Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
I.Phân biệt nghĩa tường minh
I.Phân biệt nghĩa tường minh
và hàm ý.
và hàm ý.
1. Bài tập.
1. Bài tập.

Tiết 124: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 124: Nghĩa tường minh và hàm ý- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy
Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy
tiếc rẻ.Anh chạy ra nhà sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn.
tiếc rẻ.Anh chạy ra nhà sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn.
Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc
Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc
ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.
ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.
- Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!
- Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!
Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn,
Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn,
anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô

là phần nghĩa thông báo
là phần nghĩa thông báo
Được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
Được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
-Các cách còn lại không mang tính phổ biến
-Các cách còn lại không mang tính phổ biến
(chỉ một số người hiểu)
(chỉ một số người hiểu)
- Anh không muốn nói thẳng ra vì anh ngại
- Anh không muốn nói thẳng ra vì anh ngại
ngùng, anh muốn che giấu tình cảm của mình.
ngùng, anh muốn che giấu tình cảm của mình.
=> Không diễn đạt bằng từ ngữ trực tiếp trong
=> Không diễn đạt bằng từ ngữ trực tiếp trong
câu mà được suy ra từ những từ ngữ trong câu.
câu mà được suy ra từ những từ ngữ trong câu.
=> Hàm ý
=> Hàm ý
là phần thông báo tuy không được
là phần thông báo tuy không được
diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng
diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng
có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
- Câu nói thứ hai của anh thanh niên không có
- Câu nói thứ hai của anh thanh niên không có
hàm ý.
hàm ý.

Tiết 124: Nghĩa tường minh và hàm ý

minh
minh
và hàm ý.
và hàm ý.
1. Bài tập.
1. Bài tập.
2. Ghi nhớ: SGK- Tr75
2. Ghi nhớ: SGK- Tr75
II. Luyện tập.
II. Luyện tập.
1. Bài tập 1:
1. Bài tập 1:
- Nghĩa tường minh
- Nghĩa tường minh
là phần nghĩa
là phần nghĩa
thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng
thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng
từ ngữ trong câu.
từ ngữ trong câu.
- Hàm ý
- Hàm ý
là phần thông báo tuy không
là phần thông báo tuy không
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ
trong câu nhưng có thể suy ra từ những
trong câu nhưng có thể suy ra từ những
từ ngữ ấy.
từ ngữ ấy.

* Nghĩa tường minh
* Nghĩa tường minh
là phần nghĩa thông báo
là phần nghĩa thông báo
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
* Hàm ý
* Hàm ý
là phần thông báo tuy không được
là phần thông báo tuy không được
diễn
diễn
đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có
đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có
thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
Bài tập 1.
Bài tập 1.
a. Nhà hoạ sĩ
a. Nhà hoạ sĩ
tặc lưỡi
tặc lưỡi
đứng dậy: chưa muốn
đứng dậy: chưa muốn
chia tay.
chia tay.
b. Từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái:…
b. Từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái:…
mặt đỏ
mặt đỏ


Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm trong đoạn
Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm trong đoạn
trích sau đây:
trích sau đây:
Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội hoạ và cô gái:
Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội hoạ và cô gái: - Đây, tôi giới thiệu anh một hoạ sĩ lão thành nhé. Và
- Đây, tôi giới thiệu anh một hoạ sĩ lão thành nhé. Và
cô đây là kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi.
cô đây là kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi.
Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá
Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá
.
.
Anh
Anh
hãyđưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước
hãyđưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước
hoa của Yên Sơn nhà anh.
hoa của Yên Sơn nhà anh.

Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
I.Phân biệt nghĩa tường minh
I.Phân biệt nghĩa tường minh

Bài tập 1.
Bài tập 1.
a. Nhà hoạ sĩ
a. Nhà hoạ sĩ
tặc lưỡi
tặc lưỡi
đứng dậy: chưa muốn
đứng dậy: chưa muốn
chia tay.
chia tay.
b. Từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái:…
b. Từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái:…
mặt đỏ
mặt đỏ
ửng, nhận lại chiếc khăn, quay vội đi
ửng, nhận lại chiếc khăn, quay vội đi
=> Cô
=> Cô
gái đang bối rối đến vụng về vì ngượng, cô
gái đang bối rối đến vụng về vì ngượng, cô
định kín đáo để khăn làm kỉ vật cho anh thanh
định kín đáo để khăn làm kỉ vật cho anh thanh
niên, nhưng anh thanh niên quá thật thà tưởng
niên, nhưng anh thanh niên quá thật thà tưởng
cô bỏ quên nên gọi cô để trả lại.
cô bỏ quên nên gọi cô để trả lại.
Bài tập 2:
Bài tập 2:
-Câu văn: Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm
-Câu văn: Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm

- Cơm chín rồi!
Anh cũng không quay lại.
Anh cũng không quay lại.
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
I.Phân biệt nghĩa tường minh
I.Phân biệt nghĩa tường minh
và hàm ý.
và hàm ý.
1. Bài tập.
1. Bài tập.
2. Ghi nhớ: SGK- Tr75
2. Ghi nhớ: SGK- Tr75
II. Luyện tập.
II. Luyện tập.
1. Bài tập 1:
1. Bài tập 1:
2. Bài tập 2:
2. Bài tập 2:
3. Bài tập 3:
3. Bài tập 3:
4. Bài tập 4:
4. Bài tập 4:
* Nghĩa tường minh
* Nghĩa tường minh
là phần nghĩa thông báo
là phần nghĩa thông báo

định kín đáo để khăn làm kỉ vật cho anh thanh
định kín đáo để khăn làm kỉ vật cho anh thanh
niên, nhưng anh thanh niên quá thật thà tưởng
niên, nhưng anh thanh niên quá thật thà tưởng
cô bỏ quên nên gọi cô để trả lại.
cô bỏ quên nên gọi cô để trả lại.
Bài tập 2:
Bài tập 2:
-Câu văn: Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm
-Câu văn: Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm
quá!
quá!
-Hàm ý: Ông họa sĩ già chưa kịp uống nước chè đây.
-Hàm ý: Ông họa sĩ già chưa kịp uống nước chè đây.
Bài tập 3:
Bài tập 3:
-Câu văn chứa hàm ý: Cơm chin rồi .
-Câu văn chứa hàm ý: Cơm chin rồi .
=> Hàm ý: Ông vào ăn cơm đi.
=> Hàm ý: Ông vào ăn cơm đi.

Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Đọc các đoạn trích sau đây, và cho biết những câu in đậm có
Đọc các đoạn trích sau đây, và cho biết những câu in đậm có
phải là câu chứa hàm ý hay không? Vì sao?
phải là câu chứa hàm ý hay không? Vì sao?
Có người hỏi:
Có người hỏi:


1. Bài tập.
1. Bài tập.
2. Ghi nhớ: SGK- Tr75
2. Ghi nhớ: SGK- Tr75
II. Luyện tập.
II. Luyện tập.
1. Bài tập 1:
1. Bài tập 1:
2. Bài tập 2:
2. Bài tập 2:
3. Bài tập 3:
3. Bài tập 3:
4. Bài tập 4:
4. Bài tập 4:
*Nghĩa tường minh
*Nghĩa tường minh
là phần nghĩa thông báo
là phần nghĩa thông báo
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
*Hàm ý
*Hàm ý
là phần thông báo tuy không được diễn
là phần thông báo tuy không được diễn
đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có
đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có
thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
Bài tập 1.
Bài tập 1.

Bài tập 3:
Bài tập 3:
-Câu văn chứa hàm ý: Cơm chin rồi . Hàm ý: Ông vào ăn
-Câu văn chứa hàm ý: Cơm chin rồi . Hàm ý: Ông vào ăn
cơm đi.
cơm đi.
Bài tập 4:
Bài tập 4:
a. Câu "hà nắng gớm về nào." không có hàm ý mà
a. Câu "hà nắng gớm về nào." không có hàm ý mà
chỉ là câu văn chống lảng.
chỉ là câu văn chống lảng.

Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Tiết 123: Nghĩa tường minh và hàm ý
Đọc các đoạn trích sau đây, và cho biết những câu in đậm có
Đọc các đoạn trích sau đây, và cho biết những câu in đậm có
phải là câu chứa hàm ý hay không? Vì sao?
phải là câu chứa hàm ý hay không? Vì sao?
b. - Này thầy nó ạ.
b. - Này thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Thầy nó ngủ rồi à ?- Gì?

2. Bài tập 2:
2. Bài tập 2:
3. Bài tập 3:
3. Bài tập 3:
4. Bài tập 4:
4. Bài tập 4:
*Nghĩa tường minh
*Nghĩa tường minh
là phần nghĩa thông báo
là phần nghĩa thông báo
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
*Hàm ý
*Hàm ý
là phần thông báo tuy không được diễn
là phần thông báo tuy không được diễn
đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có
đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có
thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
Bài tập 1.
Bài tập 1.
a. Nhà hoạ sĩ
a. Nhà hoạ sĩ
tặc lưỡi
tặc lưỡi
đứng dậy: chưa muốn
đứng dậy: chưa muốn
chia tay.
chia tay.

a. Câu “
a. Câu “
Hà nắng gớm về nào
Hà nắng gớm về nào
." không có hàm ý mà
." không có hàm ý mà
chỉ là câu văn chống lảng.
chỉ là câu văn chống lảng.
b. Câu
b. Câu
" Tôi thấy người ta đồn…"
" Tôi thấy người ta đồn…"
không có hàm
không có hàm mà chỉ là câu nói bỏ lửng.
mà chỉ là câu nói bỏ lửng.