Lễ hội đập trống của ngời Ma Coong Thợng Trạch - Bố Trạch -
Quảng Bình
A. PHầN Mở ĐầU
1. Lý do chọn đề tài
Hằng năm khi mùa lễ hội về, ai trong mỗi chúng ta không khỏi rạo rực,
mong ngóng đợc tham gia, chiêm ngỡng những nét đẹp của văn hóa lễ hội ở trên
chính quê hơng mình. Chính những nét đẹp mang đậm bản sắc dân tộc của ông
cha ta từ bao đời nay đã lôi cuốn, thu hút sự say mê khám phá của thế hệ chúng
tôi, những ngời con Quảng Bình. Đó chính là nét đẹp về Lễ hội đập trống của
ngời Ma Coong ở Thợng Trạch
2. Mục đích nghiên cứu
Trong cộng đồng các tộc ngời ở phía Tây Quảng Bình thì tộc ngời Ma Coong có
những nét đặc sắc về truyền thống, văn hóa hiếm có, ví nh: tục bảo tồn cá- không
khai thác cá trong mùa cá đẻ, khai thác cá bằng công cụ nh lới, câu; không sử
dụng hóa chất và chất nổ. Rồi tục phân chia ranh giới khai thác sản phẩm ngoài
gỗ nh mật ong, sa nhân, cây thuốc Đặc sắc nhất là lễ hội đập trống.
3. Đối tợng
Bản Cà Roòng ( xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình), mảnh
đất linh thiêng của ngời Ma Coong- một dân tộc ngời thuộc dân tộc Bru- Vân
Kiều là nơi diễn ra lễ hội. Ngời Ma Coong hiện có 287 hộ, 1552 khẩu, c trú thành
từng làng bản nhỏ, rải rác từ biên giới Việt- Lào đến giáp xã Tân Trạch. Ngời Ma
Coong lu giữ nhiều phong tục, tập quán mang đậm bản sắc dân tộc.
4. Phạm vi nghiên cứu
Tìm hiểu về một vài nét đẹp về Lễ hội đập trống của ngời Ma Coong ở Thợng
Trạch
5. phơng pháp nghiên cứu đề tài
- tìm hiểu thực tế tại địa phơng.
-Tìm hiểu những thông tin liên quan đến lễ hội của ngời Ma Coong.
- Ghi chép, su tầm, chụp ảnh, tổng hợp
B. Nội dung nghiên cứu
- Gồm phần Lễ và phần hội

một hồi đánh khẽ. Tang trống phải đợc làm từ gỗ cây Chi- cúp ( một loại cây rỗng
ruột), nó phải đợc giữ gìn năm này sang năm khác, chỉ đợc thay khi không còn
dùng đợc. Còn da trâu phải là trâu khỏe, có 2-3 năm tuổi, đợc căng vào tang trống
Nhóm học viên lớp ĐHGDTH - K51
2
Lễ hội đập trống của ngời Ma Coong Thợng Trạch - Bố Trạch -
Quảng Bình
vào đúng ngày lễ hội. Theo phong tc, ngi Ma Coong ly cõy chi cỳp, mt
loi cõy thuc rng rut, sng hng chc nm gia rng i ngn lm tang trng.
Mt trng mi nm thay mt ln vo mựa l hi.
Ngi dõn trong bn C Roũng chun b trng cho l hi
`
Phn l
Trờn khonh sõn rng nht ca bn, di tỏn ca cõy c th, ngi lng xỳm
tay dng mt dóy nh tranh nh. Trong cn nh chớnh lm ni hnh l, treo trang
trng chic trng. Khi dờm buụng xung, cụng vic chun b ó xong, mi ngi
tm nm tm ba ch trng lờn.
Khi trng nhỳ lờn trờn rng nỳi sau lng bn, vt cỳng c mang ra sp t.
Mõm c cỳng Ging gm cú ru cn, g, cỏ, xụi, ngn cõy mõy, khỳc thõn cõy
oỏc. Mi bn cú mt mõm v trong l cỳng phi cú 18 mõm c nh th. Trỏch
Nhóm học viên lớp ĐHGDTH - K51
3
LÔ héi ®Ëp trèng cña ngêi Ma Coong Thîng Tr¹ch - Bè Tr¹ch -
Qu¶ng B×nh
nhiệm làm mâm cỗ phải là người nhà của các già bản. Cá cúng Giàng được bắt từ
khúc suối cấm, đây là đoạn ngăn của con suối A Ky. Vào khoảng tháng 5 dân bản
ngăn con suối Aky từ bản Rào Bụt đến bản Nồm và được quản lý nghiêm ngặt
nếu ai vào đó đánh cá thì bị phạt rất nặng.Trước khi có lễ hội là lễ thả lưới tại
khúc suối này. Những con cá bắt được sau cúng lễ, chia cho cả bản cùng ăn. Sau
lễ hội đập Trống, mới được đánh bắt cá tự do.

bờn h ru ung n say c tri t. Từng tốp, nam phụ lão ấu, trai thanh nữ tú,
miền xuôi, miền núi, các tộc ngời, lúc này đây không phân biệt là Kinh hay Rục,
là Mày hay A rem, là Ma Coong hay KhùaTất cả vai khoác nhau cùng vung dùi
đánh trống. Tiếng chiêng, tiếng thanh la và bao loại âm thanh cộng hởng dậy trời,
rung đất. Hàng trăm ngời chờ đến lợt đợc vào đánh trống luôn vít cong cần rợu.
Rợu cần bao lần thay ché. Đống lửa cũng bao lần thêm củi. Bao tốp ngời thay
nhau vào đánh trống. Men ru nng say bc lờn, nhng thanh niờn khe mnh
ginh nhau dựi v tr ti ỏnh trng mnh, ỏnh trng nhanh. Nhng ngi
khụng tham gia ỏnh trng thỡ cm tay nhau nhy mỳa quanh ng la chỏy sỏng
rc. Lỳc khoan thai, lỳc thỳc dn dp ting trng c th vang ng c nỳi rng
thm thm. Va ỏnh trng, nhúm thanh niờn la vang rng:
Nhóm học viên lớp ĐHGDTH - K51
5
Lễ hội đập trống của ngời Ma Coong Thợng Trạch - Bố Trạch -
Quảng Bình
"Roa l Ging i!" (sng quỏ, vui quỏ tri i)
Đến khi tất cả đã mệt nhoài và tiếng trống cũng nhòe đi trong sơng núi
Bình rợu cần nghiêng, điệu nhảy nghiêng, cả núi rừng nghiêng còn tiếng trống
thì vang mãi vọng qua vách núi xuyên qua những lớp rừng già.
ờm hi ny cũn c gi l ờm "th ca"; ngha l mi ngi, khụng k l
quen, ngi bn ny bn kia, tt c u c dt tay nhau vo rng chuyn trũ,
tỡnh t. Khi mt trng b ỏnh v, thanh niờn nam n cựng dt tay nhau ln vo
rng sõu. Sau mựa l hi khụng bit bao nhiờu ụi bn tỡnh li nờn v nờn chng.
Khi trng lờn quỏ nh u, ting chiờng, ting trng cng thỳc gic mi
ngi ỏnh cho trng v trc khi tri sỏng vỡ ngi Ma Coong cho rng nu
trng khụng v trong ờm thỡ mựa mng s tht bỏt ngi lng úi kh, gp
nhiu tai ha. Ngi ny mt cú ngi khỏc vo thay, ting chiờng, ting trng
khụng bao gi ngng. Mt trng rung lờn bn bt, ri bt ng n mt ting
bp. Mt trng v, ting hỏt hũ, nhy mỳa bng lng i, sau ú l tiờng hột
vang nỳi rng. Ri tng ụi, tng ụi cm tay nhau, nớu ỏo nhau nh quen t bao

ngời Ma Coong. Mọi ngời chếnh choángtrong men say rợu cần, cuồng nhiệt hết
mình với những điệu nhảy, lời ca nồng nàn của con ngời Trờng Sơn. Tiết trời se
lạnh về đêm không ngăn nổi dòng ngời lũ lợt kéo về dự hội. Không chỉ ở miền
Tây Quảng Bình mà cả các vùng xa xôi, cả bên nớc bạn Lào cũng hòa vui không
khí. Vào ngày này chỉ trừ những ngời ốm đau, già yếu, còn lại đều náo nức đi
hội . Với trai gái đến tuổi trởng thành, đây là dịp làm quen, hò hẹn, tìm bạn tình
rồi sau đó kết duyên thành vợ, thành chồng. Ngời Ma Coong đến với lễ hội phải
đi từ lúc gà vừa gáy sáng. Có ngời ở Lào đã lội bộ suốt cả ngày trời để đến kịp tr-
ớc khi vào hành lễ. Tục đập trống đêm 16 tháng Giêng trở thành một hoạt động
tâm linhtheo suốt hành trình tồn tại của ngời Ma Coong trên dãy Trờng Sơn hùng
vĩ. Chủ đất không chỉ xin Giàng no đủ, đợc mùa, trong đêm 16 này, chủ đất còn
xin cho ngời Ma Coong đợc một đêm tình yêu. Đêm hội với niềm vui dài bất tận.
Mọi hờn giận ân oán đợc giũ bỏ hết! Tất cả tha thứ cho nhau và cùng ớc nguyện:
Mọi ngời đều mạnh khỏe, mùa màng no đủ, bội thu.
Cũng từ đêm hội này nhiều đôi lứa đã ớc hẹn, chọn ngày mời bố mẹ, già
làng đến nhà cô gái đặt lễ trầu cauVà sau mùa lễ hội họ nên vợ nên chồng.
C. kết luận chung
L hi p trng ca ngi Ma Coong l l hi mang m bn sc ca cỏc
dõn tc min Tõy Qung Bỡnh, nú tr thnh mt sc mnh tinh thn to ln, giỳp
cng ng ngi ni õy on kt, vt mi khú khn th thỏch. c bit, nm
2007 l hi ny ó c B Vn hoỏ, Th thao v Du lch a vo danh sỏch chớn
l hi dõn gian quc gia c phc hi.
Nhóm học viên lớp ĐHGDTH - K51
8