SẢN PHỤ KHOA -
HIV/AIDS VỚI BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH
I. ĐẠI CƯƠNG VỀ HIV/ AIDS - VIRUS HIV:
- VR HIV ( Human Immunodeficiency Virus) là một Virus được phát hiện lần đầu
vào năm 1981. Đây là loại Virrus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ta
gọi tắt là AIDS ( Acqui red Immuno Deficiency Synd rome)
- HIV khi xâm nhập vào cơ thể sẽ phá huỷ hệ thống miễn dịch tạo thành những sai
hỏng đặc hiệu và không đặc hiệu của hoạt động miễn dịch dẫn đến nhứng hậu
quả Lâm sàng khác nhau. Hậu quả đó chính là sự phá huỷ hệ thống miễn dịch làm

cho bệnh nhân trở nên dễ bị tấn công bới các vi khuẩn hay Virus khác mà người ta
gọi là: “ Nhiễm khuẩn cơ hội”. Ngoài ra sự phá huỷ miễn dịch của con người tạo
điều kiện cho các u ác tính phát triển mà điều này không xảy ra ở những người
khoẻ mạnh. Giai đoạn mà bệnh nhân bắt đầu bắt đầu có những biểu hiện các
bệnh nhiễm khuẩn cơ hội hay các khối u ác tính được gọi là thời kz phát bệnh
AIDS.
- AIDS là hậu quả của mọt quá trình biến đổi từ lúc bắt đầu nhiễm HIV cho
tới khi xuất hiện các triệu chứng Lâm sàng. Thời gian biến đổi dài hay ngắn tu
z
thuộc vào từng bệnh nhân, cuối cùng dẫn đến tử vong .
- HIV thuộc nhóm Ret rovirus có 2 loại gây hội chứng AIDS:
* HIV- I ( HumanT- Lymphotropic Virus type I )
* HIV- II ( HumanT- Lymphotropic Virus type II )
Cả 2 loại Virus này có quan hệ mật thiết với nhau để gây ra hội chứng suy giảm
miễn dịch mắc phải. HIV- I gây bệnh chủ yếu ; HIV - II có thời gian ủ bệnh kéo dài
hơn nói chung thời gian ủ bệnh từ 6 - 8 năm.
- Các đối tượng thường có nguy cơ mắc HIV cao :
* Nhóm người tiêm chích Matuý
* Nhóm gái mãi dâm
* Nhóm có quan hệ tình dục đồng giới ( Đồng tính luyến ái )
- Truyền máu không được kiểm tra, tiêm trích bằng dụng cụ không được khử

II. Lây truyền HIV ở Phô nữ :
- Vì sao HIV - AIDS lại trở thành 1 nguy cơ lớn cho phô nữ ?
Theo tài liệu tổ chức y tế Thế giới toàn Thế giới có 8 triệu người nhiễm HIV nhưng
hơn một nửa rơi vào Phô nữ. Vì 3 lý do làm Phô nữ mắc HIV cao hơn nam giới:
+ Về mặt sinh học Âm đạo: Có diện tích rộng nên có nhiều nguy cơ lây nhiễm
qua giao hợp. Mặt khác tinh dịch chứa đậm độ Virus- HIV cao hơn nhiều so với
dịch âm đạo.
+ Về mặt dịch tễ học: Phô nữ có xu hướng lấy chồng lớn tuổi hơn, nên người
chồng trước đó có nhiều bạn tình vad có thể đã nhiễm HIV.
+ Về mặt XH: Trong quan hệ tình dục nam giới là chủ động, nữ bị động. Vì
vậy Nam giới có thể quan hệ bất kz người Phô nữ nào , làm khả năng lây HIV của
Phô nữ ngày càng tăng.
Đường lây truyền có 3 đường có thể gặp:
+ Giao hợp không được bảo vệ bằng bao cao su, gaio hợp qua đường miệng,
đường hậu môn đều lây truyền HIV.
+ Dùng ống tiêm và kim tiêm đã nhiễm HIV
+ Mẹ nhiễm HIV khi có thai truyền cho con ( qua bánh rau, qua máu, qua
dịch âm đạo khi chuyển dạ qua Sữa khi cho con bú)
III. Cơ chế lây truyền HIV từ mẹ sang con:

Việc lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể sảy ra trong TC, lúc chuyển dạ, sau
đẻ hoặc lúc cho con bú, cơ chế việc lây truyền là phức tạp có thể do Virus tự do
phối hợp với các TB khác hay nhiễm khuẩn bánh rau
1. Sự lây truyền HIV thẳng từ mẹ sang con có thể xảy ra suốt thời kì thai
nghén, qua bánh rau ( tỷ lệ 20-30 %). Vai trò của bánh rau trong việc lây truyền
HIV trong tử cung rất phức tạp> Bánh rau có các tung sản mạc với gai rau lơ lửng.
Virus ở mẹ sẽ gặp màng rau không cho truyền sang thai. Mặt khác trung sản mạc
có khả năng đại thực bào. vì vậy nó bảo vệ 80% không cho lây qua rau thai.
- Lây qua bánh rau qua những đợt nhiễm khuẩn đặc biệt xảy ra ở 3 tháng đầu hay
3 tháng giữa.

- Ngứa phát ban, nổi mẩn
- ỉa chảy kéo dài
- Viêm khớp loét miệng
- Nhiễm trùng cơ hội ở Phổi, ở não.
+ Thời gian từ khi xuất hiện AIDS cho đến khi tử vong ở trẻ em là 2 năm, 5 năm ở
đàn ông, 8 năm ở đàn bà.
2. Cận lâm sàng : Có nhiều phương pháp phát hiện sự hiện diện của kháng thể
kháng HIV với độ nhạy mức độ chuyên biệt khác nhau :
- Test elisa : Độ nhạy 90% là XN kiểm soát đầu tiên.
- Western Blot : Đặc trưng hơn kháng thể có định hướng trước.
- Kỹ thuật miễn dịch huznh quang.
- Kỹ thuật RIPA : Dùng những chất có hoạt tính phóng xạ.
3. AIDS - và thai :
- Nếu người mẹ có HIV (+) khi mang thai nguy có bước sang giai đoạn AIDS
sẽ tăng thêm o tình trạng giảm miễn dịch tế bào sẵn có của thai. Sự lây truyền
qua thai sẽ xảy ra ở tuần thứ 15 và cuối kì có thai lúc đẻ.
- Lúc thai sinh ra HIV (+) có thể do : + Kháng thể mẹ truyền sang con
+ Thai nhi nhiễm bệnh tạo kháng thể
- Phải kiểm tra trẻ vào các thời điểm: 6 tháng, 9 tháng và 12 tháng.
12 tháng bé còn HIV (+) thì kết luận bé nhiễm HIV trong bào thai, tiên
lượng xấu 60% chết trong vòng 2 năm. Biểu hiện Lâm sàng gan to, lách to, nhiễm
trùng hô hấp tiêu hoá, viêm não, chậm lớn.
VI. Xử trí và điều trị:
- Quan điểm hiện nay nên phá thai sớm nếu phát hiện được mẹ bị bệnh
trước tuần lễ thứ 20. Còn nếu phát hiện sau 26 tuần thì để theo dõi.
- Khi sản phô HIV (+) vẫn có thể cho đẻ đường âm đạo, nếu không có chống
chỉ định cần dự phòng cho người đỡ đẻ.
- Đối với trẻ sau khi sinh không cho bú mẹ vì Virus HIV có thể truyền qua sữa.
Tuyệt đối không tiêm chủng cho bé các loại ( BCG, bại liệt, quai bị )
- Về điều trị: