Chương 9: CÔNG TÁC HOÀN THIỆN NỀN ĐƯỜNG VÀ GIA CỐ MÁI TA LUY
Bài giảng Xây dựng nền đường Trang 107
CHƯƠNG 9
CÔNG TÁC HOÀN THIỆN NỀN ĐƯỜNG VÀ GIA CỐ MÁI TA
LUY
9.1. Khái niệm chung.
Trong quá trình thi công nền đường bằng các phương pháp khác nhau (bằng
máy, bằng nổ phá…), hình dạng thực tế của nền đường sau khi thi công thường
không đúng với hình dáng thiết kế: mái ta luy không bằng phẳng, mặt nền đường bị
lồi lõm, nhiều chỗ thừa thiếu chiều rộng và trong nền đào thì có nhiều chỗ đất sót
chưa đào xong. Vì vậy, sau khi kết thúc công tác đào đắp cần phải tiến hành công
tác hoàn thiện và gia cố mái ta luy để làm cho nền đường có hình dạng đúng với
thiết kế, đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật và mỹ thuật, đảm bảo việc thoát nước và
nâng cao độ ổn định của công trình.
Công tác hoàn thiện là công tác sửa sang bề mặt của các nền đắp, nền đào và
thùng đấu, sửa chữa các chỗ nền đường bị thừa thiếu bề rộng và độ cao, gọt mái ta
luy đào và vỗ mái ta luy đắp, đào rãnh biên, cấu tạo độ nghiêng của nền đường và
dọn dẹp sạch khu vực nền đường.
Nội dung của công tác gia cố là củng cố các mái ta luy của nền đắp, nền đào
cũng nhưđáy thùng đấu và rãnh thoát nước không để cho nước, gió xói mòn làm hư
hỏng. Phải căn cứ vào tốc độ của nước và gió, điều kiện khí hậu, điều kiện làm việc
của nền đường, tính chất của đất dùng để xây dựng nền đường, tình hình vật liệu địa
phương dùng để gia cố, khả năng cơgiới hoá…mà chọn kiểu kết cấu thích hợp để
gia cố. Biện pháp thông thường, đơn giản mà kinh tế là trồng cỏ trên mái ta luy, tạo
thành một thảm cỏ tránh cho mái ta luy bị gió và nước xói mòn. Những đoạn nền
đắp ven bãi sông, đắp qua vùng ngập nước, mái ta luy bị xói mòn nghiêm trọng hơn,
cần phải chọn loại kết cấu chắc chắn hơn ví dụ nhưlát đá hoặc lát các tấm bê tông
để gia cố.
9.2. Công tác hoàn thiện.
Công tác hoàn thiện bao gồm các nội dung chính là sửa sang bề mặt nền
đường, bề mặt mái ta luy, rãnh cho đúng với hình dạng và cao độ thiết kế. Công

triển được.
9.3.1.1. Trồng cỏ.
Thích hợp với các mái ta luy thoải và không ngập nước. Nên chọn các loại cỏ
nhiều rễ, bò sát mặt đất và sinh trưởng trong nhiều năm. Nếu đất ở mái ta luy không
thích hợp trồng cỏ thì trước tiên cần phải phủ một lớp đất màu dày từ 5-10cm, gieo
hạt cỏ xong thì bừa đều và đầm chặt làm cho lớp cỏ bám chặt vào mái ta luy. Trước
khi rải lớp đất màu cần đánh cấp mái ta luy có chiều dài theo mái ta luy là 100cm và
chiều sâu 10-15cm.
Chương 9: CÔNG TÁC HOÀN THIỆN NỀN ĐƯỜNG VÀ GIA CỐ MÁI TA LUY
Bài giảng Xây dựng nền đường Trang 109
1
0
-
1
5
c
m
1
0
0
c
m
Đánh cấp mái ta luy trước khi trồng cỏ
9.3.1.2. Lát cỏ.
Dùng các vầng cỏ được đánh từ nơi khác đến để lát kín trên toàn bộ diện tích
mái ta luy. Đây là phương pháp được dùng khá phổ biến, các vầng cỏ được lát từ
chân lên đỉnh mái ta luy thành hàng song song với nhau rồi dùng các cọc tre dài 0.2
đến 0.3m để ghim chặt. Các vầng cỏ nên xắn vuông đều nhau để có thể lát kín và so
le với nhau:
Cäc tre dµi 0.2-0.3m

ố
c
>
1
:
1
Đ
ộ
d
ố
c
1
:
1
~
1
:
1
.
5
a) Theo kiu bc cp b) Theo kiu lỏt ng
Lỏt chng cỏc vng c
9.3.2. Lỏt ỏ.
Cỏc mỏi ta luy c lỏt ỏ cú th chng cỏc dũng nc chy vi tc cao
nhng ni b ngp nc, chng st l v xúi mũn ta luy do nc mt chy trn trờn
mỏi dc. Cú th dựng cỏc bin phỏp sau:
9.3.2.1. Lỏt ỏ khan.
L bin phỏp hay dựng khi mỏi taluy b ngp trong nc. Khi lỏt ỏ phi m
bo cỏc yờu cu sau:
- ỏ phi chc, khụng b phong hoỏ.

Tầng đá xếp khan
(2 lớp)
a) Lỏt mt lp b) Lỏt hai lp
Lỏt ỏ khan gia c mỏi ta luy
9.3.2.2. Lỏt ỏ cú k mch.
Bin phỏp ny c dựng nhng ni nc chy mnh v tỏc dng ca súng
tng i ln. Chiu dy lp ỏ lỏt t 0.3 ~ 0.5m. Khi lỏt ỏ phi m bo cỏc yờu
cu sau:
- Vic s dng vt liu theo cỏc thao tỏc thi cụng phi tuõn theo ỳng quy
trỡnh quy phm thi cụng hin hnh.
- Di lp ỏ xõy nờn ri mt lp m bng ỏ dm hoc si sn dy 10-
40cm.
- Cỏc ta luy nn ng s xõy ỏ thỡ phi p v m nộn k, tt nht l i
cho lỳn xong mi xõy dng trỏnh lp ỏ b phỏ hoi do nn ng tip tc b lỳn.
- Cỏch 10 ~ 15m thỡ cha mt khe co gión, nhng ch nn ng cú kh
nng lỳn phi cha khe phũng lỳn, phớa di chõn ta luy phi cha l thoỏt nc.
9.3.2.3. Tng bo v.
Thớch hp gia c cỏc mỏi ta luy d b phong hoỏ, ng nt phỏt trin nhng
khụng d b xúi mũn. Loi tng bo v ny cú tỏc dng ngn nga khụng cho ta
luy b phong hoỏ thờm. Cú th xõy ỏ, bờ tụng hoc lm bng cỏc vt liu khỏc.
Tng bo v thng khụng chu ỏp lc ngang. Nu xõy thnh khi lin thỡ phi b
trớ cỏc khe co gión v l thoỏt nc. Cng cú th xõy tng bo v cc b nhng
ch ỏ b mn yu hoc nhng lừm trờn mỏi ta luy tit kim vt liu.
Chng 9: CễNG TC HON THIN NN NG V GIA C MI TA LUY
Bi ging Xõy dng nn ng Trang 112
Trc khi xõy tng bo v trc ht cn dn sch ỏ phong hoỏ, cõy c, rỏc
bn, p cỏc ch lừm cho bng v lm cho tng tip xỳc cht vi mỏi ta luy.
9.3.3. Lỏng ph mt, phun va, bt ng nt.
Thớch hp vi cỏc ta luy ỏ d b phong hoỏ. Bt ng nt ch yu
phũng nc ma thm qua ng nt chy vo lp ỏ gõy tỏc dng phỏ hoi. Trc

9.3.4.2. Ném đá hộc gia cố mái ta luy
Nếu địa phương có nhiều đá thì có thể ném đá hộc xuống bộ phận taluy đã
ngập nước để gia cố. Đá có thể ném xuống nước tuỳ tiện, độ dốc của phần taluy đá
dưới nước thường vào khoảng 1:1,25; 1:1,5 và những nơi nước chảy mạnh thì có thể
lên đến 1:2; 1:3. Khi xây dựng nền đường mới có thể ném đá đắp bộ phận chân
taluy. Kích thước hòn đá dùng để ném xuống nước gia cố taluy xác định theo tốc độ
nước chảy, thường dùng các hòn đá 0,3-0,5m. Đá phải ném thành nhiều lớp (ít nhất
là hai lớp) và các hòn đá lớn phải ném sau để đè lên các hòn đá nhỏ hơn.
> 1m
MN ThÊp
> 1m
MN Cao
>0.5m
> 0.5m
MN Cao
>0.5m
MN ThÊp
> 1m
a) Ném đá gia cố chân taluy b) Ném đá gia cố taluy.
Gia cố taluy bằng phương pháp ném đá
Phương pháp ném đá đơn giản, không sợ lún và có thể cơgiới hoá hoàn toàn.
9.3.4.3. Gia cố bằng các tấm bê tông lắp ghép.
Gia cố bằng các tấm bê tông cốt thép (hình 9-19): dùng để gia cố mái taluy ở
những đoạn nền đường đắp thường xuyên hoặc thỉnh thoảng bị ngập nước và các
mái taluy ở dọc bờ sông chịu tác dụng của sóng lớn hơn 3 m. Thường dùng các tấm
kích thước từ 2,5 x 1,25m đến 2,5 x 3,0m, chiều dày từ 10; 15 hoặc 20cm bằng bê
tông cốt thép mác 200.
Khi thi công dùng cần trục để đặt tấm trên lớp móng đá dăm hoặc cuội sỏi đã
chuẩn bị sẵn. Sau khi đặt xong thì liên kết các tấm lại với nhau thành từng mảng lớn
40 x 20m ( khi chiều cao sóng dưới 1,5m) hoặc 40 x 15m (khi chiều cao sóng lớn

Dùng cần trục để lát các tấm bê tông vào mái taluy và lát dần từ chân lên đỉnh.
Với các tấm bê tông kích thước nhỏ hơn thì có thể lát bằng nhân lực.
Để gia cố mái taluy chống sóng có thể tham khảo kinh nghiệm của nhân dân
trồng cây cúc tần, dùng tre hoặc các bó cành cây để lát vào phần taluy bị sóng vỗ.