37

nhỏ trong tổng vốn đầu tư (trung bình khoảng 30% vốn pháp định, bằng khoảng 10%
tổng vốn đầu tư, chủ yếu góp bằng giá trị quyền sử dụng đất), cộng với nưững yếu
kém về trình độ chuyên môn, quản lý nên nhiều dự án bị các chủ đầu tư nước ngoài
thao túng, tự động tăng giá thiết bị nguyên liệu đầu vào, thực hiện chuyển giá trong nội
bộ Công ty. Nhiều công nghệ lạc hậu quá cũ, gây ô nhiễm môi trường.
- Đầu tư trực tiếp nước ngoài chủ yếu là do các Công ty xuyên quốc gia chi phối, điều
này làm cho nền kinh tế nếu không phát triển nhanh, bền vững sẽ dần phụ thuộc về
vốn, kỹ thuật, thị trường và mạng lưới tiêu thụ phân phối của họ. Thông qua sự chi
phối về kinh tế, các Công ty xuyên quốc gia có khả năng ảnh hưởng đến tình hình kinh
tế - xã hội, tăng xu hướng phân hoá giàu nghèo trong xã hội.
Về phía chủ quan, mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc cải thiện môi trường đầu tư,
song hiện nay sự suy giảm củ dòng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam có những nguyên
nhân như:
a. Tuy đã có định hướng cơ bản trong việc thu hút đầu tư nước ngoài theo ngành, lĩnh
vực, đối tác, nhưng trên thực tế chưa làm rõ chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài một
cách toàn diện. Công tác quy hoạch còn nhiều bất cập nhất là quy hoạch ngành (quy
hoạch ngành thép, xi măng, viễn thông, cảng biển…). Trong khi đó một số ngành, lĩnh
vực chưa có quy hoạch gây khó khăn cho việc xác định chủ trương thu hút đầu tư nước
ngoài (quy hoạch mạng lưới các trường đại học, dạy nghề…).
b. Luật pháp liên quan đến đầu tư nước ngoài đang trong quá trình hoàn thiện còn
nhiều chồng chéo mâu thuẫn, việc thực hiện luật pháp điều chỉnh trực tiếp hoạt động
đầu tư nước ngoài còn chưa được ban hành (như luật cạnh tranh, chống độc quyền, còn
chưa thống nhất giữa luật đầu tư trong nước và luật đầu tư nước ngoài…) Tình trạng
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

38

các văn bản hướng dẫn thi hành luật còn chậm, nhiều vấn đề chồng chéo, mẫu thuẫn

mạnh nguồn vốn FDI. Thực tế này đòi hỏi chúng ta phải đổi mới đồng bộ, khẩn trương
cơ chế chính sách, nhất là khâu điều hành để thực hiện thắng lợi mục tiêu thu hút
nhiều hơn và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn FDI theo tinh thần nghị quyết đại hội IX
của Đảng. Theo hướng này cần thống nhất về nhận thức, xây dựng chính sách đảm bảo
sự ổn định, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đang hoạt động, mở rộng
mục tiêu, quy mô dự án, đa dạng hoá các hình thức đầu tư, phù hợp với quy định của
pháp luật và cam kết hội nhập kinh tế quốc tế.
Rồi thế cần phải có những giải pháp đồng bộ, hiệu quả để thúc đẩy hoạt động đầu tư
trực tiếp nước ngoài theo hướng phục vụ tốt hơn công cuộc CNH, HĐH đất nước.
I. Các giải pháp đẩy mạnh để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Thứ nhất: Giữ vững ổn định chính trị - xã hội, bộ máy, nhà nước trong sạch, vững
mạnh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo lòng tin của nhân dân đối với sự
lãnh đạo của Đảng, sự quản lý nhà nước bảo đảm trật tự an ninh xã hội, ngăn chặn và
xử lý thật nghiêm khắc mọi hành vi gây rối, bảo vệ tốt tính mạng và tài sản của các
thành viên trong xã hội.
Thứ hai: giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tốc độ tăng trưởng, kiềm chế lạm phát
và ổn định tiền tệ, giá cả.
Thứ ba: Hoàn thiện môi trường pháp lý, đảm bảo hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài
bằng các điều khoản có tính chất ưu đãi về mặt lợi ích kinh tế của họ và đảm bảo an
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

40

toàn về vốn cho họ. Xây dựng một hệ thống pháp luật đầy đủ và đồng bộ, đảm boả thi
hành pháp luật nghiêm chỉnh.
Thứ tư: Xây dựng chiến lược hợp tác đầu tư với nước ngoài trên cơ sở của chiến lược
phát triển kinh tế quốc dân. Khẩn trương hoàn htiện quy hoạch tổng thể đối với đầu tư
trực tiếp nước ngoài, trong đó cần có quy hoạch cụ thể về cơ cấu kinh tế (theo ngành
và lanh thổ), quy hoạch các khu công nghiệp, các sản phẩm quan trọng…
Thứ năm: Phát triển kinh tế thị trường và thiết lập hệ thống thị trường đồng bộ tạo điều

vực mà Việt Nam có lợi thế so sánh.
Mười hai: Mở cửa về thông tin trong và ngoài nước, nhất là thông tin kinh tế, thị
trường, văn hoá, xã hội, khoa học công nghệ dưới mọi hình thức. Thiết lập một thị
trường thông tin công bằng đối với mọi thành viên trong xã hội, đảm bảo quyền được
thông tin của mọi người dân và các doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Như vậy: Những yếu tố trên đây có ảnh hưởng quan trọng đến kết quả thu hút vốn
FDI. Nhưng nếu chỉ có các điều kiện vật chất của nền kinh tế thì chưa đủ. Điểm quan
trọng là phải dung hoà lợi ích của cả hai bên. Vì những mục đích lâu dài của đất nước,
trong một số trường hợp chúng ta cũng đành phải nhượng bộ và chấp nhận hy sinh lợi
ích trước mắt. Chúng ta sẽ thành công trong hợp tác nước ngoài nếu chúng ta biết xử
lý vấn đề một cách khôn kheó và không để mắc những sai lầm có tính nguyên tắc.
1. Xây dựng định hướng chiến lược và quy hoạch tổng thể về thu hút đầu tư trực tiếp
nước ngoài.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

42

Chiến lược thu hút FDI được xem là một hình thức biểu hiện cụ thể của chiến lược
phát triển kinh tế xã hội của đất nước, phản ánh sự kết hợp hài hoà của việc phát huy
nội lực với phát huy nguồn lực bên ngoài để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá -
hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân, là cơ sở để xây dựng các quy hoạch và kế hoạch thu
hút FDI theo ngành, lĩnh vực kinh tế và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, đến nay chúng ta
chưa xác định chính thức quy hoạch phát triển đối với một số ngành chủ chốt, trong
khi đó một số ngành tỏ ra có sức hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư thì gần như bão hoà
về nhu cầu đầu tư. Đây là một trong những lý do tình trạng chừng lại và giảm sút của
đầu tư TTNN vào Việt Nam. Để cải thiện tình hình này, một mặt chúng ta phải cải
thiện và tăng tính hấp dẫn của các văn bản pháp quy thì việc nâng cao chất lượng quy
hoạch thu hút FDI cũng trở nên cần thiết thế nên phải chú trọng công tác dự báo, cập
nhật thông tin thị trường trong nước, quốc tế, đảm bảo sự thống nhất giữa quy hoạch
về kế hoạch đảm bảo sự thống nhất giữa quy hoạch các bộ, ngành và địa phương trong

cần thiết giảm thiểu chi phí, tiết kiệm thời gian hình thành và triển khai dự án đầu tư…
Do vậy chính phủ cần dành nhiều thời gian để chỉ đạo có hiệu lực hơn công việc cải
cách hành chính, cần có các hình thức khen thưởng và kỷ luật nghiêm minh đối với
những cá nhân và tổ chức trong viẹec thực hiện chủ trương quan trọng và có ý nghĩa
thời sự trọng đại này.
Cơ sở hạ tầng yếu kém. Những bất cập của yếu tố quản lý cần sớm được khắc phục.
Cơ sở hạ tầng ở Việt Nam như đường sá, cầu, bến cảng, sân bay, điện nước, thông tin
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

44

liên lạc đa được ưu tiên đầu tư và có nhiều thay đổi sâu sắc, góp phần quan trọng vào
việc phát triển ở Việt Nam trong thời gian qua. Tuy nhiên so với các nước trong khu
vực các nước công nghiệp phát triển thì cơ sở hạ tầng ở Việt Nam còn rất lạc hậu.
Trong những năm tới cũng như lâu dài, đầu tư vào cơ sở hạ tầng vẫn được nhà nước
khuyến khích đầu tư nhiều nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, nguồn vốn ODA, nguồn
vốn tự có từ các doanh nghiệp nhưng cũng cần nghiên cứu thu hút nguồn vốn tư nhân
trong nước góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng ngày càng hiện đại, thúc đẩy nền kinh tế
phát triển.
Theo "phân tích thương mại và đầu tư Việt Nam" của uỷ ban Châu Âu những việc mà
Việt Nam làm đả cải thiện môi trường đầu tư là "cải cách hành chính và thể chế cần
thiết để hoạt động cho các Công ty đầu tư nước ngoài là những vấn đề quan trọng hơn
rất nhiều so với các khuyến khích tài chính mà chính phủ đưa ra, giảm tói đa bệnh
quan bên và sự áp dụng các quy định mọt cách tuỳ tiện sự thay đổi các nguyên tắc ra
quyết định trong hội đồng quản trị đối với các liên doanh, xoá bỏ sự phân biệt đối xử
với các Công ty đầu tư nước ngoài về giá dịch vụ cơ sở hạ tầng và các dịch vụ khác".
b. Hoàn thiện hệ thống luật liên quan đến hoạt động đầu tư nước ngoài và các chính
sách có liên quan.
Xây dựng hệ thống pháp luật hấp dẫn thông thoáng, rõ ràng, ổn định và mang tính
cạnh tranh cao so với các nước trong khu vực. Triển khai việc nghiên cứu dễ tiến tới

doanh nghiệp thảo luận và khắc phục.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -