Bệnh giãn tĩnh mạch nông và suy tĩnh mạch mạn Khi thấy xuất hiện ở chân các sợi dây búi tĩnh mạch giãn một cách bất thường (có
người quen gọi là sợi gân xanh nổi dưới da, đặc biệt rõ ở người da trắng và mỏng)
đó là chứng bệnh giãn tĩnh mạch nông. Tuy nhiên cũng dễ nhầm lẫn với các hiện
tượng khác.
Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới thì bệnh giãn tĩnh mạch nông có 3
điểm chính: Tĩnh mạch giãn là tĩng mạch nông. Tĩnh mạch giãn chãy ngoằn ngoèo
(quanh co). Tĩnh mạch đó có hiện tượng máu lưu thông theo chiều trái ngược. Với
định nghĩa này sẽ loại trừ bệnh giãm tĩnh mạch sâu, bệnh phồng tĩnh mạch, giãn
tĩnh mạch trong thể thao (tĩnh mạch chạy thẳng). Giãn tĩnh nông có thể là giai
đoạn đầu của suy tĩnh mạch mạn tính hay các biến chứng loét ở chân.
Bệnh suy tĩnh mạch mạn tính thường gặp có chừng 20 - 40% dân số mắc bệnh số
bệnh nhân nữ cao hơn số nam gấp 4 lần, tại TPHCM cho thấy bệnh này cũng khá
thường gặp (43,97% gặp giãn tĩnh mạch nông ở người cao tuổi, trong đó có
16,91% bị suy tĩnh mạch mạn tính). Bệnh nhân chỉ nhập viện khi đã có những biến
chứng hoặc ở giai đoạn muộn như rối loạn dinh dưỡng, loét chi.
NHỮNG YẾU TỐ NGUY CƠ LÀM GIÃN TĨNH MẠCH
- Nữ giới gặp nhiều hơn: Có thể do một số yếu tố như hormon, mang thai, đứng
nhiều, khối cơ ở chi nhỏ, sử dụnh giày dép không thích hợp
- Mang thai nhiều lần và gần nhau, làm tĩnh mạch yếu dần.
- Nghề nghiệp liên quan đến bệnh: Phải đứng lâu, tiếp xúc nhiệt độ cao ở vùng
chân như tài xế, đầu bếp, thợ cắt tóc, thợ đệt, các phẫu thuật viên Kể cả thói
quen ít hoạt động qua lại
- Mập do khối ruột gấy áp lực ép vào các tĩnh mạch chậu là tĩnh mạch có rất ít van,
gây ứ đọng tĩnh mạch chi dưới.
- Sau phẫu thuật hay gãy xương phải bó bột có thể gây biến chứng do nằm bất
động kéo dài như huyết khối và viêm tĩnh mạch huyết khối.
- Ắn uống ít chất xơ gây táo bón, khi rặng làm tăng áp suất trong ổ bụng.
XÁC ĐỊNH BỆNH GIÃN TĨNH MẠCH NÔNG VÀ SUY TĨNH MẠCH MẠN

- Tránh béo phì, đây là một yếu tố nguy cơ cho bệnh xuất hiện và tiến triển nhanh.
- Vận động tập hít thở sâu tạo áp lực hút để máu tĩnh mạch trở về tốt hơn.
- Ngoài ra còn một số biện pháp luôn luôn tỏ ra quan trọng và cần thiết, mỗi người
cần có một cách áp dụng riêng sao cho phù hợp và hạn chế sự tiến triển của bệnh.
SỬ DỤNG BẮNG THUN ÉP
Người ta dùng băng hay vớ có chất liệu co giãn và có thể ép vào các tĩnh mạch
giãn. Hữu hiệu trong mọi trường hợp có giãn tĩnh mạch nông và được sử dụng chủ
yếu vào ban ngày nhất là khi phải đứng lâu, có thể dùng băng, vớ ngắn, vớ dài.
Băng thun ép có tác dụng:
- Phục hồi áp suất chênh lệch giữa hai hệ tĩnh mạch nông và sâu, thông qua hệ tĩnh
mạch nối.
- Giảm đường kính lòng mạch để tăng khả năng vận chuyển khi nghỉ và khi gắng
sức.
Tuy nhiên khi áp dụng gặp không ít khó khăn như thông quen mang vớ thường
xuyên, khí hậu nóng gây khó chịu.
ĐIỀU TRỊ BẲNG THUỐC
Những thuốc có tác dụng phục hồi sự luân chuyển máu trong vi quản, tăng trương
lực tĩnh mạch được dùng trong điều trị các bệnh tĩnh mạch, chủ yếu là đều trị các
triệu chứng nặng chân, đau, kiến bò, bỏng rát, phù nề, cảm giác nặng chân
CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ CHÍCH XƠ
Được sử dụng rộng rãi ở nhiều nước trong việc điều trị bệnh giãn tĩnh mạch. Mục
tiêu của phương pháp là loại bỏ sinh sạn trào ngược bệnh lý. Điều trị là tạo sự sang
thương trong lớp nội mạc của thành mạch máu, dẫn đến xơ hóa các tĩnh mạch bị
giãn.
PHẪU THUẬT
Phẫu thuật đóng vai trò quan trọng và được sử dụnh tương đối rộng rãi. Có nhiều
phương pháp phẫu thuật khác nhau trong đó có 2 phương pháp chính.
- Phẫu thuật rút bỏ tĩnh mạch giãn.
- Rút bỏ những đoạn tĩnh mạch giãn cũa hệ lưới, của mạch nhánh. Tại Bệnh viện
Bình dân trong 6 năm (1992 - 1997) có 70 trường hợp giãn tĩnh mạch nông có suy

gót và tăng trọng lượng cơ thể càng làm nguy cơ mắc bệnh tăng lên.
Nguy cơ mắc bệnh lớn nữa thuộc về phụ nữ mang thai, tỷ lệ phụ nữ mang thai bị
phù chân là 50%, còn tỷ lệ bị giãn tĩnh mạch chân là 20 – 30%.

3.Triệu chứng:
Những triệu chứng bệnh biểu hiện rõ vào mùa hè, khi phải đứng lâu, người bệnh
sẽ thấy chân nằng nặng, cảm giác như kiến bò ở chân. Đó là hậu quả của việc ứ
máu trong tĩnh mạch.
Khi bệnh nặng hơn, bạn sẽ thấy da chân lộ ra những sợi tĩnh mạch màu xanh hoặc
tím, thậm chí là những búi cuộn tĩnh mạch. Những cuộn tĩnh mạch này sẽ phồng
lên khi bạn đứng hay di chuyển và xẹp xuống khi bạn nằm.
4. Nguyên nhân:
- Di truyền có vai trò lớn trong những nguyên nhân mắc giãn tĩnh mạch chân.
Theo thống kê có 80% bệnh nhân giãn tĩnh mạch chân mãn tính có cha hoặc mẹ
mắc bệnh.
- Giới tính cũng cho thấy nguy cơ bệnh cao hơn. Thường nữ mắc bệnh nhiều hơn
nam do ảnh hưởng của nội tiết tố nữ, thai nghén lên thành tĩnh mạch, do phải đứng
lâu trong một số ngành nghề đặc biệt như bán hàng, thợ dệt, do khối lượng cơ thấp
hoặc dùng giày không thích hợp.
- Tăng trọng quá mức cũng là một nguyên nhân chủ yếu do tác động lên đôi chân
khiến máu bị dồn về phía chân và trào ngược do gia tăng áp lực từ ổ bụng.
- Thuốc ngừa thai cũng là một yếu tố nguy cơ.
- Phẫu thuật có thể gây ra biến chứng huyết khối tĩnh mạch và viêm tĩnh mạch
nhất là những phẫu thuật trong sản khoa và niệu khoa, các thủ thuật khác như bó
bột, bất động lâu trong gãy xương v.v…
- Những người ăn theo chế độ nhiều chất bột, ít chất xơ hay bị táo bón cũng rất dễ
bị giãn tĩnh mạch.
5. Phòng tránh bệnh như thế nào?
-Không đứng hay ngồi một chỗ quá lâu.
- Không để trọng lượng cơ thể tăng nhanh trong một thời gian ngắn.
+) Chích xơ:
Tĩnh mạch bao gồm ba hệ thống: nông, sâu và xuyên. Chích xơ chỉ dùng trong
trường hợp tổn thương hệ thống tĩnh mạch xuyên. Bác sĩ sẽ tiêm thuốc gây xơ hóa
toàn bộ tĩnh mạch. Bệnh nhân được chích xơ nhiều lần cho đến khi không còn
giãn tĩnh mạch nữa. +) Mổ cắt bỏ tĩnh mạch bị giãn.:
Phẫu thuật kéo dài khoảng 5-10 phút, được áp dụng cho trường hợp tổn thương
tĩnh mạch nông. Bác sĩ rạch ở mắt cá trong và nếp bẹn rồi luồn một dụng cụ có tên
Stripper từ dưới mắt cá trong đi lên trên nếp bẹn để lôi toàn bộ tĩnh mạch bị giãn
ra
Sau phẫu thuật, bệnh nhân được băng ép toàn bộ chi và nằm bất động trên giường
ba ngày.
BS. CAO VĂN THỊNH