14) ỗ hã ! Cao Thng Trong lểc ngha quàn ang c th mnh sc to, lm xao xuyn lng ngẩi v trn lan
khp x, khin nh ng cuấc Bđo hấ ang phđi nhc nhn lo ngi, khãng bit c dơp ẽc
khãng, v bao giẩ mậi dơp ẽc; trong lểc ngha quàn ang cn ngẩi c tr, c dềng giểp
ẻ c Phan v vic sai khin tậng s, liu lẽng binh c, thữ chẽt c mất cỹi tang rt au
ận, rt thit hi, dẩi i cđ i cuấc, rung ấng cđ ton quàn : cỹi tang Cao Thng t trn.
Cao Thng l mất ngẩi c ti to ch lận th no, ai ny c my on trn kia ă bit;
ngha quàn ang cn phđi c ãng, ang phđi da vo ãng lm mất bc tẩng thnh, bng
thiu mt ãng i, tc l ngha quàn thiu mt linh hn, kổm hn thc lc, khãng phđi va.
Hi ă trđi nỉm nỉm tch t, nỉm nỉm dy d, Cao Thng ng thy ngh quàn c
kh giậi, c lng thc, c cãng phu tp luyn khỹ ri, tuy khãng phđi ẽc d lc chi,
nhng cềng chng c vậi quàn Phỹp trong mất thẩi gian. Bi vy ãng suy ngh nu m
ngha quàn c chui nhềi ln qut trong vễng rng nểi măi, khãng ln bậc ln mất vi thữ
n bao giẩ mậi chim c ẽc mất tc t lm cỉn bđn hn hoi ly vic lận. ỏă khãng
ln ẽc thữ lm sao khi c ngy phđi tht lễi, phđi h hng. Vy thữ bày giẩ, theo ãng
mun, ngha quàn tt phđi kch lit tn cãng mất phen th no, chậ c măi rng nểi nh
th ny, tuy l t ca mữnh tht, nhng bn pha u c quàn Phỹp bao bc, sit cng ly
mữnh, thnh ra mữnh khãng khỹc chi con chim trong lng, con cỹ trong chu, vy vễng gữ
ẽc ? Suy ngh vy ri Cao Thng vo hu c Phan bn v vic tn cãng, huyt chin
mất phen xem sao.
ca ãng mun em quàn ra i, thữ ỹnh ly t no trậc ?
Tãi xin ỹnh tnh Ngh trậc.
Ti lm sao li ỹnh tnh Ngh trậc ?
Vữ quàn Phỹp i ch vậi ta, ly tnh Ngh lm ni cỉn bđn, ng quàn v tch lng
rt nhiu, mất l chng gi ta mƠt H Tnh, Quđng Bữnh, hai l chƠn ẩng
khãng cho giao thãng thanh kh vậi ngoi Bc. Ngy nay, nu ta ngi m gi ày măi, ă
chng phđi l k cu an, m ly gữ khch ấng ẽc lng ngẩi, mu toan ẽc vic lận. Bao
nhiu ngha đng trong nậc bày giẩ, u trãng ngng v ta m nh bậc lui tậi; n sc
khỹ nh ta m c ngi yn, thữ h cềng khãng dỹm ấng, nay nu ta ấng thữ tt l h ễa

Ri Cao Thng nỉn n mất mc xin i, c Phan phđi cho. Vđ chng, nhàn hi by giẩ,
quàn th ph Anh Sn tnh Ngh An l Nguyến Mu trễ liu vic quàn lng c hi chm
trế, nn c cềng sn lng cho Cao Thng i thu xp vic luãn th.
Cao Thng bứn chn ly mất ngn quàn cẩng kin, luyn tp li cho tht gii, theo
nh binh phỹp ca ngẩi Phỹp. Duy c quàn phc thữ ãng cho mƠc ton sc , vữ ãng ly
ngha rng : phng Nam ta thuấc v Ha, cn phng Tày thuấc v Kim, nay ly ha khc
vậi kim ngha l ly la nung vng cho chđy ra, cho nn ly sc lm quàn phc, l
tẽng v ha vy. ỏi vậi quàn s, ãng ch c mất cỹi quàn mnh rng : Hế ai ra trn m lễi
li thữ chổm u. Chnh ãng ra trn cềng khãng bao giẩ chu i sau, bao giẩ cềng xãng pha
la n m ln trậc, khin cho quàn lnh u nc lng. Mi ln ỹnh nhau m ãng thẩng
thng l nhẩ c cỹi can đm y, nhng k ra ãng cềng khinh sinh quỹ. Quàn lnh xa nay,
khãng nhng phc ãng l ngẩi i ti m li qu mn ãng l ngẩi c ấ lẽng, vữ i vậi
quàn lnh, ãng ly tữnh nh anh em, khin h rt cđm phc, cho nn ln ny ãng ra binh, ai
cềng vui lng theo, khãng ngn ngi mất chểt no.

ỗng chia quàn ra lm hai ấi : ãng v ãng Nguyến Nin i tin phong, cn em ruất ãng
l Cao Nu dn mất na i lm hu ấi, rm rấ theo ẩng thẽng o m kổo i, trãng
thng tnh Ngh An tn phỹt. Con ẩng t v tnh Ngh c nhiu n tri ca lnh Bđo
hấ ng phng c vỉn thàn.
ỏi gia ẩng gƠp n no l Cao Thng ỹnh phỹ n y, ỹnh nhau làu l na ngy,
mau l mất giẩ hay vi giẩ ng h l ãng phỹ ẽc. ỗng ă phỹ ẽc my n nh th.
Trn kia ă c on ni ãng Cao Thng vn l ngẩi c ting anh hễng, lnh tp Bđo hấ u
bit, v c king sẽ, cho nn mi khi h tun tiếu m gƠp quàn ãng, h khãng dỹm ham
ỹnh lm, u gi ãng l h tậng.
Sau khi ỹnh phỹ my n ri, Cao Thng kổo quàn ngang qua mất n gi l n
N. Trong n ch c ấ mất trỉm lnh tp m thãi. Vin quan coi ấi lnh ny, l mất ngẩi
mữnh, trậc lm chỹnh quđn, sau ẽc thỉng chc lm quan mất lon, gi l quan mất Phiu.
Phiu nguyn trậc cềng trong ngha đng, c c mu lm, sau ra u hng Bđo hấ ri
em thàn vo hng ngề, lp nhiu huàn cãng, thnh ra ẽc lm tậi quan mất. Ngẩi Phỹp
tin dễng Phiu mậi cho Phiu ng N l mất ch hiếm yu nm ngay gia ẩng, hế ch

ang ỹnh n, chẽt thy ng sau cềng c ting sểng n lin thinh, ngh rng c quàn
Phỹp àu n cu vin, m trẩi ti en nh mc, chng bit l vin binh y nhiu t th
no, ch bit l trậc sau u b ỹnh cđ, khin cho lng quàn ă hi bin lon. Cao Thng
thy s th nh vy, sẽ quàn s nu khãng quyt t chin thữ khãng xong, ãng lin nhđy ln
m hổt lận :
Lểc ny chểng ta khãng ỹnh m cht, cn ẽi n bao giẩ.
Tc thẩi ãng chia quàn ra lm hai ấi, mất ấi thữ c vic ỹnh n, cn mất ấi quàn
thữ c ch vậi quàn mai phc gi l quàn vin binh ng sau : mi ấi gm ấ 150
ngẩi. Vữ ting l ãng em 1000 binh, nhng do hai ãng Nguyến Nin v Cao Nu quđn
xut nhiu hn, v tn binh do ng khỹc, cha hấi hip nhau. Chnh ãng Cao Thng thểc
gic quàn lnh xãng tậi hăm n, v t ãng xãng pha ln trậc, thnh ra b vin n trong
n bn ra, trểng ngay bn bng, ãng lin ngă ra. Quàn s thy ãng ch tậng b n ri,
khãng ai dỹm ham ỹnh na, mau mau rểt i, hip vậi o quàn sau va ỹnh va lui.
Quàn trong n v quàn mai phc ngoi, bit ngha quàn chy lễi, tuy h trãng ra khãng
thy gữ ht, nhng c bn phng theo, lm cho ngha quàn trểng n cht nhiu. C iu l
lnh tp trong n, ngoi n tuyt nhin khãng bit l Cao Thng b n m ngha quàn
thỹo lui.
Ngha quàn cng ãng Cao Thng chy măi n my chc dƠm, mậi tm ng binh
trong mất lng gn bn nểi lo cu cha thng tch cho ãng. Lểc by giẩ ãng hăy cn
sng, nhng m b n trểng vo mng mẻ, au lm, n ni m man, khãng ni ẽc càu
gữ na. Quàn s dễng ht my mn thuc cu thng em theo, v li hỹi lỹ ny lỹ kia rt
ch thng tch, nhng cềng vã hiu. Cao Thng nm m man thim thip sau my giẩ
ng h bng dng thy ãng m mt ra nhữnh quanh ch tậng, nậc mt trn xung hai
bn g mỹ, th di my ting ri mt. Ngy y chnh l ngy thỹng 10 nỉm qu t (1893),
ãng mậi c 29 tui. Than ãi ! Trẩi xanh khãng ta, tuyt ng anh hễng, hn n vã tữnh
git ngẩi chin s. Thđm thay !
Tin d bỹo gp n Ngn Tri, c Phan khc lc ku go rt l thđm thit :

Phan ỏữnh Phễng ủ trang 69/69
Trẩi hi tãi ! ỗng Cao Thng ãi ! Trẩi hẻi trẩi !

ỹnh nhung trẩng mất phểt nh khãng, con to ha ghổt ghen chi lm th !
Ngha ng u tng li lung au lng
Tữnh văng iu ngh cng thm ri l.
Nhậ Tãn linh :
Ho kit y ti,
Kinh luàn l ch ;
Vổn mày na gỹnh giang san
V cỹnh bn phng h th,
GƠp quc bấ ang cn binh cỹch, ngha giểp vua chung ni àn u,
B gia ữnh theo vic nhung ao, lng ỹnh giƠc ring phn lao ty;
ỏa bấ mun theo dng Nhc mc, thổt nhung bo tng gh trn oai linh,
Thin ti toan hc chậc V hu, ch sểng n bit bao chng c tr;
n quàn tậng ỏng nhung vàng mng, cm n quan phng,
Tậc triu ữnh Chng v gia phong, kổo cẩ tàn ch;
Nhng chc rng : ba sinh c phậc, hỉm h mi gm chut ỹ, ch khuãng ph
khãng ph vậi quàn vng.

Phan ỏữnh Phễng ủ trang 70/70
No ngẩ àu ! mất sậm khãng chng, m mng n lc tn bay, trẩng chin u bit
àu l s h;
Trong ba k xuàn thu tuy cha my, trn yn nga i phen roi thổt, trng cng
thẩng quyt m mƠt nam nhi.
Ngoi mi sng, s nghip bit chng no, trậc ca vin bng chc sao sa, thu linh
phỹch vấi cập cãng trỹng s.
Non thin phn pht ph hi gi thi, thng ngẩi tit ngha ngm ngễi thay,
Nậc tam thoa thp thoỹng bng trỉng soi, nhậ k trung trinh ngao ngỹn nh.
Th cht na song tay ch khỹi theo v t ph y cễng vinh.
Kữa sng nh my k hng di, vậi tinh chin cng thm by.
Nay nhàn :
Chung tht tậi tuqan,

nhậ n Cao Thng l c khc lểc y. S cđm thng quỹ ấ lm cho c mt ng qun ỉn,
khãng my ba m mƠt v mữnh gy, kh sc tiu ty trãng thy. Ch tậng phđi thay
phin nhau chỉm nom khuyn giđi măi, c vn khãng nguãi cn nhậ thng phin năo !
Ngh li cềng khãng li gữ. Bi ngẩi anh hễng trỹng s c ch trng cn dễng cho
c nh l chàn tay i vậi thàn th, khãng sao thiu ẽc; chng nhng vữ Cao Thng l
ngẩi tr dềng t c m thãi, li chnh l nh k s, mất tay giỹm c ch to sểng n l
mn cn nht; my ngn tậng s trãng cy vo , trn cđ phong tro khỹng quan h
. Nay bng dng ngẩi y mt i, ỹng thng tic l mất tậng ti ă nh, m kim
ngẩi thay th cn c; ch ỹng thng tic l mất k s quàn giậi thữ nhiu hn, m li
khãng c ai thay th ni. Nh vy bđo c Phan khãng khc thng sao ẽc ?
Hung chi c vn t ngh mữnh tui cao sc yu, tnh mnh mt cn chng bit àu l
sậm chiu, trong tr nh sn mất mai ph thỹc i s cho Cao Thng cềng nh ngy xa
Khng Minh cn may ph thỹc cho Bỹ ỳậc ẽc t nỉm, cn u ny mất ngẩi ang cẩng
kin thanh xuàn li b s mnh rậc i v trậc mất ãng gi ă da mi tc bc. ỏ l mất lĂ
khỹc, khin cho c Phan cng thm thng khc Cao Thng.
Cày cất cỹi ca ta nh mt, lm sao ta nh khi b xiu vơo rung rinh. Cao Thng
chnh l a v cày cất cỹi ca i s h Phan ang lm, cho nn tãi ni Cao Thng gia
ẩng mt i rt c đnh hng n nguyn kh v thc lc h Phan phđi vữ m lung lay,
thit thi, suy kổm.

Tuy vy, thanh th ngha quàn b ngoi vn cn sung tểc oanh lit, vn cn ln xung
gm thổt mit thẽng du Ngh Tnh, sc ca Bđo hấ dễ mnh gp trỉm gp nghữn, nhng
khãng dế mất chc quổt sch phỹ tan ẽc.
MƠc du binh lnh nh nậc bãn ba cãng kch luãn luãn cãng nhc nhn, mƠc du c
nhng hng tễy th lp cãng nh cỹc Tiếu ph s L Kinh Hp, Phan Huy Nhun, ỏinh
Nho Quang, tng by ht chậc ny tậi mu kia, nhng ngha quàn vn c i lềy giao
phong, cha chu ui hi lui bậc.
Lch s thin h xa nay, khãng h c mất cuấc chinh phc àu m ngẩi ta khãng
chiu np lẽi dng ngay nhng k sinh trng lm quàn s, lm mu thn, lm sai
nhàn, lm hậng o. Tậc lấc vng bc ng ny i ly mu mã cãng sc ng kia.

cỹi khãng kh tao nhiếu kinh hong bao ph nng nc kh th. Phđi chi ngẩi ta n ỹp
trng tr nhng k thit c con em i theo vỉn thàn, hay l thit c giểp ngm vỉn thàn, thữ
chng ni lm gữ, vữ lĂ mnh ẽc yu thua, tấi ai lm ny chu, l lĂ t nhin ẩi; nhng
ng ny bn tễy th lp cãng, lm oai lm d lung tung, mun bt ai thữ bt, mun chổm
ai thữ chổm. Gia lểc thin h lon ly, mng ngẩi r nh c rỹc, nht l ngẩi c mỹu mƠt,
ngẩi c tin d, v ngẩi c t him cu oỹn chểt xu gữ vậi quan Tiếu ph s v bấ h cỹc
ngi l dế bay u mt mng nh chi.
Thit vy, hi ny thiu gữ ngẩi b bn, b tễ, b y, b cht mất cỹch oan ung, ch vữ
lĂ c s sđn, c him thễ, ch tht s ngẩi ta khãng tấi l gữ, cềng khãng dnh lu xa gn
chi vậi vỉn thàn.
Ta nn cãng bữnh nhữn nhn rng s hữnh pht lung tung oan ung nhàn dàn nh th
phn nhiu chng phđi l quan Phỹp lnh Phỹp, m chnh l ngẩi Nam lnh Nam, gi
chung l bn tễy th lp cãng .
H ra tay chƠt vày cỹnh vỉn thàn n th, m sao phong tro vỉn thàn cềng sãi ni
cha yn; binh lnh Bđo hấ vn phđi i ỹnh giơp nhc nhn cha xong ? Tổ ra mu k ca
bn tễy th lp cãng ch lm cho dàn gian tao nhiếu bt bữnh thữ c, ch khãng thàu ẽc
nhiu t hiu quđ gữ theo h trễ tnh.
ChƠt vày cỹnh ca c Phan m c Phan khãng ngă, h bứn tnh cỹch sao ỹnh ngay
vo bđn thàn c Phan; nhng cỹch khãng phđi l dế dng thc hnh, h ngh ra cỹi th
on l lễng, mun giỹn tip ỹnh ngă c l hnh h nm xng ca t tin c dậi t.
H ni vậi Phỹp th ny :
Bm, phong tc x chểng tãi, m mđ t ai ãng b rt c quan h n s sinh t
ha phậc ca con chỹu ang sng. C khai qut m mđ ãng cha nh no ln, t nhin con
chỹu nh y ang giu ha nghứo, ang lnh phđi au, ang an phđi nguy. Phan ỏữnh
Phễng c lng son gan st, mnh khe c chp n àu cềng phđi lo ngh n phn mấ t
tin nh mữnh, nay c o ln, tt sao va cềng phđi nao nểng ấng h tậi bđn thàn, khãng
ra u hng thữ cềng bnh tt suy vi m cht !
Trong h tin chc rng c khai qut phn mất ri sai ngẩi chiu hng, b no h
Phan cềng phđi vữ o hiu, vữ vic nh, quỉng cm ci giỹp quy hng, cho nn h mậi
nh tàm hin tậi mu k nh th.

lận.
Nu c Phan l anh hễng mun to li thẩi th m to khãng ẽc, thữ h Hong
chnh l anh hễng bi thẩi th to ra.
Cễng thẩi, cễng lng, hai ngẩi i khỹc hn con ẩng ch hậng, m cễng n ch cc
oan, cễng c tn tui lận trong lch s. ỏi vậi thẩi th, mi ãng l mất i biu cho mất
tro lu t tng hnh vi ca Vit Nam : c h Hong nn kh tit h Phan cng r rt, c
h Phan nn s nghip h Hong cng v vang, y l mất ch sp Ơt ca lch s ổo le khãn
khổo lm vy.
Cui thỹng 10 nỉm giỹp ng, Hong Cao Khđi vit th ri sai chnh ngẩi nấi (em
vẽ) mữnh va l ãng anh con nh bỹc ca c Phan l Phan Vỉn Màn m ln nểi V Quang.
Khãng ai khỹc hn ãng ny m dỹm lnh mnh i s, nht l i s chiu hng, vữ nu ngẩi
khỹc chc l ngha binh lm tht.
MƠc lng l b con thàn quyn, Phan Vỉn Màn phđi trđi nhiu lận gian nan nguy him
mậi vã n i doanh. Mậi thy ãng ẩng huynh th mƠt vã, c Phan cđ cẩi v ni :
Anh i lm thuyt khỹch cho Hong Cao Khđi kh nhc lm hứ !
Vữ c ă ẽc tin bỹo trậc cho bit.
C xem th ri th di :
Khãng dứ ngẩi khuyn nh tãi ra hng l c nhàn Hong Cao. Tãi th quyt lm
vic tãi lm ày tậi cễng, du sm sổt bểa rữu cềng khãng lm sao cho tãi thay lng i ch
ẽc, anh v ni giễm cho Hong Cao bit nh th. Nu tãi khãng lm xong ẽc cãng vic

Phan ỏữnh Phễng ủ trang 74/74
vua y thỹc, dàn trãng mong v khãng ra hn cho khã ct ca t tin dậi t, thữ ch c
mất cỹch l cht theo hoi băo tàm ch mữnh m thãi.
Ri tc thẩi, c cm bểt vit th trđ lẩi, trao cho ãng Phan Vỉn Màn em v. Lểc anh
em t bit, c àn cn dƠn vậi :
Cềng may phậc cho ngẩi em th chiu hng chnh l anh, nu l ai khỹc thữ bấ
h ca tãi chc lm tng mm gi biu Hong Cao nm th. Ln sau y c sai i, anh
ng lănh mnh na nghe !
Ta c cđ hai bc th dch ra dậi ày, tc nh hai bc tranh phng i tàm tch ch

thng ngu thữ c.
Nay nhàn quan Ton quyn tr li, em vic tnh ta bn bc vậi tãi, c khuyn tãi sai
ngẩi n ng cễng ngi bit rng : ngi l bc ngẩi hiu bit ngha lận, du khãng bn
lng tng ngh gữ n thàn mữnh, nh mữnh i na, thữ cềng nn tng ngh cu vật ly
dàn trong mất a phng mậi phđi. Lẩi ni , quan Ton quyn khãng ni vậi ai, m ni
vậi tãi, l vữ cho rng : tãi vậi ngi c cỹi tữnh xm lng c cu vậi nhau, chc hn tãi ni
ngi nghe ẽc, vy c lĂ no tãi lm thinh khãng ni ?
Ngay th ngh xem : quan Ton quyn l ngẩi khỹc nậc, muãn dƠm tậi ày, m cn
c lng bỉn khoỉn lo ngh tậi dàn mữnh nh vy thay, hung chi chểng ta sinh lận khãn
t ny, l t ca cha mơ tãn tấc , c l àu mữnh lm l nh on, thữ trỉm nỉm v

Phan ỏữnh Phễng ủ trang 75/75
sau, ngẩi ta sĂ bđo mữnh ra lm sao , ỗi ! Lm ngẩi trn phđi c lng thng yu dàn lm
ct, cha tng c ai khãng bit thng dàn m bđo l trung vậi vua bao giẩ. Vic ca ngi
lm t by làu nay, bđo rng trung thữ thit l trung, song dàn ta c tấi gữ m vậng phđi
nãng ni lm than th ny, l li ti ai ? Nu bđo l ă vữ thin h thữ khãng thit chi tậi
nh na cềng phđi, nhng mất nh ca mữnh ă vy, ch cn bao nhiu nh trong mất
vễng cềng b i cđ, sao cho ang tàm , Tãi ngh nu nh ngi c khỉng khỉng lm trn tậi
măi, thữ e rng khp cđ sãng Lam nểi Hng u bin thnh h cỹ ht thđy, ch khãng phđi
ch ring lo ngi cho cày c mất lng ỏãng Thỹi chểng ta m thãi àu. ỏn ni cho qu
hng iu ng xiu tn, tng chc bc ngẩi quàn nhàn quàn t khãng ly gữ lm vui
m lm thữ phăi.
Tãi suy ngh n o măi, vt ly lm mng rẻ m ni ring vậi mữnh : ỏẽc ri, lẩi ni
tãi c th em ra ni cho ngi nghe lt tai, xin ngi ch bđo cho bit nh vy c phđi
hay khãng ?
Tuy nhin, s th ca ngi nh cẻi trn lng cp ă lẻ ri, bày giẩ mun bậc xung,
ngh li kh khỉn bit bao !
Nu nh tãi khãng c ch t tin chc chn ni mữnh, thữ quyt khãng khi no dỹm m
lẩi ni liu lnh mang ly cho c nhàn v sau. Nhng may l tãi vậi quan Ton quyn,
vn c tữnh quen bit nhau làu, li vậi quan Khàm s Kinh, v quan Cãng s Ngh Tnh,


Phan ỏữnh Phễng ủ trang 76/76
nỉm o thẩng m thãi. Xa kia nh Hỹn, nh ỏẩng, nh Tng, nh Nguyn, nh Minh
bn Tu, bao nhiu phen lỉm le mun chim ly t ta lm qun huyn ca h m vn
chim khãng ẽc. ỗi ! nậc Tu vậi nậc ta, bẩ ci lin nhau, sc mnh hn ta vn bấi, th
m trậc sau h khãng th mnh m nut trãi nậc ta ẽc, no c lĂ vữ lĂ gữ khỹc àu,
chng qua non sãng nậc Nam t trẩi nh phn ring hn ra ri, v cỹi n hu thi th lế
ngha vn c ch cho mữnh t c th trãng cy da nng lm vy. ỏn nay ngẩi Phỹp
vậi mữnh, cỹch xa nhau khãng bit l my muãn dƠm, h vẽt b tậi ày, i tậi àu nh l
gi lật tậi , n ni nh vua phđi chy, cđ nậc lao xao, bng chc non sãng nậc mữnh
bin thnh bẩ ci ngẩi ta, th l trn cđ nậc nh, dàn nh, cễng b m chữm ht thđy, c
phđi l ring mất chàu no hay mất nh ai phđi chu cđnh lm than m thãi àu.
Nỉm t du, xe giỹ thin t ng n sn phng H Tnh, gia lểc tãi ang cn tang
b mơ, ch bit ng ca c tang cho trn o, trong lng hỹ dỹm m tng n s gữ khỹc
hn. Song, vữ mữnh l con nh th thn, cho nn ãi ba ln c Hong thẽng giỹng chiu
vẩi ra; khãng lĂ no c th t chi, thnh ra tãi phđi gng g ng ra vàng chiu, khãng sao
dng ẽc. Gn ày, Hong thẽng li oỹi tng la chn tãi m giao ph vic lận, y thỹc
cho quyn to; y, mnh vua y thỹc nh th , nu c nhàn Ơt mữnh vo trong cđnh nh
tãi, liu chng c nhàn c nh chi t trn trỹnh i ẽc hay khãng ?
T lểc tãi kh ngha n nay, ă trđi mẩi nỉm trẩi, nhng ngẩi em thàn theo vic
ngha, hoƠc ă b trỹch pht, hoƠc ă b chổm git, vy m lng ngẩi trậc sau chng h
ly th lm chđn nđn ngă lng bao giẩ; trỹi li, h vn ra ti, ra sc giểp ẻ tãi, v li s
ngẩi mnh bo ra theo tãi cng ngy cng nhiu thm măi. No c phđi ngẩi ta ly iu
ta v him nguy lm cho s sung sậng thứm thung m b nh dn thàn ra theo tãi nh
vy àu. Ch vữ h tin cy lng tãi, lẽng xổt ch tãi, cho nn hàm h vy thãi. y, lng
ngẩi nh th , nu nh c nhàn Ơt mữnh vo cđnh ca tãi liu chng c nhàn c nẻ lng
no b m i cho nh hay khãng ?
Tha c nhàn, ch vữ nhàn tàm i vậi tãi nh th, cho nn cđnh nh tãi n ni hng
khi vng tanh, b con xiu dt, tãi cềng chng dỹm oỹi hoi. Ngh xem, k thàn vậi mữnh
m mữnh cn khãng oỹi hoi, hung chi l k s : ngẩi gn vậi mữnh m mữnh cn khãng