Tíchhợptiết kiệm nănglượng và
hiệu quả vào bài học Vật lý
PHẦN THỨ NHẤT:NHỮNG
VẤN ĐỀ CHUNG
I. NĂNG LƯỢNG VÀ VAI TRÒ CỦA NĂNG LƯỢNG ĐỐI VỚI CON NGƯỜI
1.1 Năng lượng
Theo Từ điển bách khoa ViệtNam: Năng lượnglà độ đođịnh lượngchung
cho mọi dạng vận động khác nhau của vật chất.
- Theo Từ điển tiếng Việt và Từ điển vật lý phổ thông:Năng lượnglà đại
lượng vật lý đặc trưngcho khả năng sinh côngcủa một vật.
- Theo Nghị địnhsố 102/2003/NĐ-CP của chính phủ về sử dụng năng lượng
tiết kiệm và hiệu quả thì năng lượngđượchiểu là dạngvật chất cókhả năng sinh
công.
1.2 Các dạng năng lượng: Việc phân loại phụ thuộc vào mục đích khác nhau.
1.2.1 Phân loại theo vật lý - kĩ thuật: cơ năng, nội năng,điện năng,quang
năng, hóanăng, năng lượng hạtnhân.
1.2.2 Phân loại theo nguồn gốc năng lượng:
- NL vật chất chuyển hóa toàn phần gồmNL từ nhiên liệu hóa thạch và NLtừ
nguyênliệu nguyên tử.
- NL tái sinhlà NL có thể phục hồi theo chu trình biến đổi của thiên nhiên.
- NL không tái sinhlà NL không phục hồikhi khai thácvà sử dụng.
- NL sinhkhối sinhra do đốt hoặc chuyển đổi nhiệt hóahọc từ vật liệu có
nguồngốc hữu cơ.
- NL cơ bắp.
1.2.3 Phân loại theo dòng biến đổi năng lượng:tr4
- NL sơ cấp là nguồn năng lượng có sẵntrong thiênnhiên như than,dầu thô,
khí tự nhiên,năng lượng nguyên tử, thuỷ năng,củi gỗ
- NL thứ cấp là nguồnnăng lượngđã được chuyểnđổi từ những năng lượng
khác như điện năng, hơinước của lò hơi, sản phẩmcracking dầu mỏ
- NL cuối cùng là nănglượngsau khâu truyền tải, vậnchuyển được cấp tới
nơi tiêu thụ, người sử dụng.

cần thiết chocác quá trình sản xuất, dịch vụ và sinh hoạt”
Ta cóthể hiểu sử dụngnăng lượng tiết kiệm vàhiệu quả nghĩa là giảm bớt số
NL sử dụng bằng cách loại bỏ việc tiêu thụ NL lãng phí khôngcần thiết và không
đúngcách. Điều đó còn có nghĩa là sử dụng NLphù hợp với mụcđích sử dụng,
khônglãng phí, sử dụng nhữngthiết bị íttiêu hao NL;sử dụng NL hiệu quả có
nghĩa là giảm mức tiêu thụ NLcho cùngmột nhu cầu, một công việc hoặccùng một
đơn vị sản phẩm.
Bằng việc tiết kiệm NL,nâng caohiệu quả sử dụng NL, các cá nhân, hộ gia
đình, tập thể,cơ quan, đơn vị doanhnghiệp sẽ tiết kiệm được chi phí đồng thời góp
phần tiết kiệm được tài nguyên củađất nước,bảo vệ môi trường.
2 Sự cần thiết phải sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.tr16,17
- Các nguồn tài nguyên năng lượng đang bị khai thácvới mộttốcđộ lớn để
đáp ứngnhu cầutăng trưởngkinh tế, đangdần bị cạn kiệt.
- Những vấn đề môi trường gây ra dohoạt động củacon người,trong đó việc
khai thác, sử dụng các nguồn năng lượng,đặc biệt là nănglượng hóa thạch đóng
góp phần chủ yếu.
- Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đóng góp vào thựchiện các nguyên
tắc phát triển bền vữngcủa trái đất cũng như củamỗi quốc gia.
2.3 Xu hướng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. tr17,18,19
2.4 Các biện pháp chung về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
- Các biện pháp quản lí tr20
+ Xây dựng cácvăn bản pháp quivề sử dụng NLTK&HQ.
+ Lựa chọn cơ cấu kinhtếchohiệuquả cao về sử dụngNL; phát triển hợp lí
các ngành tiêu thụ nhiều NL.
+ Có chính sách ưu tiên đối với việc phát triển các nguồnNL mới và nguồn
NL tái sinh.
+ Hợplí hoá quá trìnhsản xuất.
- Các biện pháp tuyêntruyền, giáo dục tr20
+ Đưanội dung giáo dục sử dụng NLTK&HQ vào các cấphọc.
+ Tuyên truyềnvề sử dụng NLTK&HQtronggia đình,trườnghọc, cộng đồng

lượng quantrọng thực hiện tuyêntruyền, giáo dục, vận động các đối tượngkhác
trong xãhội thựchiện sử dụng NLTK&HQ
+ Đổi mớigiáo dụchiện nay làđể đáp ứng các yêucầu của xãhội.
3.2 Cơ sở pháp lí của việc triển khai giáo dục sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả vào hệ thống giáo dục quốc dân tr34
- Nghị định 102/2003/NĐ-CPcủa Chínhphủ
- Pháp lệnh số 02/1998/PL-UBTVQH10
- LuậtĐiện lực 2005

3.3 Mục tiêu của giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong
dạy học các môn học ở cấp THCS và THPT
- Kiến thức tr36
- Kĩ năngtr36
- Hành vi,thái độ tr37

3.6 Phương thức tích hợp các nội dung giáo dục sử dụng năng lượng
tiết kiệm, hiệu quả vào các môn học ở trường trung học tr46,47
- Tíchhợp toàn phần
- Tíchhợp bộ phận
- Hình thức liênhệ
PHẦN THỨ HAI: GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU
QUẢ TRONG MÔN VẬT LÍ Ở TRƯỜNG THPT.
1. Mục tiêu tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
trong môn vật lí
- Về kiến thức tr56
- Về kĩ năng tr56
- Về thái độ, hành vitr57
1.1. Về kiến thức tr56
- HS nêu được các khái niệm cơ bản như: năng lượng,cơ năng,
điện năng,nhiệtnăng, hạt nhân nguyên tử, công,công suất, hiệu suất; cácđịnhluật