Đề thi và đáp án Đại học môn Văn
khối D năm 2011 ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2011

Môn: NGỮ VĂN; Khối: D
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm) CâuI.(2,0 điểm) Trong đoạn trích bài thơ Việt Bắc (Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2009), Tố Hữu
đã sử dụng những phương tiện nghệ thuật giàu tính dân tộc nào? Những phương tiện
đó phù hợp với việc diễn tả tình cảm gì của người cán bộ kháng chiến và nhân dân Việt
Bắc? Câu II. (3,0 điểm) Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy là người có ích. Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến
trên.

Cho con về gặp lại Mẹ yêu thương.
Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ Cỏ đón giêng hai, chim én gặp mùa, Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa Chiếc nôi ngừng bỗng gặp cánh tay đưa.” (Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên, Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập một, NXB Giáo dục, 2009, tr. 106) Phân tích đoạn thơ trên để thấy được chất suy tưởng triết lí và nghệ thuật sáng tạo
hình ảnh của Chế Lan Viên.
BÀI GIẢI GỢI Ý

Câu I: Thí sinh trả lời ngắn gọn, đảm bảo các ý sau:

tiếng mà trước hết hãy là người có ích. Thí sinh có thể trình bày bài viết theo những nội dung cụ thể khác nhau. Sau đây là một
số gợi ý : - Giới thiệu ý kiến của đề bài: Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy
là người có ích. - Giải thích : + Người nổi tiếng : là người có tiếng tăm được nhiều người biết đến. + Người có ích : là người có cuộc sống có ích, có ý nghĩa, cũng cần thiết và có giá trị
đối với người khác, gia đình, xã hội. + Ý kiến là một lời khuyên về một trong những mục đích sống của con người : hãy sống
với một mục đích sống chân chính đừng cố gắng theo đuổi tiếng tăm, danh vọng mà
hãy quan tâm đến giá trị của cuộc sống, nhất là với mọi người. - Phân tích chứng minh : + Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng :


+ Nổi tiếng cũng có mặt tốt, có tác dụng tốt. Tiếng nói của người nổi tiếng thường có
tác động nhiều hơn, lớn hơn đối với người khác, xã hội. + Nhưng đừng cố gắng chạy theo việc trở thành người nổi tiếng bằng mọi cách vì điều
đó mang lại nhiều tác hại. Hãy để cho tiếng tăm được đến một cách tự nhiên bằng
hành động có thực chất: hữu xạ tự nhiên hương. + Làm sao để là người có ích : × Hãy sống có lý tưởng; × Hãy sống có đạo đức, có trách nhiệm; × Hãy sống vì gia đình, vì xã hội, vì cộng đồng; + Ý kiến này là một biểu hiện cụ thể của vấn đề danh và thực trong cuộc sống con
người. Giải quyết tốt mối quan hệ của vấn đề nổi tiếng và có ích, của danh và thực,
người ta sẽ dễ có cuộc sống bình an, hạnh phúc, chân chính. - Đây là một ý kiến có giá trị đúng đắn. Đồng thời nó cũng là một lời khuyên rất có tính
thời sự, nhất là trước hiện tượng một bộ phận giới trẻ ngày nay đang có xu hướng tìm
sự nổi tiếng bằng mọi giá.

khiêm nhường mà thiết tha của họ về một cuộc sống trong sáng, tốt đẹp hơn. b.Phân tích làm rõ ý kiến Bức tranh phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian: Cảnh phố huyện lúc chiều
xuống. Cảnh phố huyện lúc đêm về. Cảnh phố huyện lúc có chuyến tàu khuya đi qua.
Liên là một cô gái nhỏ. Vì cha mất việc cả nhà phải chuyển từ Hà Nội về sinh sống ở
một phố huyện nghèo. Tuy còn nhỏ nhưng Liên đã tỏ ra đảm đang, thay mẹ trông coi
một quán tạp hóa nhỏ để kiếm sống và Liên cũng rất chu đáo khi thay mẹ chăm sóc em
là bé An. Đặc biệt Liên là một cô gái nhỏ dịu hiền, nhân hậu, đa cảm. Diễn biến tâm
trạng của nhân vật Liên được khắc họa qua ba cảnh phố huyện, như ba nấc thang tâm
lí: chiều muộn, đêm về và chuyến tàu khuya qua phố huyện.
- Trước hết là tâm trạng buồn man mác của Liên, khi chiều về, phố huyện hiện lên
trong sự nghèo khổ, xơ xác: + Với cảm xúc và bút pháp lãng mạn, thì cảnh thiên nhiên phố huyện mang một vẻ đẹp
trữ tình thơ mộng. + Với cảm xúc và bút pháp hiện thực thì cuộc sống xã hội nơi phố huyện lại là bức
tranh nghèo khổ, xơ xác, tăm tối. Cái áo khoác ngoài thơ mộng của thiên nhiên cũng
không che lấp nổi cảnh ngày tàn, cảnh chợ tàn và cảnh những kiếp người tàn. + Liên tuy không lam lũ vất vả như những mảnh đời kia nhưng là những số phận đáng
thương nhất. Vì quá khứ tươi đẹp của hai chị em Liên đã thuộc về dĩ vãng. Hiện tại thì
buồn tẻ, tăm tối, bế tắc. Chúng có cái để so sánh, để cảm nhận cuộc sống tăm tối tẻ

buồn dường như thấm thía hơn. Nhưng không hy vọng thì làm sao sống nổi. Và chuyến
tàu đêm đã thắp lên niềm hy vọng đó. - Cảnh chuyến tàu khuya và tâm trạng buồn vui của Liên + Trong cả chuỗi thời gian dài buồn tẻ thì chuyến tàu đêm qua phố huyện là cả một
niềm vui lớn với hai chị em Liên. Hai đứa trẻ đêm nào cũng náo nức thức chờ tàu,
không hoàn toàn xuất phát từ nhu cầu vật chất. Chúng không chờ tàu để bán hàng, dù
mẹ vẫn dặn cố thức đợi chuyến tàu để bán hàng. Hai chị em chờ tàu là xuất phát từ
nhu cầu cuộc sống tinh thần. Khi tàu đến Liên và An đứng cả dậy, hướng về phía con
tàu và khi nó đi rồi Liên vẫn “lặng theo mơ tưởng”.
+ Con tàu đến rồi lại đi nhanh để lại trong hai đứa trẻ nỗi buồn nhớ tiếc. Tàu đi rồi phố
huyện lại trở về với đêm tối và sự tĩnh lặng. Bóng đêm và sự tĩnh lặng càng nặng nề
hơn. Niềm vui của hai đứa trẻ vừa lóe lên lại bị dập tắt như đám than bỗng bùng lên
cháy rực rồi lụi tàn hẳn trong đêm. Nỗi chờ đợi bắt đầu khắc khoải từ khi bóng chiều đổ
xuống, rồi đêm về và phố huyện vào khuya. Hai đứa trẻ khắc khoải chờ đợi từng bước
đi của thời gian, từng bước xích lại gần của chuyến tàu: tàu sắp đến, tàu vụt qua, tàu đi
rồi chỉ còn chấm đèn ghi nhỏ xa mãi rồi khuất sau rặng tre. Đêm tối lại bao bọc phố
huyện. 3.Đánh giá - Miêu tả khung cảnh phố huyện buồn, nghèo nàn, tẻ nhạt, bế tắc và tâm trạng của hai
đứa trẻ, đặc biệt là Liên một cách trực tiếp và gián tiếp, qua thực tại và hồi ức đan xen;
miêu tả bằng một giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế, giàu chất thơ; nhà văn bộc lộ niềm xót
thương những kiếp người đói nghèo cơ cực, sống quẩn quanh bế tắc trong xã hội cũ.
1) Giới thiệu tác giả, tác phẩm và đoạn thơ : - Chế Lan Viên là nhà thơ nổi tiếng của phong trào Thơ mới với phong cách thơ suy
tưởng, giàu triết lí và nghệ thuật tạo hình sâu sắc. - “Tiếng hát con tàu” ® trích từ trong tập “Ánh sáng và phù sa”(1960). ® trích dẫn đoạn thơ (nêu cảm nhận chung về đoạn thơ - trình tự của mạch thơ) 2) · Phân tích cụ thể : * Đoạn 1 : “Ơi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửa Nghìn năm sau, còn đủ sức soi đường. Con đã đi nhưng con cần vượt nữa Cho con về gặp lại Mẹ yêu thương.” · Cảm nhận chung : Đoạn thơ mang phong cách suy tưởng và ý nghĩa triết lí sâu sắc
“Uống nước nhớ nguồn” và nhất là ngôn từ tạo hình, tạo cảm. 3) Đánh giá về tác giả, đoạn thơ để rút ra bài học triết lí : “Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn” (Chế Lan Viên)