Lời mở đầu

Quá trình tái sản xuất là sự kết hợp hai hoà giữa các khâu: Sản xuất, phân phối,
trao đổi và tiêu dùng. Trong đó phân phối là một khâu quan trọng và không thể
thiếu được của quá trình này. Nó nối liền sản xuất với trao đổi, tiêu dùng, phục vụ
và thúc đẩy sản xuất, phục vụ tiêu dùng. Không những thế, quan hệ phân phối còn
là một yếu tố rất trọng yếu của quan hệ sản xuất, nó phản ánh mối quan hệ giữa lợi
ích của mỗi thành viên và lợi ích của toàn xã hội.
Trong thời gian đầu của thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta hiện nay, do nền
kinh tế còn nhiều thành phần kinh tế nên cũng còn có nhiều hình thức lợi ích kinh
tế khác nhau và tất yếu là còn xuất hiện nhiều mâu thuẫn giữa các hình thức lợi
ích kinh tế đó. Một trong những yêu cầu của nền kinh tế là kịp thời phát hiện ra
mâu thuẫn giữa các lợi ích và tìm cách giải quyết các mâu thuẫn đó. Việc giải
quyết các quan hệ về lợi ích kinh tế được thể hiện thông qua quan hệ phân phối.
Từ vai trò quan trọng của phân phối trong quá trình phát triển kinh tế thì việc
nghiên cứu quan hệ phân phối là hết sức cần thiết, đặc biệt là đối với nền kinh tế
nước ta hiện naycòn đang trong quá trình phát triển. Muốn phát triển nền kinh tế
thị trường nước ta theo định hướng XHCN thì việc giải quyết các quan hệ phân
phối là hết sức cần thiết để góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển xã
hội vì mục tiêu công bằng xã hội.
Nghiên cứu phân phối là một phần trong quá trình ngiên cứu kinh tế ở tầm vĩ
mô, đó là một vấn đề lớn lao. Do trình độ, khả năng và thời gian còn hạn chế nên
trong bài viết này em không thể nghiên cứu được hết. Phạm vi nghiên cứu của bài
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

2

viết này chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu các vấn đề cơ bản nhất về phân phối, các
hình thức phân phối. Cụ thể là nghiên cứu các hình thức phân phối ở nước ta, đặc
biệt là phân phối theo lao động và các hình thức thu nhập hay phân phối thu nhập.
Trong quá trình nghiên cứu, chủ yếu nghiên cứu quan hệ phân phối ở Việt

Trong qúa trình sản xuất, phân phối xác định tỷ lệ theo đó mỗi cá nhân tham dự
vào sản phẩm đa sản xuất ra ; trao đổi đem lại cho cá nhân những sản phẩm nhất
định mà anh ta muốn dung phần nhận được do phân phối để trao đổi lấy ; cuối
cùng, trong tiêu dùng, các sản phẩm trở thành những vật phẩm tiêu dùng và đối
tượng của việc chiếm hữu cá nhân. sản xuất tạo ra những vật phẩm thích hợp với
các nhu cầu ; phân phối, phân chia các vật đó theo những quy luật xa hội ; trao đổi
lại, phân phối lại cái đa được phân phối, theo những nhu cầu cá biệt ; cuối cùng,
trong tiêu dùng, sản phẩm thoát ra khỏi sự vận động xa hội đó trực tiếp trở thành
đối tượng và kẻ phục vụ cho một nhu cầu cá biệt, và thoả man nhu cầu đó trong
qúa trình tiêu dùng. Như vậy, sản xuất thể hiện ra là điểm xuất phát, tiêu dùng là
điểm cuối cùng, phân phối và trao đổi là điểm trung gian, điểm trung gian này lại
có hai yếu tố, vì phân phối được quy định là yếu tố xuất phát từ xa hội, còn trao
đổi là yếu tố xuất phát từ cá nhân. Nhưng phân phối không phải là một lĩnh vực
độc lập, đứng bên cạnh sản xuất và bên ngoài sản xuất. Phân phối thuộc phạm trù
quan hệ sản xuất là kết quả của sự phân phối những công cụ sản xuất.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

4

Phân phối xác định tỷ lệ (số lượng) sản phẩm dành cho cá nhân ; trao đổi xác định
những sản phẩm trong đó cá nhân đòi hỏi cái phần do phân phối dành cho mình.
Như vậy sản xuất, phân phối, tiêu dùng hình thành một tam đoạn luận đúng cách:
Sản xuất là cái chung, phân phối và trao đổi là cái đặc thù, tiêu dùng là cái đơn
nhất khép kín tổng thể. Đương nhiên, cái đó đúng là một mối liên hệ, nhưng là
mối liên hệ hời hợt bề ngoài. Sản xuất hình như là do các quy luật phổ biến của tự
nhiên quy định ; phân phối do sự ngẫu nhiên của xa hội quyết định, vì vậy nó có
thể ảnh hưởng ít nhiều thuận lợi đến sản xuất ; trao đổi nằm giữa hai khâu đó, như
là một sự vận động xa hội có tính chất hình thức, còn hành vi cuối cùng – tiêu
dùng – không được coi là điểm kết thúc, mà còn là mục đích cuối cùng, nói thực
ra là nằm bên ngoài kinh tế, trừ trường hợp nó tác động trở lại điểm xuất phát và

lợi trên hết trong mọi phương thức phân phối mà mọi thành viên trong xa hội có
thể phát triển, duy trì và thực hành những năng khiếu của họ một cách hoàn thiện
nhất ”. Phân phối không chỉ đơn thuần là một kết quả tiêu cực của sản xuất và trao
đổi ; nó cũng tác động lại mạnh như thế đến cả sản xuất lẫn trao đổi. Bất cứ
phương thức sản xuất mới nào và bất cứ hình thức trao đổi mới nào, lúc đầu không
những đều bị những hình thức cũ và những thiết chế chính trị tương ứng ngăn trở,
mà còn bị cả phương thức phân phối cũ ngăn trở. Những phương thức sản xuất
mới và những hình thức trao đổi mới ấy, trước hết đều phải trải qua một cuộc đấu
tranh lâu dài mới dành được sự phân phối thích ứng với chúng. Nhưng một
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

6

phương thức trao đổi và sản xuất nhất định càng linh hoạt bao nhiêu, càng dễ phát
triển và tiến triển bao nhiêu thì sự phân phối càng chóng đạt tới trình độ thoát khỏi
chính ngay những điều kiện đa đẻ ra nó và càng chóng trở nên xung đột với
phương thức sản xuất và trao đổi cũ bay nhiêu.
1.2.Các hình thức phân phối chủ yếu ở nước ta hiện nay
1.2.1 .Phân phối theo lao động: Là nguyên tắc phân phối vật phẩm tiêu dùng
cho các cá nhân trong xa hội căn cứ vào số lượng, chất lượng lao động hay hiệu
quả lao động mà họ đa cống hiến cho xa hội không phân biệt màu da, tôn giáo,
đảng phái, nam nữ.

1.2.2 .Phân phối theo vốn và tài sản : Là nguyên tắc phân phối vật phẩm tiêu
dùng cho cá nhân căn cứ vào vốn và tài sản mà họ có để phân phối.
1.2.3.Phân phối ngoài thù lao lao động thông qua các quỹ phúc lợi khác: Là
nguyên tắc phân phối vật phẩm tiêu dùng cho cá nhân nhằm đảm bảo những nhu
cầu chung của xa hội và đảm bảo cuộc sống cho một số người không có khả năng
lao động.
Trong các hình thức cơ bản đó, phân phối theo lao động là cách chủ yếu, nhưng

quốc. Mục đích là tổ chức toàn thể nhân dân vào các công xa sản xuất và tiêu
dùng có khả năng phân phối tất cả những sản phẩm cần thiết một cách nhanh
chóng nhất, có kế hoạch nhất và tiết kiệm nhất, tốn ít nhân công nhất, bằng cách
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

8

tập trung chặt chẽ bộ máy phân phối. Và hợp tác xa là một phương tiện quá độ để
thực hiện mục đích đó. Việc sử dụng hợp tác xa là một vấn đề giống như việc sử
dụng chuyên gia tư sản vì đứng đầu bộ máy hợp tác xa do CNTB để lại là những
người có thói quen suy nghĩ và quản lý kinh tế của tư sản. Đảng Cộng sản Nga
buộc tất cả các đảng viên phải làm việc trong hợp tác xa, lanh đạo các hợp tác xa
đó phải theo tinh thần cộng sản, làm cho tổng thể nhân dân đều vào hợp tác xa và
biến các hợp tác xa đó từ trên xuống dưới thành một hợp tác xa thống nhất cả
nước. Đặc biệt là việc chuyển đổi từ chế đọ trưng thu lương thực trong chính sách
cộng sản thời chiến sang thuế lương thực cho phù hợp với nhân dân và thực hiện
mục tiêu công bằng. Mặt khác, Đảng cộng sản Nga còn sử dụng biện pháp quản lý
sự phân phối thông qua sự kiêm kê và kiểm soát của toàn dân đối với sản xuất và
phân phối sản phẩm.
1.3.2. Vấn đề phân phối trong quá trình phát triển kinh tế Trung Quốc thời kỳ cải
cách
Chúng ta sẽ nghiên cứu vai trò của phân phối đặc biệt là phân phối thu nhập
trong quá trình phất triển kinh tế của Trung Quốc.Trung Quốc là một đất nước có
dân số đông, kinh tế - văn hoá lạc hậu, nhưng 20 năm qua nhờ thực hiện cải cách
mở cửa mà bộ mặt kinh tế - xa hội của nước này a thay đổi rõ rệt. Từ thực tiễn đó,
các nhà khoa học Trung Quốc đa rút ra nhận xét cho răng: “Phân phối thu nhập
không chỉ biểu hiện một kết quả của tăng trưởng kinh tế, đồng thời nó lại ảnh
hưởng, thậm chí là một đại lượng biến đổi quan trọng quyết định kinh tế tăng
trưởng”
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com