Kinh tế chính trị
Đề tài: Tại sao nói học thuyết giá trị thặng dư là hòn đá tảng to lớn nhất trong học
thuyết kinh tế của C. Mác
Bài làm:
Các Mác - Nhà kinh tế chính trị học, Nhà triết học thiên tài của Đức đ• để
lại cho nhân loại biết bao học thuyết mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị . Có thể
nói học thuyết giá trị thặng dư là một phát hiện vĩ đại nhất của Mác ở thế kỷ XIX.
Nó là "viên đá tảng" trong toàn bộ học thuyết của ông.
Chúng ta, ai cũng biết rằng: bất cứ một học thuyết kinh tế nào ra đời hay
hình thành cũng đều dựa trên hai tiền đề là thực tiễn và học thuyết . Bởi lẽ tư duy
học thuyết bắt nguồn từ thực tiễn rồi quay trở lại thực tiễn để kiểm nghiệm tính
đúng đắn của học thuyết . Hơn nữa một đặc điểm kinh tế của Các Mác là tính kế
thừa và tính phê phán: kế thừa cái đã có, còn đúng và phê phán để tìm ra những
hạn chế của học thuyết đã có để lọc bỏ, bổ sung, sáng tạo, phát triển và hoàn thiện.
Học thuyết kinh tế của Các Mác được trình bày trong tác phẩm vĩ đại của ông là
Bộ "Tư bản". Trong bài viết này chúng ta chỉ đề cập đến một học thuyết vĩ đại
nhất của ông , đó là học thuyết giá trị thặng dư.
Học thuyết giá trị thặng dư của Các Mác ra đời trong bối cảnh lịch sử Tây
Âu của những năm 40 thế kỷ XIX:
- Về thực tiễn kinh tế : lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất dựa trên
thành quả của cuộc cách mạng công nghiệp đã hoàn thành. Chính nó đã tạo ra cơ
sở vật chất để các phạm trù kinh tế với tư cách là bản chất của quan hệ sản xuất tư
bản chủ nghĩa bộc lộ khá rõ nét.
- Về thực tiễn chính trị xã hội : là thời kỳ có nhiều biến đổi về chính trị và
xã hội đã và đang diễn ra (Cách mạng phản phong kến của Pháp, Công x• Pari và
phong trào công nhân Pháp, Phong trào hiến chương, Cuộc cách mạng tư sản 1848
mang tính toàn châu Âu). Đó là những chất liệu quý giá cho sự hình thành các học
thuyết của Các Mác .
- Về tiền đề lý luận: Các Mác đã dựa vào kinh tế chính trị tư sản cổ điển
Anh ( W. Petty, A.Smith, D.Ricardo), chủ nghĩa xã hội không tưởng của Pháp,
Triết học cổ điển Đức (Hêghen và Phoiơbắc).

tư bản khi sức lao động trở thành hàng hoá.
+ Sự sản xuất ra giá trị thặng dư tuyệt đối
ở nội dung này mác đã dùng phương pháp phân tích đi từ cái chung đến cái
riêng ( đặc thù ) để phân tích quá trình lao động và quá trình làm gia tăng giá trị (
quá trình sản xuất giá trị thặng dư ). Đó là cơ sở kinh tế - xã hội cho quá trình sản
xuất ra m ( giá trị thặng dư ).
Từ giá trị thặng dư, Mác đã đưa ra khái niệm tư bản và lao động .
Mác đã phát hiện ra tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá và dựa vào
đó Mác đã chia tư bản thành C và V, từ đó làm rõ mối quan hệ, vai trò của C và V
đối với việc sản xuất ra m. Ông còn phê phán những quan điểm không đúng xung
quanh vấn đề này, tìm ra công thức tính giá trị hàng hoá trong xí nghiệp Tư bản là
W= ( c + v + m )
Cũng trong nội dung này. Mác đã phân tích rõ các khái niệm:
- Ngày lao động và cơ cấu của nó.
- Tỷ suất giá trị thặng dư : m, =TGLĐTDx100%/ TGLĐCT
= mx 100%/v
- Khối lượng giá trị thặng dư : M = m, x V
Những khái nioệm trên là tiền đề để tìm ra phương pháp sản xuất ra giá trị thặng
dư tuyệt đối dựa trên biện pháp kéo dài ngày lao động hoặc gia tăng cường độ lao
động .
+ Sự sản xuất ra giá trị thặng dư tương đối
Luật lao động ra làm hạn chế phương pháp sản xuất ra giá trị thặng dư tuỵêt
đối thì chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang phương pháp sản xuất ra giá trị thặng dư
tương đối.
Phương pháp sản xuất ra giá trị thặng dư tương đối là một phương pháp rút
ngắn thời gian lao động cần thiết để tăng tương ứng thời gian lao động thặng dư
dựa trên cơ sở tăng năng suất lao động trong ngành sản xuất hàng tiêu dùng và các
ngành sản xuất tư liệu sản xuất liên quan tới ngành sản xuất hàng hoá tiêu dùng.
Mác đã nghiên cứu quá trình tăng năng suất lao động của người công nhân
và đã chứng minh được rằng : Ba giai đoạn phát triển lực lượng sản xuất - tăng

hội khác cao hơn, là quy luật vận động của của phương thức sản xuất tư bản chủ
nghĩa. Sự tác động của quy luật này làm cho mâu thuẫn cơ bản và nói chung toàn
bộ mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản ngày càng sâu sắc. Do đó, đối với giai cấp tư
sản hiện đại, việc tìm cách điều chỉnh để thích nghi và tồn tại là rất cần thiết của
phương thức sản xuất này.
Với quy luật trên, giá trị thặng dư đã biểu hiện trong đời sống cụ thể của
chủ nghĩa tư bản ở giai đoạn tự do cạnh tranh thành sự biểu hiện của tỷ suất lợi
nhuận bình quân và lợi nhuận bình quân. Đồng thời quy luật giá trị thặng dư cũng
biểu hiện thành quy luật lợi nhuận bình quân nếu xét trên phạm vị toàn xã hội.
Tóm lại, học thuyết giá trị thặng dư được coi là viên đá tảng trong học
thuyết kinh tế của C.Mác. Điều đó giải thích vì sao các thế lực thù địch luôn tìm
mọi cách phủ nhận học thuyết này. Cho dù chủ nghĩa tư bản có phủ nhận, điều
chỉnh hay biến đổi thì khái niệm bóc lột lao động thặng dư của công nhân cũng
không vì thế mà mất đi ý nghĩa. Ngày nay, sự bóc lột không chỉ nhằm vào những
người công nhân làm thuê mà còn nhằm vào các nhà khoa học, các nhà quản lý,
thậm chí sự bóc lột còn vươn ra khỏi phạm vi đất nước thông qua các công ty
xuyên quốc gia.
Tuy nhiên trong điều kiện đất nước và quốc tế hiện nay- điều kiện chung
sống hoà bình để xây dựng kinh tế giữa các chế độ xã hội khác nhau, khi nghiên
cứu vận dụng nó, chúng ta cần biết phải khai thác theo hướng kinh tế để nhanh
chóng làm giàu cho nước ta.