Tìm hiểu bài thơ Đất nước
(Nguyễn Đình Thi)

I.GIỚI THIỆU :
1.Tác giả :

- Nguyễn Đình Thi (Sinh năm 1924 tại Luông Phabăng-Lào )

- Quê quán : Hà Nội

- Tham tham gia Hội Văn hoá cứu quốc khá sớm .Nguyễn đình Thi quê
quán Hà Nội, nhưng sinh tại Luang Prabang, Lào, ngày 20/12/1924. Từ
1931 theo gia đình về nước, học tại Hải Phòng, Hà Nội. Năm 1941 tham
gia Thanh Niên Cứu Quốc, 1943 tham gia Văn Hóa Cứu Quốc, bị Pháp
bắt nhiều lần. Năm 1945, tham dự Quốc Dân Đại Hội Tân Trào, vào Ủy
Ban Giải Phóng Dân Tộc. Năm 1946, là đại biểu Quốc Hội trẻ nhất, làm
Ủy viên Thường Trực Quốc Hội, khóa I.

- Từng giữ chức Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam

- Là một nghệ sỹ đa tài . Không những là nhà thơ, nhà văn, ông còn là
một nhà biên soạn kịch, là nhạc sỹ với nhiều ca khúc nổi tiến . Nhận giải
thưởng HCM đợt đầu (1991 )

2. Hoàn cảnh sáng tác :

Tác phẩm viết trong khoảng thời gian từ 1948 -> 1955 . Bài thơ là sự
tổng hợp của những sáng tác Sáng mát trong như sáng năm xưa (48 ),
Đêm mít tinh (49 ) và Đất nước (55) . Đây là thời gian ông trải nghiệm ,
trưởng thành cùng Đất Nước trong kháng chiến chống Pháp lần 2 …


- Cảnh “Sáng chớm lanh ” (đầu thu)
“những phố dài xao xàc hơi may”
“thềm nắng lá rơi đầy"

=> Diễn tả trạng thái giao mùa dưới cái nhìn của nhà thơ (không gian,
thời gian , cảnh vật, con người : mùa thu đẹp nhưng buồn (Vì đất nước
có chiến tranh

- Hình ảnh người ra đi : “đầu không ngoảnh lại”
“sau lưng thềm nắng lá rơi đầy"

=> Người ra đi có vẻ cương quyết nhưng lòng còn quyến luyến. Đây là
tâm trạng chung của TN bấy giờ : lý trí và tình cảm chưa hòa quyện với
nhau

=> Mùa thu rong hoài niệm của nhà thơ : có cái gì buồn trong thời khắc
chuyển mùa và thời khắc chia xa.

* Khổ 3 : Cảm xúc về mùa thu kháng chiến

- Cảnh thu VB : “núi đồi” , “rừng tre phấp phới” “áo mới ” -> cảnh thu
mới mẻ, tươi đẹp, không gian rộng rãi tươi sáng

- Tâm trạng : “vui, nghe”…”nói cươì thiết tha” -> phấn khởi , tin yêu

-> Tâm trạng của nhà thơ hòa nhập vào niềm vui của cuộc đời và đất
nước đổi thay

* Khổ 4 :


“Những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều ”

-> Ngôn ngữ tạo hình từ một ấn tượng có thật tác giả nâng thành biểu
tượng ĐN đau thương, quằn quại trong chiến tranh

- “Những đêm dài hành quân …
Bỗng …….nhớ mắt người yêu ”
-> Tình yêu đôi lứa và tình yêu ĐN, cái riêng và cái chung hòa nhập vào
nhau trong tâm hồn người chiến sĩ .

- “Bát cơm chan đầy nước mắt
Đứa đè cổ đứa lột da ”
-> Bạo lực hung tàn của kẻ thù.

b) Đất nước anh hùng trong kháng chiến :

* 3 khổ : “Từ……. Thương nhà ”

- Đau thương trong chiến đấu > < ngời lên nét mặt quê hương

- Gốc lúa bờ tre h.h > < bật lên ….căm hờn
-> Hình ảnh có tính biểu tượng của một ĐN quật khởi khái quátsự
chuyển biếntrong nhận thức của ND

- Xiềng xích > < trời đầy chim

- súng đạn > < lòng dân yêu nước thương nhà
-> Bạo lực kẻ thù không thể hủy diệt được tình yêu cuộc sống hòa bình,
lòng yêu nước thương nòi của ND

vang trong kháng chiến chống Pháp.

III. CHỦ ĐỀ :

Bài thơ thể hiện tinh thần yêu nước, niềm tự hào sâu sắc về truyền
thống anh hùng buất khuất của ĐN.

IV. TỔNG KẾT :

- Nội dung : Bài thơ thể hiên những cảm xúc sâu lắng tinh tế của tác giả
vế ĐN trong kháng chiến chống Pháp đau thương nhưng anh dũng, kiên
cường và chiến thắng vẻ vang.

- Nghệ thuật : Bài thơ thể hiện phong cách thơ của NĐT :

+ Hình ảnh, ngôn từ có sức khái quát cao
+ Có sự kết hợp giữa cảm xúc và suy tưởng
+ Nhà thơ chú ý điển tả sâu sắc, tinh tế tiếng nói nội tâm của nhân vật
trữ tình.