TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN.

CHUYÊN ĐỀ
LÀM THẾ NÀO ĐỂ TRỞ THÀNH
NGƯỜI GIÁO VIÊN CÓ TRÌNH ĐỘ
CHUYÊN MÔN GIÁO DỤC GIỎI.HẢI DƯƠNG – NĂM 2014
LỜI NÓI ĐẦU
Giáo viên là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc nâng cao chất
lượng giáo dục. Hiện nay, hầu hết các trường trên toàn quốc đều có
đội ngũ giáo viên phổ thông đảm bảo số lượng, trình độ chuyên môn
được nâng cao, để đáp ứng cho thời đại mới, mỗi giáo viên cần rèn
luyện để có chất lượng, thực sự nhiệt huyết và say mê nghề nghiệp.
Tất nhiên dạy học không chỉ cần trí tuệ, sự nhiệt huyết của tấm
lòng, tình cảm mà còn là năng khiếu nghề nghiệp và không phải ai
cũng có được năng khiếu đó. Có những giáo viên có kiến thức nhưng
không có năng lực truyền thụ. Có những giáo viên rất tâm lý với học
sinh nhưng tri thức thầy cô cần phải mang đến cho các em trong mỗi
tiết học chưa đủ để thuyết phục lòng say mê học tập của các em. Đặc
trưng của mỗi bộ môn đòi hỏi người giảng dạy phải có sự ứng biến
linh hoạt với từng bài cụ thể. Điều đó cần phải có sự đầu tư thời gian,
sự tìm tòi học hỏi đồng nghiệp hay tự học trên Internet. Chẳng những
quan tâm nâng chất lượng đại trà mà giáo viên cần quan tâm giáo dục,
giúp đỡ học sinh yếu, học sinh cá biệt (lớp nào, khối nào, năm nào
cũng có). Bởi vậy, mỗi giáo viên chúng ta cần đổi mới trong mỗi giờ
lên lớp, đòi hỏi ý thức trách nhiệm, lòng nhiệt tình và sự say mê tâm
huyết của mỗi giáo viên. Nhân tố người thầy là yếu tố hàng đầu để
nâng cao chất lượng giáo dục trong thực tế hiện nay. Người giáo viên
giỏi không phải là người truyền thụ cho học sinh tất cả những gì mình

PHẦN VIII: Giáo dục HS cá biệt như thế nào?
PHẦN I: Những nhân tố
quan trọng giúp bạn
thành công trong vai
trò người giáo viên.
Có óc hài hước
Một giáo viên có óc hài hước sẽ giúp làm dịu những căng
thẳng xảy ra trong lớp. Hơn nữa, khướu hài hước còn giúp
người giáo viên đem lại niềm vui và sự hứng thú học cho học
sinh, khiến chúng háo hức và mong chờ được đến lớp học.
Điều không kém phần quan trọng mà óc hài hước đem lại đó
là làm bạn trở thành người vui vẻ và tích cực trong cuộc sống
dù có gặp khó khăn hay căng thẳng trong công việc .
Thái độ tích cực
Một thái độ tích cực, lạc quan là tài sản vô giá trong cuộc
sống. Nó sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề hiệu quả và nhanh
nhất có thể. Ví dụ, ngày đầu tiên đi dạy, bạn đã dạy nhầm bài
2 thay vì bài 1. Điều này sẽ không trở thành vấn đề nghiêm
trọng nếu bạn có cái nhìn thoáng rằng ai cũng có lúc nhầm và
bạn xin lỗi học trò sau đó tiếp tục bài giảng của mình. Không
cần nghiêm trọng hóa vấn đề dù đó là nhỏ hay lớn, sai thì sửa;
quan điểm lạc quan này sẽ giúp bạn tự tin và thành công hơn.
Biết đặt kỳ vọng nơi học sinh
Nếu bạn thờ ơ với việc học của học sinh, bạn không đặt ra
mục tiêu nơi chúng thì chúng cũng sẽ buông xuôi việc học.
Bạn cần tỏ thái độ rằng bạn tin chúng có thể đạt được những
mục tiêu bạn đã đặt ra và bạn truyền cho chúng niềm tin đó.
Sự kỳ vọng của bạn chính là nhân tố quan trọng kích thích học
sinh học tốt và đạt được kết quả cao.
Tính kiên định

làm bài kiểm tra và bài thi mà ít để ý đến việc thông qua dạy
kiến thức để dạy học sinh cách suy luận khoa học; rèn luyện
tư duy độc lập, sáng tạo cho học sinh; ít khuyến khích các
tìm tòi, khám phá. Nói chung việc giảng dạy hiện nay chủ
yếu là dạy kiến thức mà ít (hoặc không để ý đến) dạy cho học
sinh cách học, cách suy nghĩ, cách giải quyết các vấn đề một
cách thông minh, độc lập và sáng tạo.
Để đánh giá một quá trình dạy và học, tất nhiên phải có
kiểm tra, thi cử. Thế nhưng do cách kiểm tra, thi cử hiện nay
ở nước ta quá lạc hậu (từ cách thức đến nội dung) nên dẫn tới
việc dạy và học mang tính đối phó như đã nói ở trên. Bên
cạnh vấn đề thi cử thì nội dung chương trình, sau nhiều lần
cải tiến, xem ra vẫn quá nặng nề, ôm đồm tạo khó khăn cho
việc dạy và học một cách khoa học. Vậy thì chúng ta phải
thay đổi theo hướng nào?
1. Cần phải tinh giản mạnh mẽ chương trình học ở bậc phổ
thông. Nên quan niệm sách giáo khoa chỉ là một tài liệu hỗ
trợ cho giáo viên; cần để cho giáo viên có khoảng không gian
sáng tạo trong nghề nghiệp. Do đó cần có nhiều bộ sách giáo
khoa khác nhau; nhờ thế giáo viên mới có điều kiện tham
khảo, so sánh, chọn lọc để từ đó thiết lập nên bài giảng của
riêng mình. Sự thống nhất là do việc xây dựng chương trình
một cách chặt chẽ rồi công bố rộng rãi cho mọi người biết để
thực hiện và quan trọng nhất là cơ quan quản lý giáo dục có
được công cụ kiểm tra, đánh giá chuẩn xác phù hợp với
chương trình đã công bố.
2. Cần cải tiến mạnh mẽ phương thức kiểm tra và thi cử: tích
cực chuẩn bị dùng trắc nghiệm khách quan một cách phổ
biến; đặc biệt quan trọng là thay đổi nội dung các câu hỏi:
hiện nay các đề kiểm tra, thi cử với loại câu hỏi trả bài học

kinh nghiệm trong giảng dạy. Sau đây là những
tổng kết của chúng tôi về vấn đề “làm sao để có
tiết dạy hay và hiệu quả?”.
Hãy để HS nói lên suy nghĩ
Trước đây, HS đã quen tiếp thu kiến thức theo hướng một
chiều “thầy nói gì trò ghi đó”. HS rất thụ động và nảy sinh tâm
lý chán nản khi học. Vì thế các thầy cô phải làm sao xóa sức ì
cho HS trong quá trình học tập trên lớp. Các thầy cô nên biến
tiết học thành một tiết trao đổi kiến thức giữa thầy và trò. Thầy
nắm vai trò khởi xướng, đánh giá và bổ sung những vấn đề mà
HS chưa phát hiện hay nhận xét chưa đúng. Phần phát hiện
vấn đề, phân tích và đánh giá ban đầu nên dành cho HS. Hãy
để các em nói lên những điều mình suy nghĩ. Sự tranh luận tạo
nên không khí thoải mái, sôi động cho giờ học. Điều này
không chỉ kích thích khả năng tư duy độc lập của HS mà còn
xua tan cơn buồn ngủ cho các em. Đồng thời, khi các em phát
hiện ra vấn đề dù sai hay đúng cũng tạo ở các em sự hứng thú
và tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn. Các em tiếp nhận kiến thức
theo cách hiểu của mình, không gò bó, khuôn khổ. Các em sẽ
nhớ dai và hiểu rất sâu về môn học. Đặc biệt phương pháp dạy
này được các giáo viên áp dụng rất nhiều trong lớp bồi dưỡng
HS giỏi. Các thầy cô cho rằng “hãy để các em nói về môn học
sẽ tốt hơn thầy cô nói về chúng”.
Hãy cho HS tiếp xúc thực tế
Thực tế là kho tàng kiến thức bất tận của mỗi người. Chính vì
vậy, nhà trường nên tạo nhiều điều kiện cho HS tham quan
thực tế. Thực tế sẽ giúp các em có sự nhìn nhận xác đáng về
kiến thức được tiếp thu trên lớp. Các em sẽ thấy những điều
thú vị và ham muốn khám phá môn học. Đồng thời khi tham
quan thực tế còn giúp các em khám phá những điều mới lạ mà

phải tạo cho các em áp lực “không học môn này không được”.
Và thầy cô cũng nên đem thực tế vào quá trình dạy để minh
chứng điều mình đang nói, tạo cho bài giảng thêm phong phú,
thu hút hơn.
Để có tiết học hay, hiệu quả và kích thích các em yêu thích,
chịu phát biểu ý kiến là phụ thuộc phần lớn ở tài “cầm trịch”
của mỗi giáo viên.

PHẦN IV: Làm thế nào để
trang bị kỹ năng
sống cho học sinh?
Nhiều sinh viên ra trường với tấm bằng
loại ưu nhưng vẫn "bị" các nhà tuyển dụng
lắc đầu với lý do kỹ năng ứng xử các tình
huống còn yếu do chưa được nhà trường
trang bị "kỹ năng sống".
"Làm thế nào trang bị cho các em có kỹ năng sống tốt hơn để
các em chủ động, tự tin và vững vàng hơn trong học tập và
cuộc sống?" - là trăn trở của nhiều nhà quản lý giáo dục.
Học sinh còn yếu và thiếu kỹ năng sống
Cùng với việc đổi mới phương pháp giảng dạy - cô giáo Trần
Thị Minh Thúy phó Hiệu trưởng Trường THCS Lê Chân (Hải
Phòng) (trường được Dự án Phát triển THCS II – Bộ Giáo dục
và đào tạo đầu tư) tìm tòi lời giải cho "bài toán" trang bị kỹ
năng sống cho học sinh (HS).

Một giờ học kỹ năng sống của học sinh
Cô Thúy cho biết, trong lúc loay hoay và băn khoăn tìm lời
giải đáp thì đúng lúc ngành Giáo dục phát động phong trào thi
đua "Xây dựng trường học thân thiện, HS tích cực" trong nhà

Theo cô Thúy, để thu hút HS cần quan tâm cần tạo những sân
chơi tập thể. Ví như, tổ chức cuộc thi "Tuổi teen với kỹ năng
sống". Từ cuộc thi mỗi HS sẽ thấy mình còn thiếu - yếu kỹ
năng sống nào để rèn luyện.
Khi đã thu hút được sự quan tâm của HS thì vào giai đoạn 2
giúp các em biết cách tự rèn luyện kỹ năng sống cho bản thân
từ những kinh nghiệm của cá nhân và nhóm bạn cũng thông
qua hình thức các cuộc thi. Để nhập cuộc, mỗi HS hoặc nhóm
HS và tập thể lớp bắt buộc phải có những hiểu biết nhất định
về cuộc sống của chính bản thân mình, của các bạn và cộng
đồng. Từ đó đúc kết lại được những tình huống thường gặp
trong cuộc sống và đưa ra cách giải quyết phù hợp.
Vào giai đoạn cuối HS được thể hiện và được trang bị, đầu tư
kỹ năng sống cao hơn dưới hình thức hoạt động trong các câu
lạc bộ: Bạn gái, Tuổi vị thành niên, Chiến sĩ an ninh nhỏ
tuổi
Tại các câu lạc bộ HS được học những vấn đề cần thiết về sức
khỏe, về nữ công gia chánh, về an toàn giao thông; Đồng thời,
được thực hiện những kỹ năng sống cơ bản, được trao đổi, tâm
sự về tâm tư của tuổi vị thành niên, những vướng mắc của bản
thân trong cuộc sống
Vẫn theo cô Trần Thị Minh Thúy, đề tài đã được "chạy" thử
nghiệm ở Trường THCS Lê Chân, được HS đón nhận hào
hứng.
Trả lời báo chí đầu năm học 2010-2011, Bộ trưởng Bộ GD-
ĐT Phạm Vũ Luận nhấn mạnh: Năm học này được chọn là
năm học “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng
giáo dục”. Cùng với việc thực hiện những nhiệm vụ thường
xuyên của các năm học trước với yêu cầu cao hơn, Bộ tập
trung chỉ đạo, tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho HS phù hợp

- Tập trung nghe, hiểu vấn đề rồi ghi chép theo ý hiểu của
mình. Chú ý ghi dàn bài để nhìn được khái quát cấu trúc
chung của bài giảng, chú ý tới trọng tâm, mấu chốt của vấn đề.
- Tập trung vào những nội dung chính, những điểm quan trọng
nhất mà giảng viên thường nhấn mạnh qua ngữ điệu, qua việc
nhắc lại nhiều lần.
- Chú ý đến các bảng tóm tắt, các sơ đồ và các tài liệu trực
quan khác mà giảng viên đã giới thiệu, vì đây là lúc người
thầy hệ thống hóa, so sánh, phân tích để nắm được trình tự
tiến dần đi đến kết luận và rút ra cái mới.
- Khi gặp chỗ khó, không hiểu hãy tạm thời gác lại và sẽ cố
gắng tìm hiểu những điều đó sau để quá
trình nghe giảng không bị gián đoạn.
- Khi bài giảng dừng lại, có thể nêu câu hỏi để đào sâu kiến
thức, liên hệ thực tiễn và làm rõ những chỗ chưa hiểu.
- Nên dành vài phút để đọc lướt qua một lượt tài liệu sẽ học
trước khi nghe giảng. Biết được những vấn đề khó để nhắc
mình chăm chú hơn khi nghe giảng. (Lưu ý! Xem trước không
thể thay thế việc nghe giảng bài).

Nghe giảng bài là phương pháp học có hiệu quả nhất, giúp
chúng ta thu nhận kiến thức mới sâu rộng hơn để hoàn thiện
trình độ học vấn. Không những thế, biết lắng nghe không chỉ

Trích đoạn Giáo dục HS cá biệt như thế nào?

---