1

I. Lời mở đầu
Công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn là quá trình vô
cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất
nớc, nhất là những nớc đang phát triển nh nớc ta hiện nay.
Một đất nớc bị chiến tranh tàn phá, có cơ sở vật chất nghèo
nàn lạc hậu vì vậy mục tiêu chính đợc Đảng và Nhà nớc đề ra
và thực hiện cho bằng đợc đó là phải công nghiệp hoá hiện đại
hoá đất nớc. Muốn vậy trớc hết phải công nghiệp hoá hiện
đại hoá nông nghiệp nông thôn bởi 80% ngời dân Việt Nam
sống bằng nông nghiệp. Trong giai đoạn hiện nay chúng ta phải
u tiên phát triển lực lợng sản xuất, chú trọng phát huy nguồn
lực con ngời bởi nguồn lực con ngời đóng vai trò quan trọng
chủ chốt trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá nông
nghiệp nông thôn. Con ngời sáng tạo ra máy móc quản lý và
sử dụng hợp lý máy móc hiện đại để phục vụ và làm cho cuộc
sống con ngời thoải mái hơn, thoả mãn các nhu cầu tự nhiên
của con ngời. Ngoài ra phải thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh
tế theo hớng phát huy lợi thế của từng vùng gắn với thị trờng
để sản xuất hàng hoá quy mô lớn với chất lợng và hiệu quả
cao. Dần dần xoá bỏ mô hình sản xuất nhỏ lẻ vừa tốn kém vừa
không hiệu quả thay thế vào đó là những mô hình sản xuất phù
hợp hơn mang lại năng suất cao hơn. Bên cạnh phát triển khoa
học cũng phải chú ý bảo vệ môi trờng phòng chống, hạn chế
và giảm nhẹ thiên tai từ đó phát triển nông nghiệp nông thôn
Giỏo trỡnh tỡm hiu nhng quan im ca
ngi dõn nụng thụn v ci cỏch cụng nghip
húa


xuất kinh doanh, cả về dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội, đợc
sử dụng bằng các phơng tiện và các phơng pháp tiên tiến
hiện đại cùng với kỹ thuật và công nghệ cao. Nh vậy công
nghiệp hoá mới teo t tởng mới không bó hẹp trong phạm vi
trình độ các lực lợng sản xuất đơn thuần kỹ thuật đơn thuần để
chuyển lao động thủ công thành lao động cơ khí nh quan niệm
trớc đây.
Theo tinh thần của nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ VIII và Hội nghị Trung ơng lần thứ VII công nghiệp hoá
nông thôn là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với việc
đổi mới căn bản về công nghệ và kỹ thuật ở nông thôn, tạo nền
tảng cho việc phát triển nhanh, bền vững theo hớng nâng cao
hiệu quả kinh tế ở nông thôn, góp phần phát triển bền vững nền
kinh tế quốc dân với tốc độ cao.
Công nghiệp hoá hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn là
quá trình phức tạp không đơn giản, vì vậy Đảng và Nhà nớc
phải đa ra những chiến lợc bớc đi cụ thể và hiệu quả. Bớc
đầu tiên của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phải
đa phơng pháp sản xuất công nghiệp, máy móc thiết bị vào
sử dụng trong nông nghiệp và sản xuất ở nông thôn để thay thế
lao động thủ công. Nông thôn Việt Nam luôn mang nặng tính

4

thủ công trong sản xuất nông nghiệp vì vậy để thay đổi tập
quán, cách làm của nông dân là bớc đi vô cùng khó, phải thực
hiện theo từng bớc đi từ từ chậm chạp. Đa dần phơng pháp
sản xuất bằng máy móc để con ngời dần tiếp nhận phơng
pháp sản xuất này.Không thể đột ngột thay thế phơng pháp
sản xuất thủ công bằng phơng pháp máy móc ngay đợc nh

nghiệp với sản xuất nông nghiệp nhằm khai thác triệt để lợi thế
của nông nghiệp, nâng cao hàm lợng chế biến sản phẩm của
nông nghiệp để tăng giá trị của chúng, mở rộng thị trờng cho
chúng.
Hiện đại hoá là quá trình liên tục nâng cao trình độ khoa
học, kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất và đời sống ở nông
thôn, cải thiện tổ chức sản xuất và hoàn thiện đời sống ở nông
thôn, tạo ra một nền sản xuất trình độ ngày càng cao, cuộc sống
ngày càng văn minh, tiến bộ. Hiện đại hoá nông thôn không chỉ
bao gồm công nghiệp hoá, nâng cao trình độ kỹ thuật - công
nghệ và tổ chức trong các lĩnh vực khác của sản xuất vật chất ở
nông thôn mà con bao gồm cả việc không ngừng nâng cao đời
sống văn hoá, tinh thần, phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng xã
hội hệ thống giáo dục đào tạo y tế, các dịch vụ phục vụ đời
sống khác ở nông thôn.Về bản chất, hiện đại hoá là quá trình
phát triển toàn diện có kế thừa ở nông thôn. Hiện đại hoá hoàn

6

toàn không có nghĩa là xoá bỏ toàn bộ những gì đã tạo dựng
trong quá khứ cũng không có nghĩa là phải đa toàn bộ công
nghệ, thiết bị tiên tiến và hiện đại vào nông thôn ngay một lúc
mà là tận dụng, cải tiến, hoàn thiện từng bớc nâng cao trình độ
khoa học - kỹ thuật - công nghệ, trình độ tổ chức và quản lý sản
xuất nông nghiệp lên ngang tầm với trình độ thế giới.
Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá có liên quan mật
thiết với nhau, chúng tơng tác với nhau, sự khácnhau giữa
chúng chỉ mang tính tơng đối, vì chúng có nội dung đan xen
vào nhau, bổ sung cho nhau để mục đích cuối cùng là đa kinh
tế nông thôn phát triển đi lên ngang tầm với thế giới.

tạo là chính. Đời sống phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, lại bị
chiến tranh và xã hội phong kiến tàn phá, Đảng và Nhà nớc
nh bớc lên từ con số không. Vì vậy nhất thiết phải tiến hành
công nghiệp hoá để tạo ra những điều kiện vật chất kỹ thuật cần
thiết, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm huy động và sử
dụng có hiệu quả mọi nguồn lực.
Để không ngừng tăng năng suất lao động làm cho nền
kinh tế tăng trởng nhanh, nâng cao đời sống vật chất và văn
hoá cho nhân dân, thực hiện công bằng và tiến bộ xã hội, bảo
vệ và cải thiện môi trờng sinh thái.

8

Nhân tố trung tâm của nền kinh tế xã hội chủ nghĩa chính
là ngời lao động. Con ngời đóng vai trò vô cùng quan trọng
trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá con ngời sáng
tạo ra máy móc, bảo quản máy móc, con ngời luôn muốn nâng
cao trình độ của mình hay là nâng cao chất lợng của lực lợng
sản xuất. Nhng để biến đổi về chất lực lợng sản xuất là một
điều vô cùng khó khăn mà không dễ gì thực hiẹn đợc, nhng
quá trình công nghiệp hoá lại tạo ra cơ sở vật chất để làm biến
đổi căn bản lực lợng sản xuất, nâng cao vai trò của lực lợng
sản xuất nhờ đó cũng làm nâng cao vai trò của ngời lao động.
Cách mạng xã hội chủ nghĩa thành công chính là khối liên
minh vững chắc giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân
và đội ngũ tri thức. Nhng khối liên minh này cần phải đợc
củng cố và phát triển đi lên chứ không thể chỉ là khối ô hợp.
Nền kinh tế tăng trởng và phát triển là nhờ thành tựu công
nghiệp hoá mang lại, là cơ sở kinh tế để càng gia cố vững chắc
thêm khối liên minh. Ngoài ra quá trình công nghiệp hoá đã