo chuẩn quan sát của CIE. Kết quả nhận được là các giá trị kích
thích X, Y và Z. Sau cùng, các giá trị này được chuyển đổi thành các độ
màu hay các toạ độ của các không gian màu khác (thí dụ như CIE LAB
hay CIE LUV).

2 Các giá trị kích thích 3 thành phần/ Điểm trắng tham chiếu

Theo tiêu chuẩn, sự phấn bố cường độ sáng cho các loại ánh sáng khác
nhau nằm trong khoảng giữa 380 và 780 nm (cách nhau từng khoảng 5
nm). Hình minh họa ở trên cho thấy sự phân bố cho các nguồn chiếu sáng
chuẩn A, C, D50 và D65.

Các nguồn chiếu sáng chuẩn C, D50 và D65 tương đồng như áng sáng
trung bình ban ngày với cường độ bức xạ cao nhất ở vùng màu tím. Hình
minh hoạ tiếp theo cho thấy thành phần của nguồn sáng D65. Một nguồn
chiếu sáng chuẩn A có cường độ đỉnh (cường độ cao nhất) nằm trong
vùng màu Red thì nó ngả đỏ (ánh sáng buổi chiều và đèn điện).
4 Người quan sát chuẩn. Các đường cong phối hợp màu.

Mỗi người có 3 đường cong phối hợp màu để ước lượng các màu Reb,
Green và Blue. Đối với những người nhìn màu bìnhthường thì các đường
cong này hầu như giống nhau. Vì thế, các màu chỉ được cảm nhận khác
nhau tại các vùng biên. Thí dụ, vẫn có những màu được người này cảm
nhận là xanh ngả lục, nhưng người khác lại cho là lục ngả xanh. Đó là lý
do tại sao, đối với việc đo màu, cần thiết phải định
nghĩa một cá nhân với cảm nhận về màu bình thường được xem như là:”
người quan sát chuẩn”. Một loạt các cuộc thử nghiệm toàn diện với một
số lượng lớn cho những người nhìn màu bình thường được tiến hành vào
năm 1931. Trên cơ sở thử nghiệm này, các đườong con phối hợp màu x, y
và z được xác định và trở thành các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế như
DIN 5033 và ISO/ DC 12 647.

y(được nhân với các giá trị từ đường cong phối hợp màu x ( ). Kết quả
cho 3 đường cong mới.z(

Cuối cùng, bằng phép tính tích phân và nhân với các thông số được chuẩn
hóa, các giá trị kích thích 3 thành phần X, Y, Z được tính từ các vùng
nằm trong đường cong bằng phép tích phân khiến nó có khả năng mô tả
màu đó một cách chính xác.