Bệnh ký sinh trùng trên cá nuôi- Một số chất có
thể thay thế Malachite Green
Bệnh do ký sinh trùng thường gặp trên cá nuôi bao
gồm: Bệnh do trùng mỏ neo. Bệnh rận cá. Bệnh nấm
thủy my. Bệnh trùng bánh xe. Bệnh do bào tử trùng.
Bệnh sán lá đơn chủ.

BỆNH TRÙNG MỎ NEO
• Tác nhân gây bệnh: Trùng gây bệnh có tên
Lernaea, có dạng giống mỏ neo, cơ thể có chiều dài
8-16mm, giống như cái que, đầu có mấu giống mỏ
neo cắm sâu vào cơ thể cá.
• Triệu chứng: Cá nhiễm bệnh kém ăn, gầy yếu,
chung quanh các chỗ trùng bám viên và xuất huyết.
Nơi trùng mỏ neo bám là điều kiện cho vi khuẩn
xâm nhập và phát triển.
• Tác hại và phân bố bệnh: Bệnh gây tác hại lớn
cho cá giống và cá hương. Trùng thường ký sinh ở
da, mang, vây, mắt, trên các loài cá như: Cá lóc
bông, cá bống tượng, cá chép, cá mè, cá tai tượng
• Phòng trị: Kiểm tra cá trước khi thả nuôi, nếu phát
hiện có trùng mỏ neo ký sinh dùng thuốc tím 10-
25g/m
3
tắm trong một giờ. Trị bệnh có thể dùng lá
xoan (cây sầu đâu tây) liều lượng 0,3-0,5kg/m
3
nước.
• Hoặc có thể sử dụng Hadaclean theo liều khuyến
cáo của nhà sản xuất để điều trị.


• Phòng trị bệnh: Áp dụng các giải pháp phòng
bệnh tổng hợp.
+ Dùng Potassium dichromate 20-24g/m
3
.
+ Nếu cá có vết thương có thể bôi trực tiếp dung
dịch Potassium dichromate 5% hoặc iodine 5% (cá
bố mẹ).
+ Muối: 25-30kg/m
3
/10-15 phút hoặc 10-15
kg/m
3
/20 phút, hoặc 2-3kg/m
3
không giới hạn thời
gian.
+ Dung dịch thuốc tím (KMnO
4
) với nồng độ
100g/m
3
thời gian kéo dài cho đến khi cá xuất hiện
sốc.
+ Formalin: 0,4-0,5 ml/l trong một giờ.
+ Phèn xanh (CuSO
4
): 100g/m
3
/10 phút. Đối với

BỆNH DO BÀO TỬ TRÙNG
• Tác nhân gây bệnh: do bào tử trùng Myxobolus
sp. ký sinh trên mang cá. Trùng rất khó diệt do khi
găp điều kiện bất lợi trùng sẽ tạo kén để ẩn nấp.
• Triệu chứng: Cá bệnh thường hô hấp kém do mang
và da tiết ra nhiều dịch nhờn; tổ chức da và mang bị
trùng ký sinh sẽ viêm loét, tạo điều kiện cho vi
khuẩn, nấm và một số vi sinh vật khác gây bệnh.
• Trị bệnh: Có thể dùng vôi treo ở đầu bè và giủ liên
tục.
• Muối: 25-30kg/m
3
/10-15 phút hoặc 10-15 kg/m
3
/20
phút, 2-3kg/m
3
không giới hạn thời gian.
• Formalin: 0,4-0,5 ml/l trong một giờ.

BỆNH SÁN LÁ ĐƠN CHỦ
• Tác nhân gây bệnh: Do sán lá đơn chủ 16 móc
(Dactylogyrus) hoặc 18 móc (Gyrodactylus) ký sinh
vào da và mang cá.
• Triệu chứng: Cá bệnh thường hô hấp kém do
mang và da tiết ra nhiều dịch nhờn; tổ chức da và
mang bị sán ký sinh sẽ viêm loét, tạo điều kiện cho vi
khuẩn, nấm và một số vi sinh vật khác gây bệnh.
• Có thể sử dụng các hóa chất giống như điều trị
trùng mỏ neo Hoặc có thể sử dụng Hadaclean theo

g/m
3
/10 phút. Với nồng độ 0,5-0,7g/m
3
nước phun
trực tiếp xuống ao. Với nồng độ 3-5g/m
3
nước tắm
cho cá 5-10 phút.
• Trị bệnh có thể dùng lá xoan (cây sầu đâu tây) liều
lượng 0,3-0,5kg/m
3
nước. Có thể bó thành từng bó
treo trong bè hoặc ao nuôi
• Dùng Potassium dichromate (K
2
Cr
2
O
3
) 20-24g/m
3
.
Hoặc dung dịch Iodine 5%.
• Sử dụng Hadaclean theo liều khuyến cáo của nhà
sản xuất để điều trị.
• Vôi treo ở đầu bè và giủ liên tục. Với liều lượng
20m/m
3
hòa nước để lắng lấy nước trong bón cho ao