Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
1Trương Quang Hùng
Chương 2
MÔ HÌNH RICARDO
2
Nội dung
• Chi phí cơ hộivàlợithế so sánh
• Mô hình Ricardo mộtyếutố
• Đường giớihạnkhả năng sảnxuất (PPF)
•Lợiíchtừ ngoạithương
•Tiềnlương và ngoạithương
•Sự nhầmlẫnvề lợithế so sánh
• Chi phí vận chuyển và hàng hoá phi ngoại
thương
•Bằng chứng thựctế
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
2Trương Quang Hùng
3
Giớithiệu
•Những lý thuyếtgiảithíchtại sao ngoại
thương xảyracóthể phân thành 3 loại:
–Sự khác biệtvề nguồnlực(laođộng, vốn,
nguồnlựctư nhiên), công nghệ và sở thích tạo
ra lợithế so sánh
–Lợithế kinh tế theo quy mô tạoralợithế về
năng suất
–Quymôthị trường và khoảng cách giữa các thị
trường sẽ quyết định các quốc gia tham gia vào
quá trình ngoạithương

– Chi phí cơ hộicủaviệcsảnxuất 1 lít rượulàsố
lượng m vảiphảibỏ qua
–Ngượclại, chi phí cơ hộicủaviệcsảnxuấtra1
m vảilàsố lượng lít rượuphảibỏ qua .
–Mộtquốc gia luôn đốidiệnvớisựđánh đổi:
Bao nhiêu m vải và bao nhiêu lít rượunênđược
sảnxuấtvới nguồnlaođộng có giớihạn?
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
4Trương Quang Hùng
7
Chi phí cơ hộivàlợithế so sánh
(tt.)
•Giả sử vớimộtlượng lao động có sẵn, Việt nam có
thể sảnxuấtrahoặc 100.000 m vảihoặc 100.000 lít
rượu.
•Làovớimột nguồnlựccósẵncóthể sảnxuấthoặclà
10.000 lít rượuhoặc là 20.000 m vải.
• Chi phí cơ hộicủaviệcsảnxuấtvảivàrượu ở Việt
nam là bao nhiêu? Ở Lào là bao nhiêu?
•Ai sảnxuấtravải có chi phí cơ hộithấphơn?
•Ai sảnxuấtrượucóchi phícơ hộithấphơn?
8
Anh Bồđào Nha Thế giới
VảiRượuVảiRượuVảiRượu
Lao động/đơnvị 1,00 1,25 1,25 1,00
Sảnlượng /lao động 1,00 0,80 0,80 1,00
Chi phí cơ hội
Nềnkinhtế tự cung tự cấp
Lượng lao động 500 500 500 500 1000 1000

Sảnlượng 500 400 400 500 900 900
Nềnkinhtế trao đổi
Lượng lao động 1000 0 0 1000 1000 1000
Sảnlượng 1000 0 0 1000 1000 1000
Nguyên tắclợithế so sánh và ngoạithương
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
6Trương Quang Hùng
11
Chi phí cơ hộivàlợithế so sánh
(tt)
•Mộtquốcgiacólợithế so sánh trong việcsản
xuấtramộthànghoánếu chi phí cơ hộicủa
việcsảnxuấtrahànghoáđóthấphơnso với
chi phí cơ hộicủaviệcsảnxuất ra cùng hàng
hoá đó ở quốc gia khác.
•Mộtquốcgiasử dụng nguồnlựccóhiệuquả
khi nó tập trung nguồnlực để sảnxuấtrahàng
hoámànócólợithế so sánh.
12
Mô hình Ricardo mộtyếutố
•Những thí dụđơngiảntrênchotagiảithích
mộtcáchtrựcquanvề lợiíchtừ ngoạithương .
•Những ý tưởng này sẽđượcthể hiệnmộtcách
đầy đủ hơn trong mô hình Ricardo vớinhững
giả thiếtsauđây:
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
7Trương Quang Hùng
13

LW
–HàmsảnxuấtvảiQ
C
=L
C
/a
LC
–HàmsảnxuấtrượuQ
W
=L
W
/a
LW
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
8Trương Quang Hùng
15
Mộtsốđịnh nghĩa
•H đượcgọilàcólợithế tuyệt đốiso vớiF
trong việcsảnxuấtvảinếu
–a
LC
< a*
LC
•H đượcgọilàcólợithế so sánh so với F trong
việcsảnxuấtvảinếu
–(a
LC/
a
LW

để sảnxuấtra1
đvvải
Lương vải
đượcsản
xuất
Nhu cầulaođộng
để sảnxuấtra1
đvrượu
Lượng lao động
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
9Trương Quang Hùng
17
Đường giớihạnkhả năng sảnxuất
L
C
L
w
Q
C
Q
W
=L
W
/a
LR
L/a
LR
L
L=L

W
= 0
• Q
W
= L/a
LW
khi Q
C
= 0
• Q
W
= L/a
LW
– (a
LC
/a
LW
)Q
C
: phương trình của PPF, với độ
dốcbằng – (a
LC
/a
LW
)
• Chi phí cơ hộicủaviệcsảnxuấtvải chính là số lượng rượu
mà nó đãbỏ qua khi tăng thêm 1 đơnvị vải: (a
LC
/a
LW

C
+ a
Lw
Q
w
= L
• Điều này chỉ mô tả những gì mà nềnkinhtế có
thể sảnxuấtnhưng để xác định cụ thể những
loại hàng hoá nào đượcsảnxuất, chúng ta phải
xác định giá củahànghoá
.
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
11Trương Quang Hùng
21
Sảnxuất, giá và tiềnlương
•GọiP
C
là giá củavảivàPwlàgiácủarượu
•Do thị trường cạnh tranh,
–Tiềnlương củangườilaođộng ở khu vựcsản
xuấtvảisẽ bằng với giá trị vải đượctạo ra trong
mộtgiờilaođộng w
c
= P
c
/a
LC
–Tiềnlương củangườilaođộng ở khu vựcsản
xuấtrượusẽ bằng với giá trị rượu đượctạora

C
/a
LC
< P
w
/a
Lw
hoặc P
C
/P
w
<a
LC
/a
Lw
lao
động sẽ tập trung vào khu vựcsảnxuấtrượu
–Nềnkinhtế sẽ chuyên môn hoá trong sảnxuất
rượunếugiátương đốicủavảinhỏ hơn chi phí
cơ hộicủaviệcsảnxuấtvải
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
12Trương Quang Hùng
23
Sảnxuất, giá và tiềnlương (tt.)
•Nếunhư nước nhà muốn tiêu dùng cả vải( R)
và rượu ( W), giá tương đốivải(P
C
/P
w

=a
LC
/a
Lw
24
U
1
Q
w
Q
C
A
Y
Q
w1
Q
C1
Slope = P
C
/P
w
Lựachọnsảnxuất và tiêu dùng
trong nềnkinhtế tự cung tự cấp
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
13Trương Quang Hùng
25
Ngoạithương trong mô hình Ricardo
•Giả sử rằng nước nhà có lợithế so sánh trong
sảnxuấtvải:

C
/P
w
< a
LC
/a
Lw
–Tạisao? Bởivìnước nhà sẽ sảnxuấtrượubấtluận khi nào
P
C
/P
w
< a
LC
/a
Lw
–Vàvìa
LC
/a
LRw
< a
*
LC
/a
*
Lw
nước ngoài cũng sẽ sảnxuất
rượu.
•KhiP
C

•Khia
*
LC
/a
*
Lw
= P
C
/P
w
, nước ngoài bàng quan
giữaviệcsảnxuấtvảivàrượu, nhưng trong
nướcvẫn chuyên môn hoá trong sảnxuấtvải.
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
15Trương Quang Hùng
29
Cung tương đối
a
LC
/a
LR
a
*
LC
/a
*
LR
RS
P

C
/Q
w
giảm
– Đường cầutương đối(RD) dốcxuống về
phía bên phải
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
16Trương Quang Hùng
31
Cung tương đốivàcầutương đối
(tt.)
RD
1
a
LC
/a
LR
a
*
LC
/a
*
LR
RS
P
C
/P
R
Q

C
/P
R
U
1
Y1
Y2
Lợiíchtừ ngoạithương
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
17Trương Quang Hùng
33
Lợiíchtừ ngoạithương
•Lợiíchtừ ngoạithương có đượctừ quá trình
chuyên môn hoá trong sảnxuấtvàtừ quá trình
trao đổi
•Ngườilaođộng trong nướcsẽ kiếm đượcthu
nhậpcaohơntừ khu vựcsảnxuấtvảivìgiá
tương đốicủavảităng khi có ngoạithương
•Ngườilaođộng nước ngoài sẽ kiếm đượcthu
nhậpcaohơntừ khu vựcsảnxuấtgạovìgiá
tương đốicủagạotăng lên khi có ngoạithương
34
Lợiíchtừ ngoạithương (tt.)
•Nghĩ về ngoạithương như mộtphương pháp
sảnxuấtgiántiếphoặclàmột công nghệ mớimà
nó chuyểntừ sảnxuấtrượusang sảnxuấtvảihoặc
ngượclại
• Không có công nghệ, mộtquốcgiaphảiphânbổ
nguồnlực để sảnxuấtratấtcả các hàng hoá mà họ

Lw
= 3 giờ/líta*
LC
= 6 giờ/mNước ngoài
a
Lw
= 2 giờ/líta
LC
= 1 giờ/mNước nhà
RượuVải
Nhu cầulaođộng cho sảnxuất
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
19Trương Quang Hùng
37
Mộtvídụ
•Nướcnhàsảnxuấthiệuquả hơntrongcả
hai mặt hàng, song chỉ có lợithế so sánh
trong sảnxuấtvải.
•Nước ngoài kém hiệuquả hơn trong cảihai
mặt hàng, nhưng họ có lợithế so sánh trong
sảnxuấtgạo.
•Những gì là chi phí cơ hộicủaviệcsảnxuất
vải? gạo? Củanước nhà và nước ngoài?
38
Mộtvídụ
•Vớingoạithương, giá tương đốicânbằng
(P
C
/P

LC
= 1m vải
•Nước nhà có thể sử dụng 1 giờ lao động để
sảnxuất1 m vải và bán cho nước ngoài để
mua về 1 lít rượuthayvìsử dụng 1 giờ lao
động để sảnxuấtrượunếu được phép ngoại
thương
40
•Nếunước ngoài không ngoạithương, họ có thể
sử dụng 1 giờ lao động để sảnxuất1/a
*
LC
=
1/6 m vải
.
•Nếunước ngoài không ngoạithương, họ có thể
sử dụng 1 giờ lao động để sảnxuất1/a
*
Lw
=
1/3 lít rượu.
•Nước ngoài có thể sử dụng 3 giờ lao động để
sảnxuất 1lít và bán cho nướcngoàiđể mua về
1m vảithayvìsử dụng 3 giờ lao động để sản
xuất½ m vải
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
21Trương Quang Hùng
41
Tiềnlương tương đối

hoá hoàn toàn sảnxuấtvảivànướcngoài
chuyên môn hoá hoàn toàn sảnxuấtrượu
–w/w*= (P
C
/P
w
)(a*
Lw/
a
LC
)
•Tiềnlương tương đốisẽ phụ thuộcvàogiá
tương đốivànăng suấttương đối
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
22Trương Quang Hùng
43
Tiềnlương tương đối (tt.)
•Giả sử rằng P
C
= 12.000 đ/m and P
R
= 12000đ/kg
•Vìrằng nước nhà chuyên môn hoá trong sảnxuấtvảinên
khi có ngoạithương tiềnlương trong nước(giờ lao động)
đượcxácđịnh
•(1/a
LC
)P
C

•Ngườilaođộng trong nướccónăng suấtcao
gấp6 lầnso vớilaođộng nước ngoài , nên họ
họ vẫncólợithế về chi phí cho dù tiềnlương
nước nhà cao gấp3 lầnso vớinướcngoài
46
Tiềnlương có phảnánhđược tình
trạng năng suất không?
• Trong mô hình Ricardo, tiềnlương tương đốiphản
ánh năng suấttương đốigiữahaiquốcgia.
•Giả thuyết này có đúng không?
•Mộtsố ngườichorằng mộtsố quốc gia trả tiến
lương thấp ngay cả trong khi mà năng suấtcủahọ
cao và gây bấtlợichonhững nướccótiềnlương
cao.
•Bằng chứng thựctế cho thấynhững quốcgiacó
tiềnlương thấpthìnăng suấtcũng rấtthấp.
Bài giảng 1Lý thuyết ngọai thươngChương trình giảng dạykinhtế Fulbright
Niên khóa 2006-2007
24Trương Quang Hùng
47
Ti
ề
nlư
ơ
ng có
p
hảnánhđ
ư
ợc tình
trạng năng suất không?

Sự nhầmlẫnvề khái niệmlợithế so
sánh (tt.)
2. Tự do hoá ngoạithương vớinhững quốcgiamà
nó trả tiềnlương thấpsẽ gây tổnthấtchonhững
quốcgiacómứctiềnlương cao
–Ngoạithương có thể giảmtiềnlương đốivớisố ngườilaođộng
nào đó, vì vậynóảnh hưởng đếnphânphốithunhậpbêntrong
nềnkinhtế.
–Ngoạithương mang lạilợi ích cho người tiêu dùng và những
ngườilaođộng khác
–Người tiêu dùng có lợibởivìhọ mua hàng hoá mà họ mua sẽ rẻ
hơn.
–Mộtsố ngườilaođộng có thu nhập cao hơn do việcsử dụng
nguồnlựccóhiệuquả hơn.