Kiến thức cơ bản bài "Vào phủ chúa Trịnh"
VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
( Trích Thượng kinh kí sự ) – Lê Hữu Trác I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả.

- Lê Hữu Trác ( 1724 – 1791 ) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, người làng
Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương.

- Ông là một danh y không chỉ chữa bệnh giỏi mà còn soạn sách, mở
trường, truyền bá y học. - Sự nghiệp của ông được tập hợp trong bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh,
gồm 66 quyển biên soạn trong thời gian gần 40 năm. Đây là tác phẩm y
học xuất sắc nhất trong thời trung đại Việt Nam.

Ông sinh ra trong một gia đình khoa bảng, có nhiều người đỗ tiến sĩ, làm
quan to. Ông là con thứ bảy của thượng thư Lê Hữu Mưu nên thường gọi
là Chiêu Bảy. Thuở nhỏ chăm học, mang chí làm quan, lập công danh
lớn.

2. Tác phẩm thượng kinh kí sự.

- Thể loại: kí

- Tác phẩm được viết bằng chữ Hán, nằm ở cuối bộ y tông tâm lĩnh.


đồ đạc nhân gian chưa từng thấy”. Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn là
“mâm vàng chén bạc”.

- Đến nội cung của thế tử: phải qua năm sáu lần trướng gấm. Trong
phòng thắp nến, có sập thếp vàng, ghế rồng sơn son thếp vàng, trên ghế
bày nệm gấm màn là che ngang sân”…

=> quang cảnh ở phủ chúa cực kì tráng lệ, lộng lẫy, không đâu sánh
bằng.

2.Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa.

- Khi tác giả lên cáng vào phủ chúa thì có “ tên đầy tớ chạy trước hét
đường”, “cáng chạy như ngựa lồng”.

- Trong phủ chúa, người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc
quan qua lại như mắc cửi.

→ Chúa giữ vị trí trọng yếu, có quyền uy tối thượng.

Những lời lẽ nhắc đến chúa Trịnh và thế tử đều hết sức cung kính, lễ độ.
“thánh thượng đang nhự ở đấy, chưa thể yết kiến, hầu mạch Đông cung
thế tử, hầu trà, phòng trà”,…Tác giả không được thấy mặt chúa mà chỉ
làm theo mệnh lệnh của chúa do quan Chánh đường truyền đạt lại; xem
bệnh xong cũng không được trao đổi với chúa mà chỉ được viết tờ khải
để quan Chánh đường dâng lên chúa. Nội cung trang nghiêm đến nỗi tác
agiả phải nín thở đứng chờ ở xa…

- Chúa Trịnh luôn luôn có “phi tần chầu trực” xung quamh.


- Là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh
nghiệm.Ông hiểu rõ căn bệnh của thế tử, nhưng lại sợ chữa có hiệu quả
ngay sẽ được chúa tin dùng, bị công danh trói buộc. Để tránh chuyện
này, cần chữa cầm chừng, cho thuốc vô thưởng, vô phạt. Nhưng làm thế
thì trái y đức, trái lương tâm, phụ lòng của ông cha. Cuối cùng, lương
tâm, phẩm chất của người thầy thuốc đã thắng.

- Bên cạnh tài năng, ông còn là một thầy thuốc có lương tâm và đức độ
- Khinh thường lợi danh, quyền quý, yêu thích tự do và nếp sống thanh
đạm, giản dị nơi quê nhà.

5.Nghệ thuật

Quan sát tỉ mỉ
+ Quang cảnh phủ chúa
+ Nơi thế tử Cán ở

- Ghi chép trung thực:
-
+ Việc ngồi chờ ở phòng chè đến bữa cơm sáng
+ Việc xem bệnh cho thế tử, kê đơn thuốc
+ Cách thế tử ngồi trên sập,…

- Tả cảnh sinh động, kể diễn biến sự việc khéo léo, lôi cuốn sự chú ý của
người đọc,… III. Tổng kết

Đoạn trích vào phủ chúa Trịnh vừa mang đậm giá trị hiện thực, vừa thể