SẢN PHỤ KHOA -
SA DÂY RỐN
Sa dây rốn là tình trạng dây rốn bị sa trước ngôi thai, có thể xảy ra lúc còn ối (sa
dây rốn trong bọc ối) hay nguy hiểm hơn là sa dây rốn sau khi vỡ ối.

1. Đại cương

Đây là một cấp cứu hàng đầu vì gây ra suy thai cấp do cuống rốn bị chèn ép giữa
ngôi và thành chậu hông hoặc do khi bị sa ra ngoài âm đạo việc cung cấp máu của
dây rốn cho thai bị đình trệ do co thắt của các mạch máu dây rốn. Nếu không lấy
thai ra ngay thì có khả năng thai bị chết trong vòng 30 phút.

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn tới sa dây rốn:

1.1. Về phía mẹ

- Đẻ nhiều lần nên ngôi thai bình chỉnh không tốt gây các ngôi bất thường.

- Khung chậu hẹp, méo.

- Có khối u tiền đạo.

1.2. Về phía thai

- Các ngôi bất thường, ví dụ ngôi ngược, ngôi ngang do ngôi không tì vào cổ
tử
cung nên dây rốn có thể sa trước ngôi.

- Sa một chi làm dây rốn sa theo.

1.3. Về phía phần phô của thai

2.2.1. Sa dây rốn trong bọc ối

- Tuyến xã:

+ Tư vấn cho sản phô nằm đầu thấp, mông cao, không rặn để bảo vệ ối khỏi bị vỡ.

+ Tiêm bắp Papaverine 40 - 80mg.

+ Chuyển tuyến trên.

- Tuyến huyện: mổ lấy thai ngay.

2.2.2. Sa dây rau khi đã vỡ ối

- Tuyến xã:

+ Xác định xem dây rốn còn đập không bằng cách kẹp dây rốn vào giữa hai ngón
tay để xem dây rốn đập mạnh hay yếu. Đồng thời nghe tim thai trên bụng mẹ.

+ Nếu xác định là thai đã chết (dây rốn hết đập, không nghe thấy tim thai) thì
không còn cấp cứu. Theo õi để cuộc đẻ tiến triển bình thường.

+ Nếu thai còn sống:

· Cho sản phô nằm chổng mông, nhẹ nhàng đẩy dây rau lên.

· Tiêm bắp Papaverine 40 - 80mg nếu cơn co mau.

· Tư vấn cho sản phô về việc không nên rặn và những diễn biến xấu có thể xảy ra
đối với thai nhi.