Bài 26 – Tiết 28
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
Cho 1 vài ví
dụ về cảm ứng
ở TV và ở
ĐV?
Khí hậu trở lạnh. Chim Sẻ xù lông giúp giữ ấm cơ thể.
Vậy cảm ứng ở động vật là gì?
Cảm ứng là khả năng tiếp nhận và
phản ứng (trả lời) lại các kích thích
từ môi trường sống để tồn tại và
phát triển.
Cảm ứng ở động vật có gì khác so với thực vật?
Phản ứng của động vật diễn ra nhanh hơn,
mức độ chính xác của phản ứng phụ thuộc
vào mức độ tổ chức hệ thần kinh của
chúng.
Ở động vật có HTK, phản xạ là một dạng điển hình
của cảm ứng. Vậy phản xạ là gì?
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
- Phản xạ là phản ứng của cơ thể thông qua hệ thần kinh để trả
lời lại kích thích bên ngoài hoặc bên trong cơ thể.
- Khái niệm cảm ứng rộng hơn khái niệm phản xạ. Cảm ứng có
cả ở động vật không có tổ chức thần kinh, còn phản xạ là cảm
ứng của cơ thể có sự tham gia của tổ chức thần kinh.
Một cung phản xạ gồm
những bộ phận nào?
Một cung phản xạ gồm các bộ phận:
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích (thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm).

Hình thức, mức độ và tính chính xác của cảm ứng ở các loài
động vật khác nhau là khác nhau, chúng phụ thuộc vào mức độ
tổ chức thần kinh của chúng.
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
Động vật đơn bào phản ứng với các kích thích như thế nào?
Động vật đơn bào chưa có tổ chức thần kinh. Chúng phản ứng
bằng cách chuyển động cả cơ thể hoặc co rút chất nguyên sinh
nhờ không bào co rút.
Ví dụ: Trùng roi bơi tới nơi giàu ánh sáng,
Trùng đế giày bơi tới nơi giàu Ôxi,
Amip tránh ánh sáng.
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
1. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới:
SAO BIỂN
THUỶ TỨC
Nêu đặc điểm hệ thần kinh lưới
và phản xạ ở nhóm có hệ thần
kinh lưới?
- Cấu tạo: Các tế bào thần kinh nằm rải rác trong cơ thể, liên hệ
với nhau qua các sợi thần kinh tạo thành mạng lưới thần kinh.
Các sợi thần kinh liên hệ với tế bào cảm giác và tế bào biểu mô cơ.
- Có ở động vật có cơ thể đối

II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
1. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới:
2. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch:
a. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi:
A - Giun dẹp B - Đỉa
Quan sát hình và cho biết hệ
thần kinh chuỗi có gì khác so
với hệ thần kinh lưới?
Sự khác nhau đó có dẫn tới
điểm gì khác trong hiệu quả
phản xạ không ?
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
1. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới:
2. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch:
a. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi:
A - Giun dẹp B - Đỉa
- Có ở động vật có đối xứng 2
bên, cơ thể phân thành đốt (giun
dẹp, giun tròn, giun đốt )
- Cấu tạo: Các tế bào thần kinh

Quan sát hình sau đây và cho biết Hệ
thần kinh hạch có gì khác so với hệ thần
kinh chuỗi?
Sự khác đó có dẫn tới điểm gì khác
trong hiệu quả phản xạ không ?
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
1. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới:
2. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch:
a. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi:
b. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng hạch:
- Có ở ĐV không xương sống bậc cao:
thân mềm, côn trùng, giáp xác
- Cấu tạo: Các tế bào thần kinh tập
trung thành 3 khối hạch lớn ở đầu,
ngực, bụng. Trong đó hạch não lớn
nhất. Các dây thần kinh liên hệ với các
giác quan phát triển và phân hoá.
- Hiệu quả phản xạ: chính xác hơn hệ
thần kinh chuỗi, ít tiêu tốn năng lượng.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Nhóm động
vật
Đặc điểm tổ chức TK Hình thức
cảm ứng
Ưu, nhược điểm

định
Phản ứng
theo vùng
Phản ứng nhanh
hơn, đỡ tiêu tốn
năng lượng, chính
xác hơn.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 1: Ở động vật, cảm ứng là:
a) Các phản xạ có điều kiện, giúp cơ thể thích nghi với
môi trường.
b) Các phản xạ không điều kiện, giúp bảo vệ cơ thể.
c) Là khả năng tiếp nhận và đáp ứng các kích thích của
môi trường, giúp cơ thể tồn tại và phát triển.
d) Là sự thích nghi của cơ thể, do các hoocmon điều
khiển.
Câu 2: Cơ thể động vật đã xuất hiện tổ chức thần
kinh, nhưng đáp ứng không hoàn toàn chính xác
bằng cách co rút toàn thân, xảy ra ở:
a) Ruột khoang c) Thân mềm
b) Giáp xác d) Cá
Hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
Câu 3: Kể tên bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận phân tích
tổng hợp thông tin và bộ phận thực hiện của cung phản xạ ở
động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch?
CỦNG CỐ BÀI HỌC
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Đáp án nào không phải là ưu điểm của hệ thần kinh chuỗi hạch?
B.
C.