2-ọỳi vồùi theùp sau cuỡng tờch :
T
tọi
=Ac
1
+ (30 y 50
0
C)
ổ trón taỷi nhióỷt õọỹ nung tọứ chổùc cuớa theùp laỡ austenit vaỡ mọỹt lổồỹng
coù õọỹ cổùng cao laỡm tng maỷnh tờnh chọỳng maỡi moỡn cho theùp.
i
ỷy laỡm mỏỳt tờnh chọỳng maỡi moỡn cao
ỷy dóự bở thoaùt caùc bon trón lồùp bóử mỷt,
ỡ óứ tờch rióng cuớa maùctenxit do vỏỷy
u
eùp cuỡng tờch :
eùp chổùa mangan, niken).
Vồùi nhióỷt õọỹ nh
xómentit hai. Sau khi tọi ta õổồỹc maùctenxit + austenit dổ + xómentit hai, trong õoù
xómentit hai laỡ pha
Nóỳu nung cao hồn Ac
cm
taỷi nhióỷt õọỹ nung ta coù austenit õọửng nhỏỳt, vỗ vỏỷy sau khi tọ
nhỏỷn õổồỹc maùctenxit + austenit dổ khaù nhióửu. Nhổ vỏ
cuớa xómentit hai. Mỷt khaùc khi nung cao nhổ vỏ
lổồỹng caùc bon hoa tan vaỡo austenit quaù lồùn laỡm tng th
seợ taỷo ra austenit dổ nhióử hồn laỡm xỏỳu cồ tờnh.
3-ọỳi vồùith
Duỡng cọng thổùc naỡo cuợng õổồỹc vỗ Ac
1
, Ac

C/s
r1
),
0
C
-T
m
0
,
1
laỡ nhióỷt õọỹ tồùi haỷn dổồùi(A
m
W
laỡ nhióỷt õọỹ vaỡ thồỡi gian ổùng vồùi austenit quaù nguọỹi keùm ọứn
nhanh lừm
-Thaỡnh phỏửn hồỹp kim cuớa austenit : ỏy laỡ yóỳu tọỳ quan troỹng nhỏỳt, austenit caỡng
iaỡu caùc nguyón tọỳ hồỹp kim (trổỡ cọban) õóửu laỡm giaớm tọỳc õọỹ tọi tồùi haỷn.
-Sổỷ õọửng nhỏỳt cuớa austenit : Austenờt caỡng õọửng nhỏỳt thỗ caỡng dóự bióỳn thaỡnh
aùctenxit vỗ cuỡng laỡ dung dởch rừn, nón laỡm giaớm tọỳc õọỹ tọi tồùi haỷn. Nóỳu austenit caỡng
họng õọửng nhỏỳt thỗ taỷi vuỡng giaỡu caùc bon dóự taỷo ra xómentit hay caùcbit, nhổợng vuỡng
gheỡo caùc bon dóự bióỳn thaỡnh pherit. óứ nỏng cao tờnh õọửng nhỏỳt cuớa austenit ta nỏng cao
hióỷt õọỹ nung õóứ giuùp cho sổỷ hoỡa tan vaỡ laỡm õọửng õóửu hoùa caùc bon dóự daỡng hồn.
õởnh nhỏỳt.
Tọỳc õọỹ tọi tồùi haỷn cuớa theùp caỡng nhoớ caỡng dóự tọi vỗ laỡm nguọỹi khọng
cuợng nhỏỷn õổồỹc maùctenxit do õoù taỷo õổồỹc õọỹ cổùng cao, bióỳn daỷng ờt vaỡ khọng bở nổùt.
b-Caùc yóỳu tọỳ aớnh hổồớng õóỳn tọỳc õọỹ tọi tồùi haỷn :
Moỹi yóỳu tọỳ laỡm tng hay giaớm tờnh ọứn õởnh cuớa austenit quaù nguọỹiõóửu aớnh hổồớng
õóỳn tọỳc õọỹ tọi tồùi haỷn. Gọửm coù caùc yóỳu tọỳ sau :
g
m

ïi hản cng nh âäü tháúm täi cng cao. Nãúu thẹp cọ täúc âäü ngüi trong l V
th
thç ton
äü tiãút diãûn chi tiãút âỉåüc täi v gi l täi tháúu. Nãúu täúc âäü ngüi åí bãư màût â nh hån V
th
ç chi tiãú c täi. Mi úu täú lm gim täúc âäü tä ưu lm tàng âäü tháúm
i.
-Täúc âäü ngüi cng tàng thç âäü tháúm täi cng tàng lãn theo. Tuy nhiãn khäng dng
iãûn phạp ny vç dãù gáy nỉït, biãún dảng
- nghéa ca âäü tháúm täi : Thẹp cọ âäü tháúm täi cng cao âỉåüc coi l cng täút, båïi vç
ïp täi cỉïng dy sỉïcchëutica chi tiãút tàng lãn khạ nhiãưu. Xạc âënh âäü tháúm täi bàòng
hỉång phạp täi âáưu mụt.
tå i t
b
th t khäng âỉåü itåïi hảnâã
tä
b
c
lå
p
107
Giạ âåỵ
Cạc vë trê âo
âäü cỉïng
Bãư màût täi
Chiãưu di
âỉåüc täi cỉïng
N
ỉåïc
H

b
20
y
n
g
y
50
0
C bàòng cạch cho nỉåïc lảnh vo v
ạo nỉåïc nọng ra. Cäng dủng : âãø täi thẹp cạc bon cọ hçnh dạng âån gin.
-Dung dëch xụt, múi họa hc : näưng âäü khong 5
th
y
10% l mäi trỉåìng täi mảnh
háút, täúc âäü ngüi cọ thãø âảt 1200
0
C/s do cọ cạc ion âiãûn ly dáùn nhiãût låïn. Màût khạc nọ
häng gáy ra nỉït åí khong nhiãût âäü chuøn biãún mạctenxit nhỉ nỉåïc. Do váûy âỉåüc dng
ãø täi cạc loải thẹp cạc bon dủng củ u cáưu âäü cỉïng cao (cọ täúc âäü täi tåïi hản låïn)
n
k
â
108
-Dáưu luyn : lm ngüi cháûm thẹp åí hai khong nhiãût âäü trãn nãn êt gáy ra biãún dảng
v nỉït nhỉng täúc âäü ngüi cháûm khäng dng âỉåüc cho thẹp cọ täúc âäü täi tåïi hản låïn.
Khi nọng lãn täúc âäü ngüi ca dáưu khäng bë gim nhiãưu, do váûy thỉåìng täi tro
H
çnh 4.22-Âỉåìng cong ngüi l tỉåíng
ng dáưu
nọng khong 60

n
ra
y 400
o
C ) thç nháúc ra chuøn sang mäi trỉåìng
i thỉï hai cọ täúc âäü ngüi cháûm hån (dáưu hay khäng khê) cho âãún khi ngüi hàón.
hỉång phạp ny lm cho thẹp cọ âäü cỉïng cao nhỉng êt gáy ra biãún dảng v nỉït.
Nhỉåüc âiãøm ca phỉång phạp ny l khọ xạc âënh thåìi âiãøm chuøn mäi trỉåìng täi,
ãu cáưu cäng nhán cọ tay nghãư cao. Nãúu chuøn såïm quạ thç pháưn låïn thåïi gian thẹp
äüi trong mäi trỉåìng täi úu cọ âäü cỉïng tháúp. Nãúu chuøn mün quạ thç
ì biãún dảng.
tä
P
y
âỉåüc lmngu
chuøn biãún mactenxit s xy ra trong mäi trỉåìng täi mảnh dãù gáy nỉïtva
109
H
çnh 4.23-
P
hỉång thỉïc lm ngüi khi täi thẹp
a)Täi trong mäüt mäi trỉåìng b)Täi trong hai mäi trỉåìng
on cao, u cáưu âäü
phạp ny khàõc phủc âỉåüc khọ khàn vãư xạc âënh thåìi âiãøm chuøn mäi
ng b)Täi trong hai mäi trỉåìng
on cao, u cáưu âäü
phạp ny khàõc phủc âỉåüc khọ khàn vãư xạc âënh thåìi âiãøm chuøn mäi
c)Täi phán cáúp d)Täi âàóng nhiãût
Theo kinh nghiãûm thç thåìi gian giỉỵ trong mäi trỉåìng täi mảnh tỉì 2
y 3 giáy cho 10 mm

vãnh vç austenit quạ ngüi cn khạ do.
Cäng dủng : d
tiãút diãûn nh nhỉ : m
i khoan, dao phay.
Ba phỉång täi tr
d-Täi âàóng nhiãût (âỉ
Phỉång phạp ny chè khạc täi phán cáúp åí chäù giỉỵ âàóng nhiãût láu hån trong múi
nọng chy (cọ thãø âãún hng giåì) âãø austenit quạ ngüi pháún họa hon ton thnh häùn
håüp phe rit v xãmentit nh mën cọ âäü cỉïng cao, âäü dai täút. Ty theo nhiãût âäü giỉỵ âàóng
nhiãût ta s nháûn âỉåüc cạc täø chỉïc khạc nhau : giỉỵ tải 250
y
400
o
C nháûn âỉåüc bainit, tải
500
y
600
o
C âỉåüc trästit. Sau khi täi âàóng nhiãût khäng cáưn ram nỉỵa.
110