Han Yong-Un và Hàn Mặc Tử:
"Thơ ca của niềm im lặng"
Trong tâm trí cô liêu của Hàn Mặc Tử có ba ngôi tối thượng, đó là
TRĂNG – THƠ – TÌNH
(ĐAU THƯƠNG)
Trong đau thương, ông sống với tam vị nhất thể đó, với ba nguồn mạch đó.
Đo từ ngọn cỏ tới cung trăng,
Những sợi hào quang vạn thước vàng.
Bắt! Bắt! Thơ bay trong gió loạn
Để xem tình tứ nặng bao cân.
…
Tôi ước ao là tôi ước ao,
Tình tôi vô lượng sẽ dâng cao
Như bông trăng nở, bông trăng nở
Những cánh bông thơ trắng ngạt ngào.
(Ước ao)
Dường như trong thơ Han Yong-Un, theo tôi thì tam vị nhất thể nếu muốn có thể
hình dung như sau:
NGÃ – TÌNH YÊU – VŨ TRỤ
( NIM )
Han Yong-Un từng viết:
“Niềm tin Phật giáo là một niềm tin vào ngã. Đó là một ngã thấu nhập vô số ngã
khác, sự vật khác. Nói rõ hơn, mỗi người đều có khả năng cá thể hóa vũ trụ đồng thời vũ
trụ hóa cá thể”
(4)

Thuở ấy càn khôn mới dựng nên,
Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên,
Người thơ phong vận như thơ ấy
Nào đã ra đời ngọc biết tên.
(Xuân đầu tiên)
Còn HanYong-Un:
Ánh tà dương như bàn tay ngọc đang mơn trớn lòng trời vô tận
Như gót sen vàng dạo biển vô biên, đó là bài thơ ai?
(Bài 3)
Thơ hay người thơ ở đây không chỉ là ngôn ngữ mà còn là im lặng. Hơn nữa, đó
còn là hiện tượng của sáng tạo, hiện tượng của khởi nguyên, hiện tượng của vô tận.
Thơ của họ đầy những trầm tư mặc tưởng về bản thân hiện tượng thơ ca.
Đó là thơ của thơ.
3. TÌNH YÊU CỦA NIỀM IM LẶNG
Tình yêu của niềm im lặng là tình yêu của vô biên và vĩnh cửu. Đó cũng là tình yêu
của cái chết, điều mà Han Yong-Un diễn đạt rất tinh tế như sau:
Hãy đến đây trong cánh tay em, bờ ngực em dịu mềm chờ đón.
Nếu ai đuổi bắt anh, hãy tựa đầu vào ngực em.
Dù dịu dàng như nước, nó là gươm vàng và khiên thép chở che anh
Dù ngực em có tơi bời dưới vó ngựa như hoa, mái đầu anh cũng
không rơi khỏi nó…
(Bài 85)
Vào tận cái chết của cô gái cũng là một tứ thơ của Hàn Mặc Tử nhưng không phải
là trốn lánh một kẻ đuổi bắt nào, mà “cốt để dò xem tình ý lạ”:
Xác cô thơm quá, thơm hơn ngọc,
Cả một mùa xuân đã hiện hình.
Thinh sắc cơ hồ lưu luyến mãi,
Chết rồi, xiêm áo trắng như tinh.
(Cô gái đồng trinh)
Và nhà thơ khám phá được điều gì? “Té ra nàng sắp sửa yêu ta”. Bí mật của cái

(Bài 63)
Chỉ trong niềm im lặng, tình yêu mới có thể hiện lên như giai điệu không giai điệu
và ánh sáng không ánh sáng. Niềm im lặng là một phương tiện thiện xảo để tâm truyền
tâm.
Niềm nghịch lý ấy cũng phảng phất trong thơ Hàn Mặc Tử:
Càng xa nhau càng thấy được gần nhau
(Đánh lừa)
Và trong miệng ngậm câu ca huyền bí
Và trong tay nắm một nạm hào quang…
(Thánh nữ đồng trinh Maria)
Niềm nghịch lý ấy gắn với thân thế của ông, chứng bệnh của ông đến nỗi ông từng
gọi tập “Đau Thương” của mình là “Thơ Điên”.
Hàn Mặc Tử trải nghiệm đau thương bằng cả hồn lẫn xác, bằng cả điên lẫn tỉnh,
bằng cả mơ lẫn thực. Thơ được phóng xuất ra từ đấy, được phóng xuất ra như thế. Trong
ngôn ngữ và cả trong im lặng.
Nguồn thơ đó băng ra từ tiếng kêu thống thiết và lâm lụy của đời mà vẫn đầy yêu
thương.
Cơn lâm lụy vừa trải qua dưới thế.
(Thánh nữ đồng trinh Maria)
Thơ ca Han Yong-un biến niềm im lặng thành một ngôn ngữ mới, thành bóng tối,
thành ánh sáng, thành tình yêu, thành cái đẹp.
Thế giới của hai nhà thơ tạo dựng bằng truyền thống tâm linh phương Đông lẫn
phương Tây, bằng phương tiện thiện xảo và hình thức tự do của văn chương hiện đại,
bằng tình yêu vũ trụ tương lai