BÀI TẬP NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN GIÁO DỤC
Tên bài tập:
TÌM HIỂU THỰC TRẠNG
CÔNG TÁC THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH HÓA HỌC
Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, nền giáo dục của Việt Nam có những bước tiến đáng kể,
chú trọng bồi dưỡng về mặt kiến thức, nâng cao kỹ năng ứng dụng kiến thức vào thực tế.
Chính vì vậy, các cấp học, ngành học trong hệ thống giáo dục nước Việt Nam đã có những
thay đổi phù hợp, thống nhất theo chuẩn của Bộ giáo dục và Đào tạo.
Hóa học là một môn khoa học chuyên nghiên cứu, tìm hiểu về tính chất, đặc trưng và
ứng dụng của các chất trong tự nhiên.
Thời gian qua, môn Hóa học trong chương trình giáo dục đã được đổi mới cùng các
bộ môn khác. Ngoài những về nội dung lý thuyết, sự thay đổi còn tập trung nâng cao kỹ
năng của người học trong quá trình học tập môn Hóa học như tăng khối lượng kiến thức,
hướng dẫn chuyên sâu, định hướng kỹ năng tổng hợp hóa học,…
Về hình thức thực hiện, Bộ giáo dục đã thực hiện chương trình sách thí điểm, sau đó
chuyển hẳn sang chương trình Sách giáo khoa mới hiện nay.
Vì thế, nhiệm vụ của giáo viên là phải có những phương pháp dạy học tích cực,
hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện khả năng tự chiếm lĩnh tri thức, hoàn thành tốt nhiệm
vụ học của mình. Trong các phương pháp dạy hóa tích cực, thí nghiệm thực hành hóa học là
một kỹ năng không thể thiếu ở giáo viên trong giảng dạy. Thí nghiệm thực hành hóa học
từng bước hình thành kỹ năng cho học sinh, giúp việc hình thành khái niệm tổng hợp hóa
học một cách rõ ràng hơn khi chỉ dùng lý thuyết suông.
Là sinh viên năm 3 ngành sư phạm Hóa học, với hy vọng hiểu rõ tình hình thí
nghiệm thực hành hóa học ở trường phổ thông trong thời gian đi thực tập giáo dục. Nay tôi
chọn đề tài nghiên cứu:
TÌM HIỂU THỰC TRẠNG
CÔNG TÁC THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH HÓA HỌC
Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
4 tuần (tháng 3/2009)
Trang 2
Sv: Nguyễn Minh Thảo
Phần nội dung
Chương I
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ SỞ
1.1. Xu hướng áp dụng thí nghiệm thực hành trong dạy học hóa học
Trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển với tốc độ như vũ bão hiện nay đòi hỏi
phải có những vật liệu mới đáp ứng cho sự phát triển của nó. Khoa học kỹ thuật phát triển
nâng cao tri thức và khả năng tư duy của con người, khi đó con người có nhu cầu ngày càng
cao trong việc nghiên cứu, tìm ra cái mới, cái hay qua thực hành. Tổng hợp hóa học là một
ngành học có vai trò rất quan trọng trong việc nghiên cứu, tìm ra những chất, những vật liệu,
thực phẩm…phục vụ cho đời sống, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Muốn thực hiện được điều này, con người cần được cung cấp kiến thức thích hợp và
điều kiện để rèn luyện kiến thức của mình, điều kiện để tìm tòi nắm vững kiến thức và sau
đó là bước vào quá trình nghiên cứu, phát minh, sáng chế,…
Việc rèn luyện này phải được thực hiện sớm ở học sinh ở lứa tuổi, trình độ thích hợp.
Ở nước ta, môn hóa học được giảng dạy từ lớp 8 của chương trình trung học cơ sở, tạo
những mầm giống từ sớm với những thí nghiệm đơn giản. Sau đó được nâng dần mức độ
lên theo kiến thức học lý thuyết của khoa học…
Trên thế giới hiện nay, nhiều nước đã nâng cao tỉ trọng giữa lý thuyết và thực hành
lên cao trong nhiều lĩnh vực. Các kỳ thi học sinh giỏi quốc tế và khu vực đã đưa thực hành
làm một môn thi song song với việc thi lý thuyết. Khi tham gia các kỳ thi này, học sinh, sinh
viên nước ta có đạt giải, nhưng kết quả không cao và số lượng giải cũng không nhiều do còn
nhiều hạn chế ở môn thí nghiệm thực hành.
Nâng cao chất lượng công tác thí nghiệm thực hành là giải pháp tốt để nước ta phát
triển, bắt kịp với khu vực và quốc tế, làm cho nước ta nhanh chóng thực hiện con đường
Chủ nghĩa xã hội.
Giáo dục là hệ thống đào tạo nguồn nhân lực cho quốc gia. Muốn nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực, ta cần tạo điều kiện cho người học tiếp cận với công nghệ tiên tiến,
củng cố, kiểm tra, vận dụng kiến thức đã học thông qua giảng dạy. Ở trường phổ thông, ta
có cơ hội tiếp xúc với học sinh, với chương trình học cũng như các điều kiện cơ sở vật chất
phục vụ cho việc dạy học hóa học của giáo viên và học sinh.
Trường trung học phổ thông Thị xã Cao Lãnh là một trường lớn của tỉnh Đồng Tháp,
có điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho công tác thí nghiệm cao. Qua đánh giá, so sánh với
tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phòng học bộ môn trường trung học đạt chuẩn
quốc gia, có thể thấy được mức độ đạt được của phòng bộ môn Hóa học của Trường trung
học phổ thông Thị xã Cao Lãnh.
Thông qua chuyến đi, ta có thể tự rút ra những nhận định đúng đắn, thực trạng về
tình hình công tác thí nghiệm ở trường phổ thông Thị xã Cao Lãnh. Dựa vào những sự kiện
tìm hiểu được, ta có thể biết được một số đặc điểm chung của thực trạng thí nghiệm ở
trường phổ thông, tâm lý của học sinh và người giáo viên khi thực hiện thí nghiệm thực
hành.
Qua đó, ta có thể nhận định, đề xuất một số giải pháp để thay đổi, cải tiến, nâng cao
chất lượng công tác thí nghiệm thực hành trong dạy học hóa học, góp phần nâng cao kỹ
năng dạy học cho giáo viên và tạo điều kiện cho học sinh nắm vững lý thuyết, rèn luyện kỹ
năng thí nghiệm thực hành.
Trang 4
Sv: Nguyễn Minh Thảo
Chương II
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
2.1. Cơ sở vật chất của trường
2.1.1. Phòng thí nghiệm hóa học
Trường trung học phổ thông Thị Xã Cao Lãnh được thành lập từ năm 1956, là trường
công lập duy nhất của tỉnh Kiến Phong cũ. Nhiệm vụ trọng tâm của trường là nâng cao dân
trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước và cung cấp lực lượng học sinh giỏi
chủ yếu thuộc khu vực phía Bắc sông Tiền.
Trường THPT TX Cao Lãnh có 1 phòng thí nghiệm hóa học.
Trang 5
Sv: Nguyễn Minh Thảo
nước với 1 vòi nước.
428
672
992
Nhà xe học sinh
Các tủ hóa chất – Dụng cụ
BÀN GIÁO VIÊN
Hóa chất – Dụng cụ
Hóa chất
Dụng cụ
Cửa
Cửa
Bồn nước
118
120
Đơn vị tính: cm
Tủ Y tế
Trang 7
Sv: Nguyễn Minh Thảo
+ 3 dãy bàn dành cho học sinh thí nghiệm (có ngăn để cặp học sinh) có kích thước:
583 cm x 120 cm x 76 cm. Mỗi dãy bàn học sinh có 3 bồn nước, mỗi bồn có 2 vòi nước.
Trong số đó chỉ sử dụng được 7 vòi nước của 5 bồn, nhưng lại có 2 bồn chảy nước ra sàn.
+ 2 bên vách có 4 cái quạt thông gió.
+ có 5 bóng đèn dài 1m 20 và 2 quạt lớn trên trần nhà.
+ Cửa sổ nhỏ thông gió hai bên vách là 50 cánh (có 2 cánh không mở được).
+ 1 tủ chứa phương tiện nghe nhìn như ti vi, đầu đĩa…
+ 1 tủ y tế được đặt gần cửa vào phòng hóa chất gồm có: Cồn 70
0
, Cồn Iot.
+ Cuối phòng là 3 tủ:
7 BaCl
2
.2H
2
O 500 2 1000
8 Benzen 1 x 500 ml 500 ml
9 Br
2
2 x 500 ml 1000 ml
10 C hoạt tính 100 5 500
11 CaO 200 3 600
12 CaCl
2
.2H
2
O 100 4 400
13 CaCO
3
250 4 1000
14 C
2
H
5
OH
15 CH
3
CHO
16 CH
3
COONa 250 3 750
25 FeCl
3
250 2 500
26 FeCl
2
250 3 750
27 Fe
2
O
3
100 1 100
28 FeS 100 4 400
29 FeSO
4
200 4 800
30 Glucozơ 100 9 900
31 Glyxerol 2 x 500 ml 1000 ml
32 H
2
SO
4
3 x 500 ml 1000 ml
33 HCHO (dd formalin 37%) 3 x 500 ml 1500 ml
34 HCOOH 1 x 500 ml 500 ml
35 HCl 2 x 500 ml 1000 ml
36 H
3
PO
4
1 x 500 ml 500 ml
3
100 3 300
53 NaCl 200 5 1000
54 NaI 100 2 200
55 Na
2
CO
3
250 4 1000
56 NaHCO
3
500 3 1500
57 Na
2
HPO
4
50 3 150
58 Na
2
SO
4
100 7 700
59 Na
2
SO
3
150 3 450
Trang 9
Sv: Nguyễn Minh Thảo