Lời nói đầu
Xuất phát từ thực tế khách quan do đòi hỏi của sự hình thành vầ
phát triển của nền kinh tế thị trờng . Do đó ,việc hình thành các
công ty cổ phần (CTCP ) và vấn đề cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà
nớc (DNNN ) là tất yếu đối với quá trình phát triển mạnh của nền
kinh tế thị trờng . Hình thức CTCP đã xuất hiện vào những năm
cuối thế kỷ XVI và đầu thế kỷ XVII , mà trớc tiên là ở nớc Anh
sau đó là nớc Pháp . Trải qua quá trình phát triển của nền kinh tế ,
nhất là trong giai đoạn mà cuộc Cách mạng công nghiệp diễn ra thì
CTCP phát triển rất mạnh mẽ. Đến những năm đầu thế kỷ XX thì
CTCP đã trở thành hình thức kinh doanh rất phổ biến ở các nớc có
nền kinh tế thị trờng phát triển mạnh. Với Việt Nam chúng ta, từ
khi đất nớc đợc thống nhất , do phải giải quyết hậu quả nặng nề
của chiến tranh . Mặt khác do cơ chế kinh tế và xuất phát điểm của
chúng ta thấp. Chính vì vậy, mà việc khôi phục nền kinh tế tuy đã
đạt đợc nhiều thành công, song cũng còn nhiều hạn chế. Do đó mà
đại hội Đảng lần thứ VI (12/ 1986) đã đánh dấu sự đổi mới của nền
kinh tế Việt nam. Đó là quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế tập
trung quan liêu bao cấp, sang nền kinh tế thị trờng, Nó không chỉ
làm thay đổi một cách sâu sắc nền kinh tế nớc ta về cơ cấu kinh tế,
thành phần kinh tế và quan hệ sở hữu mà còn làm xuất hiện hình
thức tổ chức kinh tế mới đó là CTCP. Nghị quyết Đại hội Đảng lần
thứ VI, VII, VIII và Hiến pháp 1992 đều khẳng định: Nền kinh tế
nớc ta hiện nay là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành
theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng

1

Xã hội chủ nghĩa. Trong nền kinh tế nhiều thành đó, kinh tế quốc
doanh đợc xác định giữ vai trò chủ đạo. Các thành phần kinh tế
khác hoạt động theo luật và bình đẳng trớc pháp luật

kinh doanh nhằm thu lợi nhuận
2. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty cổ phần
Công ty cổ phần ra đời từ cuối thế kỷ 16 ở các nớc t bản
phát triển nh một nhu cầu khách quan của lịch sử. Trong suốt mấy
trăm năm qua các công ty cổ phần đã chiếm một vai trò quan trọng
trong việc thúc đẩy nền kinh tế thế giới. Quá trình lịch sử hình
thành và phát triển của hình thức công ty cổ phần trên thế giới có
thể đợc mô tả theo sơ đồ sau:

3
phát triển
- Công ty cổ
phần phổ
biến ở các
nớc t bản
chủ nghĩa
-Các hình
thức đa quốc
gia
- Hình thành
trung tâm tài
chính quốc tế
-Giao dịch
chứng khoán
sôi động
Giai đoạn
trởng thành
- Hình thức
công ty xuyên
quốc gia, đa
quốc gia
- Thu hút công
nhân mua cổ
phiếu
- Cơ cấu công
ty cổ phần
hoàn thiện,
pháp luật hoàn
thiện


này công ty cổ phần có hai loại:
+ Doanh nghiệp góp vốn hoặc doanh nghiệp nhóm bạn
+ Doanh nghiệp do Nhà nớc lập bằng hình thức phát hành
trái khoán (ở Mỹ gọi là cổ phần công cộng) hoặc doanh nghiệp Nhà
nớc góp vốn.
2.2. Giai đoạn hình thành
Trong nửa đầu thé kỷ XIX các công ty cổ phần chính thức lần
lợt ra đời với hình thức tổ chức và hình thức phân phối riêng của
chúng. Những quy định cơ bản về công ty cổ phần đã ra đời (ở Pháp
vào những năm 1806). Công ty cổ phần đợc thành lập rộng khắp
trong các ngành nghề không chỉ trong thơng nghiệp mà trong giai
đoạn trớc ở các ngành chế tạo, các lĩnh vực giao thông vận tải đ-
ờng sông, đòng sắt.
Cổ phiếu phát hành có thể bán trao tay, loại giao dịch chứng
khoán này có lúc vợt ra ngoài biên giới quốc gia thu lợi nhuận theo
hình thức lợi tức định kỳ. Một số doanh nghiệp lớn của t bản t
nhân bắt đầu phát hành cổ phần, tách ngời đại biểu quyền sở hữu

6

(hội đồng quản trị) và ngời kinh doanh (giám đốc) ra làm hai. Các
sở giao dịch chứng khoán cũng hình thành phổ biến ở các nớc
Phơng Tây tuy nhiên trớc những năm 70 của thế kỷ XIX công ty
cổ phần còn ít và hình thức cha đa dạng, quy mô còn nhỏ.
2.3. Giai đoạn phát triển
Sau những năm 70 của thế kỷ XIX công ty cổ phần phát triển
rất nhanh phổ biến ở tất cả các nớc t bản, các ngành có quy mô
sản xuất mở rộng, tập trung t bản diễn ra với tốc độ cha từng có,
ra đời các tổ chức độc quyền nh Các ten Xanh đê ca Cơ vốt.
Các công ty nắm giữ cổ phần khống chế ra đời tạo thành kết cấu

TNHH một thành viên hay Công ty liên doanh ( nếu chủ sở hữu là
Nhà nớc)