CHUYÊN ĐỀ CÔNG THỨC GIẢI NHANH HÓA VÔ CƠ
PHƯƠNG PHÁP DÙNG CÔNG THỨC GIẢI NHANH TOÁN HOÁ
(Gồm 8 dạng toán quan trọng + 18 công thức tính + Ví dụ mẫu từ các đề đại học)
I. DẠNG 1. Kim loại (R) tác dụng với HCl, H
2
SO
4
tạo muối và giải phóng H
2
Chú ýĐộ tăng (giảm) khối lượng dung dịch phản ứng (∆ m) sẽ là:
⇒ ∆ m = m
R phản ứng
– m
khí sinh ra
a.nKL = 2nH2 với a là hóa trị của KL
1. CÔNG THỨC 1. Kim loại + HCl
→
Muối clorua + H
2
2HCl
→
2Cl
-
+ H
2
M muối clorua = mKl + nH2.71 hoặc = mKl + nHCl.35,5 (1)
ne nhường = ne nhận
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. !"#$#%&'()&
*+$ ,&-./001 &2#$#%&34'5&#$#%&3$ ,&6$
$7&"$8
/
HI
−
+ H
2
m muối sunfat = mKl(hỗn hợp KL) + nH2(hoặc nH2SO4).96 (2)
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. (Trích đề CĐ – 2008).'F&?&;'"?&#JK,#,
#$#%&
/
HI
LA1" M$N5&A502$ ,&#$#%&3.D0
0/1O &24'5&#$#%&31" M$N5&A502 ,&$74E?
"%&!
A4/- B4 C4DD √D4.
AD(2): m muối sunfat = m hh KL + nH2.96 = 13,5 + 0,35.96 = 47,1 gam . Chọn D
Bài 2. (Trích đề CĐ – 2007).
TRANG 1
CHUYÊN ĐỀ CÔNG THỨC GIẢI NHANH HÓA VÔ CƠ
9F//3:P, !#$#%&
/
HI
L$ ,&F0 "1O &2#$#%&&+$74E?"%&!1'QRI
Q-RQ/RHQF/RQ-RQ-2
A4@/.4 B4S/4 √C4DSD4 D4./4
AD(2):m = m hỗn hợp KL + nH2.96 = 3,22 + 0,06.96 = 8,98g=> chọn C
Bài 3. (Trích đề CĐ – 2008).(..P;:@@#$#%&
2
(SO
4
)
n
+ sản phẩm khử
x
S
(S, SO
2
, H
2
S) + H
2
O
Nhớ : Bản chất phản ứng
WTX&&$Y>
n
R
+
(trong muối)4Z[Yikim loại= hóa trị = n.
+ Nguyên tố S (trong H
2
SO
4
) nhận e để tạo thành sản phẩm khử:
x
S
. Vậy
1- 2
(3)
i là số e nhường hoặc nhận của Kl hoặc sản phẩm khứ.
Trong công thức trên, A, B là hai kim loại tham gia phản ứng
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1.'X?&#J(K/HI \&$ ,&-D/H#$Y]1 &243?&
%X44 √A.Al B.Cu C.Fe D.Mg
AD(3).Gọi a là số e nhường của KL => ADBT e: a. nKL = 8nH2S=> nKl = 0,6/a(mol)
=> M KL = 5,4a/0,6 = 9a với a = 3 => M = 27 => Al(nhường 3 e)
Bài2:'DF;?&#J(K/HI \&#,$ ,&-./0HI/O &4
=07,"4
A.F-S B.F-. √C./.- D./S
Gọi x,y là số mol Al và Fe => 27x + 56y = 8,3g , ADBTe : 3nAl + 3nFe = 2nSO2 = 2.0,3
Giải hệ => x = y = 0,1 => C
TRANG 2
CHUYÊN ĐỀ CÔNG THỨC GIẢI NHANH HÓA VÔ CƠ
Bài 3:.T&;/-R-'$*+K#$#%&
/
HI
[ \&
A >0HI
/
?"4=0Z00HI/4A4/0B4F0√C4-0D4-D0
AD(3) Hóa trị của Từng KL . nKL = 3nAl + 2nMg + 3nFe + 2nCu = 2nSO2
3.0,2 + 2.0,1 + 3.0,1 + 2.0,1 = 2nSO2 => nSO2 = 0,65 mol => V = 14,56 lít
Bài 4: '/@DHH/?&#JK##/HI \&A#,]Y?"/-DD
HI/1 &243?& %^7,&]" _$4
A4F-^RD-^ √B4/F^R..^ C F-^RF-^ D4D-/^RFD^
C1: Fe
+2
T` X X T`
Q W1 4 2 Q W 1 4 2
∑
goác axit goác axit
pöù pöù sp khöû sp khöû
muoái
hoùa trò goác axit hoùa trò goác axit
Tổng số mol e nhường Tổng số mol e nhận
Kim loại + H
2
SO
4
→
Muối + sản phẩm khử + H
2
O
U U
4 S-
/
S-
Q W1 24 Q W1F4 W W 24
T` T`
H HI H
/ /
∑
pöù pöù
muoái
(4)
sp
n n
H SO
sp
VD n n n n
H SO S SO H S
=
= +
+ +
khửỷ
soỏ S/ saỷn phaồm khửỷ).
khửỷ
(5)
nH2SO4 = nStrong mui + nS (Sn phm kh)
m nS(trong mui) AD(4) = 3nS + nSO2 + 4nH2S => nH2SO4 = 4nS + 2nSO2 + 5nH2S
BI TP P DNG
Bi 1.';?&#J(K/HI/ \&A$ ,&F/HD0HI/-0/H4=C
Z#$#%&/HI*+4
AD(5) nH2SO4 = 4nS + 2nSO2 + 5nH2S = 4.0,1 + 2.0,2 + 5.0,25 = 2,05 mol
Vdd H2SO4 = 2,05/2 = 1,025 lớt
Bi 2:'-T`3?&#J !K@F/HI \&A4=$ ,&0HI/4=CT`34
AD(5): nH2SO4 = 2nSO2 m ADBT e : a.nX = 2nSO2 (a l s e nhng ca KL)
=> nH2SO4 = a.nX = 0,3 mol=> nX = 0,3/a => MX = 5,6a/0,3 = 56a/3 vi a = 3 => M = 56(Fe)
Bi 3:'-T`;?&#J(K/HIQa-$7U$VT0/H4=C/HI4
AD(4) m mui = mKl + 4nH2S . 96 16 = 6,4 + 4.nH2S.96 nH2S = 0,025 mol
AD(5) nH2SO4 = 5nH2S = 5.0,025 = 0,125 mol
Bi4: T&S-?&#J(K##/HI \&A]YS/HI L+4="
$7HIPU*bc343
A.HI/ B.H C./H D.H/
WTX&&$Y>
n
R
+
1"$724Z[Y
QA"%
+Nguyờn t N (trong
F
HNO
+
) nhn e to thnh sn phm kh:
d
e
t
. Vy:
1 24
x
t
N
i x t
=
Nh:
QFR R @R DR D
e
eI eI e I e eI
/
/ / F
= = = =
Bài 1./'$1gN2:d
/
HI
[ \&A#,$ ,&
Z01 &20HI
/
##G1&g&+$7d#,24E?"%&!Z
;4FF- <4// '4-@ h4D
Số mol Fe = số mol Cu = 12/( 56+64) = 0,1 (mol)
Suy luận: Fe, Cu cho e, S nhận e chuyển thành SO
2
AD(6) : 2nSO
2
= 3n
Fe
+ 2n
Cu
= 3.0,1 + 2.0,1 => nSO2 = 0,25 mol
⇒
Thể tích SO
2
= 5,6 lít.
Bài 2: 'S/3("##eIF#,$ ,&D0eI#$Y]1 &24
3?& %4 A4 B. C4; iD4'$
AD(6): a.nM = 3nNO (a là số enhuong của KL) = 3.0,2 = 0,6 mol => nX = 0,6/a
=> MX = 19,2.a/0,6 = 32a với a =2 => MX = 64 (Cu)
Bài 3;##eIFL#,$ ,&0@@e/I
@@eI1*+5$724=04
A.D √<4F C.F D.@D
AD(7) m muối = m hỗn hợp KL + (3nNO + nNO2).62 = 1,35 +(3.0,01 +0,03).62 = 5,07g
Cố gắng giải bằng máy tính thôi nhé
Bài2: 'FT;'$&AQ@/0eIF+ !$ ,&@@D00e/
eI/&A=g7j 7K/1Q2QS/4=0$7$ ,&
A.F-/D √B.F.4/D C.FD/D D.FS/D
9
Giải hệ x là nN2 , y là nNO2 : x + y = 0,08 . m hỗn hợp = M hỗn hợp . n hỗn hợp
28x + 46y = 9,25.4 . 0.08 x = y = 0,04 => AD(7) m muối = 10 + (10nN2 + nNO2).62 =
37,28g
Bài 3 :9/'$1gN2:deIF$ ,&$74
=04A.@ B4 C4/ D4F
Tỉ lệ 1 : 1 => x = nFe = nCu => 56x + 64x = 12 x = 0,1 mol =>AD(7)
m muối = m hỗn hợp KL + (ne nhận).62 = 12 + (3nFe + 2nCu).62 = 12+5.0,1.62 = 43g
Bài4:9/T;##YeIF/HI \&AQa@Q
HI/QeIQeI/Qe/I$7=0
TRANG 5
CHUYấN CễNG THC GII NHANH HểA Vễ C
A4D@ BD C4SS D4S
AD(4) (7) m mui = m hn hp KL + nSO2.96 + (3nNO + nNO2 + 8nN2O).62
= 15 + 0,1.96 +(3.0,1 + 0,1 + 8.0,1).62 = 99g
3. CễNG THC 8. Cỏch tỡm s mol axit tham gia phn ng:
1
F
F
4
/4 / @ @
/
/ / F
n i n
HNO sp
Bi3: 'FT;'$&AQ@/0eIF+ !$ ,&@@D00e/
eI/&A=g7j 7K/1Q2QS/4=0'eIF4
A.@ B.@/D C.@F D. @,
Gii h x l nN2 , y l nNO2 : x + y = 0,08 . m hn hp = M hn hp . n hn hp
28x + 46y = 9,25.4 . 0.08 x = y = 0,04
AD(8) nHNO3 = 12nN2 + 2nNO2 = 14.0,04 = 0,56 mol => CM = 0,56/2 = 0,28M
<'FS/FI1Q/F/2?&#JK##eIF$ ,&@//0edIY1OI
'/2
T7,##eIF/@^ L L*+:
A4. B4.@ C..F/ D.
nNxOy = V.P/(T.0,082) = 0,224.2/(273 .0,082) = 0,02 mol
nFe3O4 = 13,92/232 = 0,06 mol => Fe3O4 + 1e => Fe+3
ADBTe: n e nhng = ne nhn 0,06 = a.0,02 a = 3 (a l s e nhn) => NxOy l NO
Fe3O4 +HNO3 => 3Fe(NO3)3 => nFe(NO3)3 = 3nFe3O4 = 0,18mol=>nNO3-= 3nFe(NO3)3 = 0,54
AD(8) n HNO3 = nN(trong mui) + nN(trong khớ) = 0,54 + 0,02 = 0,56 mol
=> m dd HNO3 = mHNO3 . 100%/C% = 0,56.63.100%/20% = 176,4g
IV. DNG TON OXI HO 2 LN
1. CễNG THC 9.
Fe + O
2
hn hp A (FeO, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
, Fe d)
(SO
4
)
3
+ SPK + H
2
O
Không nhất thiết là 4 sp FeO , Fe2O3,Fe3O4,Fe chỉ 2 hoặc 3 cũng được
Công thức tính nhanh: m
Fe
= 0,7 m
hhA
+ 5,6 i
spk
.n
spk
(9)
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. (Câu 12 – đề ĐH khối B – 2007). e$PUl"d$ ,&F&]
"l349(3"#$#%&eI
F
1#,2?"@-01O &2eI1U*mc#$Y
]24E?"%&!1&IQ-Q-2
√A.//4 B4///4 C4/-/4 D4/F/4
AD(9),ta có: m =0,7.m hỗn hợp A + 5,6.ne nhận = 0,7.3 + 5,6.3nNO = 2,52 gam
Bài 2. (Đề ĐH– 2008). 'F-I
/
I
F
Bài này cố tình cho khuất Pư Fe + O2 => hỗn hợp X nhưng ta có thể cho vào cũng được.
AD(9) : mFe = 0,7.moxit + 5,6.2nSO2 = 0,7.49,6 + 5,6.2.0,4 = 39,2g => nFe = 0,7 mol
2Fe => Fe2(SO4)3 (muối) => nFe2(SO4)3 = 0,7/2 = 0,35 mol => m = 0,35.400 = 140 g
2. CÔNG THỨC 10.
'$WI
/
→
;1'$I'$
/
I'$#,2
+
→
3
HNO
'$1eI
F
2
/
WHqTW
/
I
\&'$WI
/
→
;1'$I'$
/
I'$#,2
n+
,
/r
F
CO
) + 2HCl
→
(R
n+
, 2Cl
–
) + CO
2
+ H
2
O
( R + 60) gam
m =11gam
→
∆ ↑
(R + 71) gam 1 mol
/
4
CO
m m n
= +
muoái clorua muoái cacbonat
(11)
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1:9/FDP$7&&&!A"%sP$7
,
/r
F
CO
) + H
2
SO
4
→
(R
n+
,
/r
SO
) + CO
2
+ H
2
O
( R + 60) gam
m =36gam
→
∆ ↑
(R + 96) gam 1 mol
/
F-4
CO
m m n
→
(R
n+
, 2Cl
–
) + SO
2
+ H
2
O
( R + 80) gam
m =9gam
→
∆ ↓
(R + 71) gam 1 mol
/
S4
SO
m m n
= −
muoái clorua muoái sunfit
(13)
4. CÔNG THỨC 14. Muối sunfit + ddH
2
SO
4
loãng
→
Muối sunfat + SO
2
∆ ↑
(R + 96) gam 1 mol
/
-4
SO
m m n
= +
muoái sunfat muoái sunfit
(14)
VI. DẠNG 6. Oxit tác dụng với axit tạo muối + H
2
O
• Chú ý : =&A>d*+,U$[O
2-
]+ 2[H
+
]→ H
2
O
=> nOxi(trong oxit) = nOxi(trong H2O) = nH2SO4 =
+nH
/
= nHCl /2 (14-1)
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. ( Trích đề ĐH – 2008). n>/F/I
F
I
= nHCl = 2nOxi = 2mol => V HCl = 2 lít
TRANG 9
CHUYÊN ĐỀ CÔNG THỨC GIẢI NHANH HÓA VÔ CƠ
(NHớ cho a mol AxBy => nA = a.x , nB = a.y)
Bài 4:E7F&g B*+(KG'/HI/=0Z##G
nOxi = 2 mol(giong bài trên) CM H
+
= 1 + 2.2 = 5M => Vdd Y = 2/5 = 0,4 lít
1. CÔNG THỨC 15. Oxit + ddH
2
SO
4
loãng
→
Muối sunfat + H
2
O
(R
n+
, O
2-
) + H
2
SO
4
→
(R
n+
,
/
HI
@1 !24H$*+$7U$V$
,&&5&#$#%&&A7,
√A4-D B.D C4FD D4D
AD(15): mmuối sunfat = m Oxit + 80.nH2SO4 = 2,81+0,05.80 = 6,81 g=>A
Bài 2.'PdI*+K/HI#,=C$ ,&/##HI4=C'=I
A./IF √B.I C.'I D.'$I
AD(15): m muối sunfat = m oxit + nH2SO4.80 12 = 4 + nH2SO4.80 => nH2SO4 = 0,1 mol
Vì M có hóa trị II => phản ứng đề có tỉ lệ 1 :1 => nH2SO4 = nMO = 0,1 mol => M(MO) = 4/0,1 =
40 => M(M) = 40 -16 =24 => M là Mg => B
Bài 3.Cho 5 g hỗn hợp gồm FeO,Fe2O3,Al2O3 tác dụng hết với H2SO4(dư) => 13 g hỗn hợp muối
sunfat. Tính nH2SO4 tham gia pứ.
A.@ B.@/ C4@F D.@
AD(15) 13 = 5 + nH2SO4.80 nH2SO4 = 0,1 mol
2. CÔNG THỨC 16. Oxit + ddHCl
→
Muối clorua + H
2
O
(R
n+
, O
2-
) + 2HCl
→
(R
n+
, 2Cl
I
F
II'$I"'1 !24H$*
+=$ ,&..$7&"$4=0Z##'+
TRANG 10
CHUYÊN ĐỀ CÔNG THỨC GIẢI NHANH HÓA VÔ CƠ
i;4@0 <4@/0 '4@F0 h4@0
AD(16) m muối clorua = mOxit + 27,5.nHCl 7,75 = 5 + 27,5.nHCl => nHCl = 0,1 mol
=> V = nHCl/CM = 0,1/1 = 0,1 lít
Bài 3: 9;//IF'$I'#,$ ,&-
$74=07,&!Id";
C1: Viết PT giải hệ
C2: (AP 14-1 và 16) x là nFe2O3 , y là nCuO=>160 x + 80y = 24 g(Dùng mẹo thấy x = y =0,1 mol)
AD 16 : 46 = 24 + 55.nH2O nH2O = 0,4 mol . AD(14-1) => nOxi(trong oxit) = nH2O(noxi
trong H2O) 3nFe2O3 + nCu = 0,4 mol Giải hệ => x = y = 0,1 mol => mFe2O3 = 16g, m Cu
=8g
VII. DẠNG 7. Oxit tác dụng với chất khử
TH 1. Oxit + CO :
q==xX
d
I
Y
WY'I
→
dXWY'I
/
12
XyU$;4
q*+12&A>(v,U$zI{
d
W
/
→
/
I
H$Y"m
R
= m
oxit
– m
[O]oxit
TH 3. Oxit + Al (phản ứng nhiệt nhôm) :
q==xFX
d
I
Y
W/Y;
→
FdXWY;
/
I
F
1F2
')|q*+1F2&A>(v,U$FzI{
d
W/;
→
;
A44 √B4-4 C.D4 D4F4
AD(17): mFe =mOxit – mOxi(trong oxit) = 17,6 – nCO.16(vì nCO = nO) = 16 gam
⇒
Đáp án B.
Bài 2. ( Trích đề ĐH – 2008). 'Z001O &2'I
/
*+KP,
#,"l'$I
F
I
$A4H$&?&*+d*Y"7,
"l*@F/4E?"%&!Z
√A.@D4 B4@/4 C4@//4 D4@-@4
AD17mrắn giảm chính là m oxi(trong oxit).Voxit(trong oxit) =
@F/
4// @D
-
=
= n hh=>A
Bài3. ( Trích đề CĐ – 2008). h}Z00'I1O &2 t$P7U+ p,#,
"l'$I/IF1ON P&24H$&?&*+d*Y"$ ,&034h}
P03O"6,#,#$#%&'1I2/C(!4E?"%&!Z
A./ √B4@DS- C4@D D.@//
AD(17): nCO = nCO2 = nCaCO3 = 0,04 mol =>V =0,896 lít => Chọn B
TRANG 11
CHUYÊN ĐỀ CÔNG THỨC GIẢI NHANH HÓA VÔ CƠ
Bài 4: =BP$0'I#,t$7U+ p'$I/IFI;/IF$A
$ ,&/&]"l4=P0?"UJ&'1I2/#,QaT(!"l4T7,
IdT _$ A4. √B.S C.SD D./F
/
+
→
3
ddNH
/
/
Y
+
→
3
ddNH
/
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. (Đề ĐH khối B – 2007). ' O/&$~6($P&
Ass;1bA&0Ass2?&#J(K#$#%&'1#,2?"F00
/
1O
&24 A1&<QSQ/'Q@H"QD.<QF.2
A. <4 √B4 '4 C4 H"<4 D4 'H"4
AD18:KL nhóm II A => Có Hóa trị II => nKL = nH2 = 0,06 mol
=> M (trung bình) = 1,67/0,06= 27,8=> MA<27,8<MB => B thỏa mãn
Bài 2' / T` M O / &$ C 6 ( ?& #J K ##' #, $ ,&
@//1#&2#$#%&&,$74=6/?"%&!4
A./.R`e √B.D-R`e C./.ReT D.D-ReT
Kim loại kiềm (Nhóm IA) => Hóa trị I => nKL = 2nH2 => nKl = 0,4 mol (KL nói chung là M
trung bình) => M = 4,4/0,4 = 11 => Li và Na vì M Li = 7<11.
AD(1): m muối = mKl + nH2.71 = 4,4 + 0,2.71 = 18,6 g =>B
Copyright: Tài liệu đại học ©