Giáo án địa lý 12 - Bài 12: thiên nhiên phân hóa đa dạng
(Tiếp theo)
I. Mục tiêu: Sau bài học, giáo viên giúp học sinh hiểu:
1. Kiến thức:
- Biết được sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao. Đặc điểm về
khí hậu, các loại đất và các hệ sinh thái chính theo 3 đai cao ở
Việt Nam. Nhận thức được mối liên hệ có quy luật trong sự
phân hóa thổ nhưỡng và sinh vật.
- Hiểu sự phân hóa cảnh quan thiên nhiên thành 3 miền địa lí tự
nhiên và biết được đặc điểm chung nhất của mỗi miền địa lí tự
nhiên.
- Nhận thức được các mặt thuận lợi và hạn chế trong sử dụng tự
nhiên ở mỗi miền.
2. Kĩ năng:
- Khai thác kiến thức trên bản đồ.
- Kĩ năng phân tích tổng hợp để thấy mối quan hệ quy định lẫn
nhau giữa các thành phần tự nhiên tạo nên tính thống nhất thể
hiện ở đặc điểm chung nhất của miền.
II. phương tiện dạy học:
- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam.
- Bản đồ khí hậu, đất và thực vật.
- Một số tranh ảnh, băng hình về các hệ sinh thái
- Atlat địa lí Việt Nam.
- Bản đồ các miền địa lí tự nhiên Việt Nam.
III. Hoạt động dạy và học:
A. ổn định tổ chức:
- Một HS trả lời, các HS khác
nhận xét, bổ sung.
3) Thiên nhiên phân hóa theo độ
cao:
a) Đai nhiệt đới gió mùa miền
Bắc: có độ cao trung bình dưới
600 - 700 m. miền Nam có độ
cao 900 - 1000 m.

b) Đai cận nhiệt đới gió mùa
trên núi miền Bắc có độ cao từ
600 - 700m đến 2600m, miền
Nam có độ cao từ 900 - 1000m
GV chuẩn kiến thức.( Do 3/4
lãnh thổ nước ta là đồi núi khí
hậu có sự thay đổi rõ nét về
nhiệt độ và độ ẩm theo độ cao.
Sự phân hóa theo độ cao ở
nước ta biểu hiện rõ ở thành
phần sinh vật và thổ nhưỡng).
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm
của các đai cảnh quan theo độ
cao.
Hình thức: Nhóm.
Bước 1: GV chia nhóm và giao
nhiệm vụ cho các nhóm. (Xem
phiếu học tập phần phụ lục)
- Nhóm 1: Tìm hiểu đai nhiệt
đới gió mùa.
- Nhóm 2: Đai cận nhiệt đới gió

thông tin phản hồi phần phụ
lục).
GV đặt câu hỏi cho các nhóm.
+ Tại sao đai ôn đới gió mùa
trên núi có độ cao từ 2600 m trở
lên chỉ có ở miền Bắc?
+ Hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm
lá rộng thường xanh thường
hình thành ở những khu vực
nào? ở nước ta hệ sinh thái này
chiếm diện tích lớn hay nhỏ?
(Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
ẩm lá rộng thường xanh
thường hình thành ở những
vùng núi thấp mưa nhiều, khí

4)Các miền địa lí tự nhiên:
(Xem thông tin phản hồi phần
phụ lục)
miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ.
Nhóm 2: Tìm hiểu đặc điểm
miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ.
Nhóm 3: Tìm hiểu đặc điểm
miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ.

Bước 2: HS trong các nhóm trao
đổi, đại diện các nhóm trình bày,
các nhóm khác bổ sung ý kiến.
Bước 3: GV nhận xét phần trình
bày của hS và kết luận các ý
đúng của mỗi nhóm. (Xem
thông tin phản hồi phần phụ
lục).
- GV đưa câu hỏi cho các nhóm:
+ Nhóm 1: Vị trí địa lí và đặc
điểm địa hình có ảnh hưởng như
thế nào tới khí hậu của miền Bắc
và Đông Bắc Bắc Bộ? (Vị trí
nằm gần chí tuyến Bắc và địa
hình các cánh cung xòe lên
phía Bắc và chụm lại ở Tam
Đảo làm cho miền Bắc và
Đông Bắc Bắc Bộ chịu ảnh
hưởng trực tiếp nhất và mạnh
nhất của gió mùa Đông Bắc,
hình thành ở đây một mùa

thổ nhưỡng - sinh vật trong
miền có sự phân hóa rõ nét
theo độ cao, Tây Bắc và Bắc
Trung bộ là miền duy nhất có
đầy đủ cả 3 đai cao).
Câu hỏi cho nhóm 3: Vì sao
miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ
có khí hậu cận Xích Đạo với 2
mùa mưa không rõ rệt. Đặc
điểm của khí hậu có ảnh hưởng
như thế nào tới sản xuất nông
nghiệp của miền này?
(Do nằm gần Xích Đạo, chịu
ảnh hưởng trực tiếp của gió
mùa mùa hạ nóng ẩm và gió
mậu dịch khô nên miền Nam
Trung Bộ và Nam Bộ có khí
hậu cận Xích Đạo với hai mùa
mưa không rõ rệt. Nhiệt độ
cao, độ ẩm lớn rất thuận lợi để
phát triển nền nông nghiệp
nhiệt đới quanh năm. Khí hậu
cận Xích Đạo tạo điều kiện để
vùng có thể xen canh, thâm
canh, tăng vụ).
IV. Đánh giá:
1. Nối ô chữ bên trái với các ô bên phải sao cho phù hợp:
Giàu than, sắt, thiếc, vật liệu xây
dựng
Có cá dãy núi hướng Tây Bắc -

Đai nhiệt đới - Khí hậu nhiệt Thổ nhưỡng + Hệ sinh thái
gió mùa có
độ cao trung
bình dưới
600 - 700m ở
miền Bắc, độ
cao 900 -
1000m ở
miền Nam.
đới biểu hiện rõ
rệt, mùa hạ nóng
(nhiệt độ trung
bình tháng trên
25
0
C). Độ ẩm
thay đổi tùy nơi:
từ khô, hơi khô,
hơi ẩm đến ẩm.
có 2 nhóm
đất:
+ Nhóm đất
feralit vùng
đồi núi thấp
chiếm hơn
50% diện
tích đất tự
nhiên (đất
feralit đỏ
vàng đất

trên đất mặn, ven
biển, rừng tràm
trên đất phèn; hệ
sinh thái xa van,
cây bụi gai nhiệt
cát). đới khô trên đất
cát, đất xám vùng
khô hạn.
Đai cận nhiệt
đới gió mùa
trên núi có
độ cao từ
600 - 700m
đến 2600m.
* Độ cao 600 -
700m đến 1600
m - 1700 m: Khí
hậu mát mẻ, mưa
nhiều.
+ Trên 1600 -
1700 m: Khí hậu
lạnh do sự phân
hóa theo độ cao.
* Độ cao
600 - 700m
đến 1600 -
1700m: Đất
feralit có
mùn với đặc
tính chua,

Khí hậu có nét
giống khí hậu ôn
đới, quanh năm
nhiệt độ dưới
18
0
C, mùa đông
xuống dưới 5
0
C.
Đất chủ yếu
là đất mùn
thô.
Có các loài thực
vật ôn đới như đỗ
quyên, lãnh sam,
thiết sam. Phiếu học tập 2:
- Nhiệm vụ: Đọc mục 4 SGK, quan sát bản đồ hình thể: Khí hậu;
Địa chất; Khoáng sản trong Atlat Địa lí Việt Nam, hãy điền vào
bảng sau đặc điểm các miền tự nhiên nước ta.
Tên miền
Miền Bắc và
Đông Bắc Bắc
Bộ
Miền Tây Bắc
và Bắc Trung
Bộ

0
B trở
xuống.
Địa chất Cấu trúc địa chất
quan hệ với Hoa
Nam (Trung Quốc),
địa hình tương đối
ổn định.
Tân kiến tạo nâng
yếu.
Cấu trúc địa
chất quan hệ
với Vân Nam
(Trung Quốc).
Địa hình chưa
ổn định. Tân
kiến tạo nâng
Các khối núi
cổ, các bề mặt
sơn nguyên bóc
mòn và các cao
nguyên ba dan
mạnh.
Địa hình Chủ yếu là đồi núi
thấp.
Độ cao trung bình
600m, có nhiều núi
đá vôi. Hướng núi
vòng cung.
Đồng bằng mở rộng,

Nam Trung Bộ
có nhiều vịnh
thuận lợi phát
triển hải cảng,
du lịch, nghề
cá.
Khoáng
sản
Giàu khoáng sản:
than, sắt, thiếc, đồng,
qpqtit, vật liệu, xây
Khoáng sản có
đất hiếm, sắt,
crôm, ti tan.
Dầu khí có trữ
lượng lớn. Tây
Nguyên giàu
dựng. bôxit.
Khí hậu Mùa đông lạnh. Mùa
hạ nóng, mưa nhiều,
gió đông nam, tây
nam thổi. Thời tiết
có nhiều biến động.
Mùa đông chỉ
có 2 tháng
nhiệt độ <
20
0
C, gió mùa
đông bắc xuy

Hướng tây bắc -
đông nam và hướng
Sông hướng
tây bắc - đông
nam, ở Bắc
Trung Bộ sông
hướng Tây -
Sông ở Nam
Trung Bộ ngắn
dốc.
Hệ thống sông
Đồng Nai và hệ
vòng cung. Đông. Sông có
độ dốc lớn,
tiềm năng thủy
điện lớn nhất
cả nước.
thống sông
Cửu Long.
Sinh vật Đai nhiệt đới, chân
núi hạ thấp dưới
600m.
Thành phần loài có
nhiệt đới, á nhiệt đới.

Có đầy đủ các
đai thực vật
theo độ cao:
đai nhiệt đới
chân núi, đai á