Bài 10: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM
GIÓ MÙA

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa
a. Tính chất nhiệt đới:
- Biểu hiện:
+ Nhiệt độ cao quanh năm (TB: trên 200C). Tổng lượng nhiệt lớn. Số
giờ nắng cao.
+ Càng vào Nam nhiệt độ càng tăng.
- Nguyên nhân: Nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến
nên hàng năm nước ta nhận được lượng bức xạ lớn.
b. Lượng mưa, độ ẩm lớn:
- Biểu hiện:
+ Lượng mưa TB năm: 1500mm – 2000mm
+ Độ ẩm không khí cao: trên 80%, cân bằng ẩm luôn dương
- Nguyên nhân: Vai trò của Biển Đông đã làm biến tính các khối khí
(tăng cường ẩm)
c. Gió mùa:
* Gió tín phong: Hoạt động quanh năm theo hướng ĐB trên lãnh thổ
nước ta, tuy nhiên do nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của gió mùa
châu Á nên ở khu vực nào gió mùa hoạt động mạnh thì gió tín phong
bị suy yếu; hay nói đúng hơn là gió tín phong hoạt động xen kẽ gió
mùa và chỉ mạnh lên rõ rệt vào các thời kì chuyển tiếp giữa 2 mùa
gió.
- Gió mùa mùa đông:
- Gió mùa mùa hạ:
*Nguyên nhân: do sự chênh lệch nhiệt độ giữa lục địa và đại dương,
giữa NCB với NCN theo hai mùa trái ngược nhau; vì thế nước ta nằm

quá trình xâm thực cơ giới diễn ra mạnh mẽ ở miền đồi núi.
- Bồi tụ nhanh ở đồng bằng hạ lưu:
+ Sự mở mang các đồng bằng ở hạ lưu sông: ĐB châu thổ sông Hồng
và sông Cửu Long hàng năm lấn ra biển từ vài chục đến vài trăm
mét.
+ Quá trình xâm thực mạnh đã rửa trôi bề mặt địa hình, tạo nên
dòng chảy rắn góp phần tạo nên đồng bằng.
b. Sông ngòi:
- Mạng lưới sông ngòi dày đặc
- Sông ngòi nhiều nước, giàu phù sa
- Thủy chế theo mùa
*Sông ngòi là hệ quả của khí hậu nhiệt đới ẩm chảy trên nền địa hình
xâm thực
c. Đất:
- Quá trình feralit là quá trình hình thành đất chủ yếu ở Việt Nam
- Đất dễ bị suy thoái
d. Sinh vật:
- Rừng:
+ Nguyên sinh: rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh (còn rất ít)
+ Thứ sinh: hệ sinh thái rừng gió mùa biến dạng khác nhau
- Thành phần loài nhiệt đới chiếm ưu thế
*Hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm gió mùa phát triển trên đất Feralit là
cảnh quan tiêu biểu cho thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ở nước ta

3) ảnh hưởng của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa đến hoạt
động sản xuất và đời sống.
a) ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp
- TL: Phát triể nền nông nghiệp lúa nước, tăng vụ đa dạng hoá cây
trồng vật nuôi nâng cao năng suất cây trồng vật nuôi,
- KK:Tính thất thường của thời tiết: Bão, lũ lụt, sương muối ở miền