1

MỞ ðẦU

1. Tính cấp thiết của ñề tài nghiên cứu
Sự phát triển của khoa học công nghệ, ñặc biệt là công nghệ thông tin
(CNTT) cùng với xu thế toàn cầu hóa và sự bùng nổ của mạng Internet ñã hình
thành nên một phương thức kinh doanh mới - thương mại ñiện tử (TMðT). ðể
ứng dụng phương thức kinh doanh hiện ñại này có hiệu quả, ñối với doanh
nghiệp, trong tất cả các ñiều kiện vi mô và vĩ mô, ñiều kiện về tổ chức quản trị
ñược coi là ñiều kiện tiên quyết, là vấn ñề cốt yếu cần phải ñược xem xét ñầu
tiên khi quyết ñịnh chuyển từ thương mại truyền thống sang TMðT. Bởi việc tổ
chức quản trị hợp lý sẽ dẫn ñến sự thay ñổi lớn trong hoạt ñộng quản trị doanh
nghiệp (QTDN) như: sự ra ñời mô hình văn phòng không giấy tờ, việc giảm
thiểu sự cồng kềnh của bộ máy quản trị, những quyết ñịnh quản trị ñòi hỏi hàm
lượng tri thức cao, tốc ñộ ra quyết ñịnh và truyền ñạt nhanh chóng, sự khẳng
ñịnh bản sắc văn hóa quản trị, Chính vì vậy, tác giả ñã chọn ñề tài nghiên cứu:
"ðổi mới tổ chức quản trị các doanh nghiệp có ứng dụng TMðT tại Việt
Nam” làm ñề tài Luận án với mong muốn xây dựng những giải pháp khả thi
trong việc ñổi mới tổ chức quản trị cho các doanh nghiệp có ứng dụng TMðT
nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh và sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp
Việt Nam trong bối cảnh kinh tế Internet và kinh tế tri thức như hiện nay.

2. Mục ñích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục ñích: Nghiên cứu nội dung và các giải pháp ñổi mới tổ chức quản trị
trong ñiều kiện có ứng dụng TMðT.
Nhiệm vụ:
o Hệ thống hóa các quan ñiểm tiếp cận và lý thuyết về tổ chức quản trị,
trong ñó tập trung chính vào vấn ñề tổ chức bộ máy quản trị trong ñiều
kiện doanh nghiệp có ứng dụng TMðT;
o Tổ chức khảo sát, thu thập số liệu thực tế nhằm ñánh giá sự tác ñộng của

nói chung cao nhất trong cả nước.
o Về thời gian lấy số liệu: Trong vòng 3 năm trở lại ñây.

4. Phương pháp và số liệu nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu:
Luận án sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử;
phương pháp nghiên cứu tại bàn, kế thừa; phương pháp ñiều tra xã hội học;
phương pháp nghiên cứu trường hợp ñiển hình; phương pháp lấy ý kiến chuyên
gia, phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, mô hình hóa
Số liệu nghiên cứu:
Luận án sử dụng số liệu sơ cấp do tác giả ñiều tra khảo sát xã hội học 114
doanh nghiệp trên cả nước và số liệu thứ cấp của Cục TMðT và CNTT (Bộ
Công Thương) ñiều tra hàng năm; Sử dụng phần mềm Google Docs ñể xây dựng
bảng hỏi (Survey online) và phần mềm Excel ñể xử lý số liệu nghiên cứu.
3

5. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan ñến ñề tài
Nhóm các nghiên cứu về ñổi mới tổ chức quản trị:
ðược tổng hợp từ các lý thuyết về tổ chức quản trị từ năm 1960 trở lại
ñây với các trường phái chính là:
o Trường phái quản trị Nhật Bản với thuyết văn hóa quản trị;
o Thuyết quản trị tổng hợp và thích nghi;
o Một số trường phái quản trị hiện ñại: Quản trị tuyệt hảo, Quản trị theo quá
trình, Quản trị sáng tạo.
Có thể diễn tả ñặc trưng của nhóm các nghiên cứu về ñổi mới tổ chức
quản trị qua hai bảng tổng kết sau:
Bảng 4 - Mô hình quản trị ở thế kỷ 19, thế kỷ 20 và thế kỷ 21 [Nguồn: 60, trang 300]
Các ñòi hỏi về
tính linh hoạt cá nhân
Các nhu cầu về

Con người “cơ bắp
và năng lượng có thể
trao ñổi ñược”
Con người là “cấp
dưới phụ thuộc một
hệ thống phân cấp
nhu cầu”
Con người là “cá
nhân tự chủ và linh
hoạt”
Thông tin và kiến
thức
Thông tin và kiến
thức là “lãnh ñịa
riêng của quản trị”
Thông tin và kiến
thức bị nhà quản trị
khống chế và hạn chế
chia sẻ
Thông tin và kiến
thức ñược phổ biến
rộng rãi
Mục ñích của công
Mục ñích của công Mục ñích của công Mục ñích của công
4

việc
việc là ñể tồn tại việc là ñể tích lũy tài
sản và ñịa vị xã hội
việc là một phần kế

thực hiện
Nhà quản trị quyết
ñịnh, người làm công
suy nghĩ và thực hiện
Nhà quản trị và
người làm công cùng
quyết ñịnh và thực
hiện
Quyền lực
Quyền lực tập trung
ở cấp trên
Quyền lực bị giới
hạn, có sự chia sẻ
chức năng/trao quyền
cho cấp dưới
Quyền lực ñược phân
tán và chia sẻ

Nhóm các nghiên cứu về ứng dụng TMðT trong hoạt ñộng kinh doanh:
ðược tổng hợp từ các mô hình ứng dụng TMðT trong hoạt ñộng kinh
doanh, bao gồm:
o Mô hình giá trị của các cổ ñông với chín mô hình ñược chia thành hai
nhóm chính: (1). Mô hình kết hợp công ty và người sử dụng; (2). Mô hình
công ty tự tạo giá trị tăng thêm;
o Mô hình của Sawhney và Kaplan tập trung vào việc phân loại các B2B e-
Hub cho các công ty;
o
Mô hình kinh doanh TMðT của Timmer với: Cửa hàng ñiện tử (e-Shop);
ñấu giá ñiện tử (e-Aution), Cộng ñồng ảo (Virtual communities).


Ra quyết ñịnh dựa trên mô hình ra quyết ñịnh hợp lý. (4). Các mô hình tổ chức
quản trị doanh nghiệp mới. TMðT ñược xây dựng trên nền tảng của CNTT và
Internet nên khi ứng dụng ở cấp ñộ 3, 4, 5 mô hình tổ chức quản trị truyền thống
có xu hướng phẳng hóa chuyển sang các mô hình như: Mô hình tổ, ñội, nhóm
ảo; Mô hình kim tự tháp ngược và mô hình văn phòng không giấy tờ.
Những ñề xuất mới rút ra từ kết quả nghiên cứu
Từ kết quả nghiên cứu trên, Luận án ñưa ra năm giải pháp và ba ñề xuất
nhằm ñổi mới tổ chức quản trị các doanh nghiệp có ứng dụng TMðT tại Việt
Nam, trong ñó tập trung vào giải pháp chuyển ñổi mô hình tổ chức quản trị phù
hợp với cấp ñộ ứng dụng TMðT với ba mô hình tổ chức quản trị mới: Mô hình
phẳng, mô hình mạng và mô hình ảo. ðồng thời, tập trung khai thác ñề xuất ñổi
mới tư duy lãnh ñạo quản trị sang tư duy hệ thống, chiến lược và toàn diện; tư
duy dựa trên nền công nghệ và tri thức.
6

CHƯƠNG 1 - LÝ LUẬN VỀ ðỔI MỚI TỔ CHỨC QUẢN TRỊ
CÁC DOANH NGHIỆP CÓ ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ðIỆN TỬ

1.1. NHỮNG VẤN ðỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
ðề cập ñến nội hàm của công tác tổ chức trong doanh nghiệp gồm:
o Cấp quản trị, chức năng và lĩnh vực quản trị trong doanh nghiệp;
o Phân cấp, phân quyền và ủy quyền trong quản trị doanh nghiệp;
o Thông tin và quyết ñịnh trong quản trị doanh nghiệp;
o Sắp xếp phòng ban, bố trí nguồn lực, xây dựng cơ chế làm việc và các mô
hình cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp.
Tổ chức quản trị (còn gọi là tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp) là
hoạt ñộng nhằm thiết lập một hệ thống các vị trí cho mỗi cá nhân, mỗi bộ phận
sao cho các cá nhân và bộ phận có thể phối hợp với nhau một cách tốt nhất ñể
thực hiện mục tiêu chiến lược của tổ chức [4, trang 28]. Tổ chức quản trị là một
công tác quan trọng trong hoạt ñộng QTDN, có ý nghĩa quyết ñịnh tới sự vận

(C)
Doanh nghi
ệp

(B)
Chính phủ (G)

Doanh nghi
ệp

(B)

Chính phủ (G)
Ngư
ời ti
êu dùng

(C)

B2C
B2G
B2G
B2C
B2G
C2C G2G
B2B
C2G
7

Các cấp ñộ ứng dụng TMðT trong doanh nghiệp ñược mô tả như sau:

Bảng 1.3 - Vai trò trợ lực của CNTT ñối với tổ chức quản trị [Nguồn: Tác giả tổng hợp]
Quy tắc cũ Công nghệ phá vỡ Quy tắc mới
Thông tin chỉ có thể xuất
hiện tại một ñịa ñiểm vào
một thời ñiểm nhất ñịnh
Ngân hàng dữ liệu chia sẻ
thông tin
Thông tin có thể xuất hiện
ñồng thời tại nhiều ñịa ñiểm
theo nhu cầu
Chỉ có chuyên gia mới có thể
làm ñược những việc phức
tạp
Các hệ thống chuyên gia Nhân viên tổng hợp có thể
làm ñược công việc của
chuyên gia
- Sử dụng
email ñể trao
ñổi thông tin

Cấp ñộ III
(Có triển vọng
ứng dụng
TMðT) - Website tĩnh
ñể cung cấp
thông tin của
doanh nghiệp
- Catalogue
ñiện tử
- ðặt hàng
qua mạng
Cấp ñộ IV
(Bước quyết
ñịnh ñể ứng
dụng TMðT) - Website
ñộng ñể cung
cấp thông tin
của doanh
nghiệp
- Giỏ hàng

Liên lạc dữ liệu vô tuyến và
các máy tính xách tay
Các nhân viên ở cơ sở có thể
gửi ñi và tiếp nhận thông tin
bất kỳ khi họ ñang ở ñâu
Cách liên hệ tốt nhất với một
khách hàng tiềm năng là tiếp
xúc trực tiếp
ðĩa video tương tác
(interactive video disk)
Cách liên hệ tốt nhất với một
khách hàng tiềm năng là tiếp
xúc có hiệu quả
Bạn phải ñi tìm lấy thứ bạn
cần
Kỹ thuật xác ñịnh và tìm
kiếm tự ñộng
Thứ gì bạn cần sẽ tự nói cho
bạn biết chúng ở ñâu
Các kế hoạch cần phải ñịnh
kỳ ñiều chỉnh lại
ðiện toán tính năng cao Các kế hoạch ñược ñiều
chỉnh ngay tức khắc

Chính những tác ñộng của việc ứng dụng TMðT nói riêng và CNTT nói
chung dẫn ñến những thay ñổi căn bản trong tổ chức quản trị doanh nghiệp:
- Sự thay ñổi về cấp quản trị, chức năng và lĩnh vực quản trị trong doanh
nghiệp: Từ hình tháp truyền thống chuyển sang mô hình phẳng và sự ra ñời của
các chức danh quản trị mới: CIO, CTO, CKO và CLO; Thêm chức năng quản trị
mới - Chức năng ñổi mới (I - Innovating); Xuất hiện lĩnh vực quản trị mới -

Microsoft ;
o Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam:
- (1). Thay ñổi cách nghĩ;
- (2). Thay ñổi cách làm;
- (3). Thay ñổi quy trình làm việc;
- (4). Chuyển ñổi trong hoàn cảnh Việt Nam.
Kết luận chương 1: Tổng hợp 4 vấn ñề chính thuộc chương 1.
Mô hình cổ ñiển Mô hình hiện nay
-
Ra l
ệnh

- Giám sát
- Thưởng phạt
- Hỗ trợ
- ðào tạo
- Ủy quyền
QC
SPC
Nhóm
trưởng
Thành
viên
Thành
viên
Cố vấn
Nhà

tư vấn
Ban

phần mềm tác nghiệp TMðT trong
doanh nghiệp;

o Tham gia sàn giao dịch TMðT;
o Tác dụng và hiệu quả của việc ứng dụng TMðT.
Trên cơ sở ñó ñưa ra những nhận ñịnh khả quan về triển vọng ứng dụng
TMðT trong các doanh nghiệp Việt Nam.

2.2. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TỔ CHỨC QUẢN TRỊ CÁC DOANH NGHIỆP CÓ ỨNG
DỤNG THƯƠNG MẠI ðIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM
ðể phân tích tình hình tổ chức quản trị các doanh nghiệp có ứng dụng
TMðT tại Việt Nam, tác giả xây dựng Khung nghiên cứu (hình 2.17) và sử dụng
số liệu sơ cấp do tác giả ñiều tra xã hội học 114 doanh nghiệp (chủ yếu ở Hà
Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và ðà Nẵng - là ba ñịa phương dẫn ñầu cả nước
về ứng dụng TMðT) và nghiên cứu toàn diện 10 doanh nghiệp thuộc lĩnh vực
công nghiệp và thương mại ứng dụng loại hình B2B và B2C.
Sau ñó, tác giả chia ñối tượng nghiên cứu thành hai nhóm:
o Nhóm 1: Các doanh nghiệp ứng dụng TMðT cấp ñộ 0, 1, 2 - Là những
cấp ñộ ứng dụng TMðT căn bản;
o Nhóm 2: Các doanh nghiệp ứng dụng TMðT cấp ñộ 3, 4, 5 - Là những
cấp ñộ ứng dụng TMðT cao (i-commerce, t-commerce và c-commerce);
Nội dung nghiên cứu ñề cập ñến nội hàm của công tác tổ chức quản trị
trong doanh nghiệp, cụ thể trên bốn vấn ñề:
o Cấp quản trị, chức năng và lĩnh vực quản trị trong doanh nghiệp;
o Phân cấp, phân quyền và ủy quyền trong QTDN;
o Thông tin và quyết ñịnh trong QTDN;
o Các mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy QTDN.

11
ðẶC ðIỂM TỔ CHỨC

- Xử lý thông tin
- Ra quyết ñịnh
ðẶC ðIỂM MÔ HÌNH
- Mô hình tổ dự án
- Mô hình tổ chức ảo
- Mô hình mạng sáng tạo
- Mô hình ñịnh hướng quá trình

Quy
ết ñịnh
ñổi mới
K
ết quả

ñổi mới
ð
ịnh h
ư
ớng
chiến lược
Thách th
ức

ñổi mới
Quyết ñịnh
Loại hình
ứng dụng
- B2B
- B2C
Cấp ñộ

- 3 cấp
- 5 chức năng
-
8 l
ĩnh vực

Xử lý thông tin kém,
ra
quy
ết ñịnh
ch
ậm

Có nhiều thay ñổi
do ứng dụng TMðT
Phân cấp, phân quyền
và ủy quyền sâu, rộng
và toàn diện
- Hệ thống thông tin

-
Mô hình ra Q
ð
Hình 2.17 - Khung nghiên cứu thực trạng tổ chức quản trị các doanh nghiệp có ứng dụng TMðT tại Việt Nam [Nguồn: Tác giả xây dựng]

TRƯỚC KHI ỨNG DỤNG TMðT QUÁ TRÌNH ỨNG DỤNG TMðT SAU KHI ỨNG DỤNG TMðT
Mô hình cổ ñiển

(1). Nhóm các doanh nghiệp ứng dụng TMðT cấp ñộ 0, 1, 2 không làm
thay ñổi tình hình tổ chức quản trị doanh nghiệp, tức là các doanh nghiệp vẫn
thực hiện công tác tổ chức quản trị theo kiểu truyền thống với những ñặc trưng
nổi bật sau:
- Duy trì cách thức tổ chức kiểu hình tháp với ba cấp quản trị trong doanh
nghiệp: Cấp cao, cấp trung gian, cấp cơ sở. Do ñó số lượng nhân viên
trong các khâu cấp trung gian lớn, hiệu quả hoạt ñộng của doanh nghiệp
thường không cao;
- Doanh nghiệp vẫn sử dụng 5 chức năng quản trị doanh nghiệp là: Dự
kiến, kế hoạch, tổ chức, phối hợp, kiểm tra song ở mức ñộ thấp - ảnh
hưởng không tốt tới quá trình và hiệu quả hoạt ñộng kinh doanh của
doanh nghiệp;
- Các lĩnh vực quản trị trong doanh nghiệp ñược tổ chức, bố trí tương ứng
với ngành nghề và lĩnh vực kinh doanh;
- Quyền lực thường tập trung vào lãnh ñạo doanh nghiệp (tập quyền) nên
vấn ñề phân cấp, phân quyền và ủy quyền thường rất hạn chế - ảnh hưởng
tới ñộng lực phấn ñấu của cấp dưới;
- Việc xử lý thông tin không có hệ thống, manh mún và chắp vá, do ñó
doanh nghiệp hay gặp bất lợi và rủi ro vì thiếu thông tin hoặc thông tin
thiếu chính xác;
- Ra quyết ñịnh là công việc của lãnh ñạo và cán bộ quản trị, do ñó không
phát huy ñược tính sáng tạo của người lao ñộng trong doanh nghiệp;
- Việc kiểm tra, kiểm soát ñược tiến hành ñịnh kỳ, hình thức thưởng - phạt
trong doanh nghiệp chưa thực sự rõ ràng và chưa tạo ñiều kiện khích lệ
người lao ñộng;
- Mô hình cơ cấu tổ chức theo kiểu trực tuyến - chức năng hoặc ma trận.
(2). Nhóm các doanh nghiệp ứng dụng TMðT cấp ñộ 3, 4, 5 làm thay ñổi
tình hình tổ chức quản trị doanh nghiệp, cụ thể:
- Làm xuất hiện các chức danh quản trị mới: CIO, CTO, CKO, CLO;
13

nhờ việc sử dụng nguồn thông tin ñã
ñược xử lý;
- Sử dụng các công cụ thống kê, phân
tích, dự báo hoặc các phần mềm
hoạch ñịnh (ví dụ ERP). Tổ chức
Chú trọng ñến việc trang bị máy móc,
thiết bị, công nghệ, vốn ñảm bảo cho
hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp (phần cứng).
Chú trọng yếu tố nhân viên có kỹ
năng, nghề nghiệp chuyên môn (phần
mềm), ñảm bảo tương thích với quy
trình, nguyên tắc sản xuất kinh doanh
hiện ñại. Phối hợp và
chỉ huy
- Phối hợp giữa cấp trên, cấp dưới và
phối hợp giữa các phòng/ban/bộ phận
chức năng kém;

- Chỉ huy mang tính chất ra lệnh, giám
sát, thưởng phạt.
- Mô hình làm việc tổ, ñội, nhóm, ảo
thông qua mạng riêng (private
network), ñảm bảo sự liên kết và phối


Phần mềm quản lý vật tư – GMS

Sản xuất
- Giám sát các thời hạn thực hiện
- Tận dụng công suất
- Bảo ñảm chất lượng

Phần mềm quản lý sản xuất - PMS

Nhân sự
- Bố trí nhân viên
- ðào tạo nhân viên
- Phát triển nhân viên

Phần mềm quản lý nhân sự - HRM

Tài chính -
kế toán
- Tổ chức hoạt ñộng tài chính
- Xây dựng các bảng tổng kết tài chính
- Kế toán

Phần mềm tài chính kế toán - AMS

Marketing
- Thực hiện hoạt ñộng tiêu thụ
- Xây dựng chính sách 4Ps
- Làm marketing theo kiểu truyền thống


ñộ thấp;
- Việc xử lý thông tin trong doanh nghiệp nhanh chóng và chính xác hơn
nhờ việc áp dụng các hệ thống thông tin khác nhau như:OLAP, EIS
ðồng thời áp dụng các nguyên tắc mới như: 5S (Sàng lọc thông tin; Sắp
xếp (phân loại) thông tin; Thông tin ñược gửi ñến ñúng ñối tượng, ñúng
thời ñiểm (Sạch sẽ); Thông tin ñược bảo ñảm an toàn (Săn sóc) và Thông
tin luôn Sẵn sàng ñược cung cấp) hay 6 Sigma trong việc xử lý thông tin.
15

Hình 2.27 - Các hệ thông tin phục vụ lãnh ñạo và quản lý [Nguồn: 5, trang 126] EIS - Executive Information System Hệ thông tin ñiều hành
DSS - Decision Support System Hệ hỗ trợ quyết ñịnh
OLAP - Online Analytical Processing Xử lý phân tích trực tuyến
MIS - Management Information System Hệ thông tin quản lý
OLTP - Online Transaction Processing Xử lý giao tác trực tuyến
WMS - Workflow Management System Hệ quản lý luồng công việc
OAS - Office Automation System Hệ tự ñộng hóa văn phòng

- Do có sự hỗ trợ ñắc lực của hệ thống thông tin và sử dụng mô hình ra
quyết ñịnh hợp lý nên việc ra quyết ñịnh trong doanh nghiệp rất kịp thời,
ñộ chính xác cao và ñặc biệt là nhanh chóng bắt kịp với sự thay ñổi của
môi trường kinh doanh;
- Xuất hiện các mô hình tổ chức quản trị mới như: mô hình kim tự tháp
ngược; mô hình tổ, ñội, nhóm ảo; mô hình văn phòng không giấy tờ với
những ñặc trưng: phẳng hơn, quyền lực ñược chia sẻ, ra quyết ñịnh là
công việc của mọi người
Như vậy, có thể thấy việc ứng dụng TMðT cấp ñộ 3, 4, 5 làm thay ñổi
bản chất nội hàm công tác tổ chức quản trị, làm xuất hiện những chức danh mới,


Những tồn tại trong việc ñổi mới tổ chức quản trị các doanh nghiệp có
ứng dụng TMðT tại Việt Nam gồm:
o Tồn tại 1: Ứng dụng TMðT còn ở mức cơ bản, chưa lưu ý ñến việc ứng
dụng theo cấp, chức năng và lĩnh vực quản trị;
o Tồn tại 2: Phân cấp, phân quyền, ủy quyền chưa sâu, rộng và toàn diện,
còn mang nặng tính chất của quản trị doanh nghiệp truyền thống.
o Tồn tại 3: Hệ thống thông tin chưa ñược quan tâm ñầu tư ñúng mức, do
ñó doanh nghiệp thường thiếu thông tin hoặc thông tin kém chính xác,
dẫn ñến việc ra quyết ñịnh chậm và hiệu quả thấp;
o Tồn tại 4: Mô hình tổ chức quản trị chậm chuyển ñổi, khó thích ứng với
sự thay ñổi của tiến bộ khoa học công nghệ và sự thay ñổi của môi trường
kinh doanh.
o Tồn tại 5: Các phương pháp quản trị cũ vẫn còn ñược sử dụng phổ biến
với những ñặc trưng như: thưởng phạt không phân minh, không tạo ñộng
lực phấn ñấu cho người lao ñộng, không xây dựng ñược môi trường làm
việc hấp dẫn, hiệu quả.
Nguyên nhân của những tồn tại là:
o Nguyên nhân 1: Chưa nhận thức ñúng và ñầy ñủ về TMðT, ñặc biệt là
các ứng dụng của TMðT theo cấp, chức năng và lĩnh vực quản trị trong
hoạt ñộng quản trị doanh nghiệp. Thêm nữa, trình ñộ của lãnh ñạo và
nhân viên trong doanh nghiệp còn nhiều hạn chế;
o Nguyên nhân 2: Cách thức tổ chức quản trị còn mang nặng tính bảo thủ,
trì trệ và tập quyền - sản phẩm của cơ chế quản lý quan liêu bao cấp. Do
ñó, vấn ñề phân cấp, phân quyền và ủy quyền trong doanh nghiệp còn
nhiều bất cập;
o Nguyên nhân 3: Thông tin chưa ñược coi trọng (chưa ñược coi là tài
nguyên quan trọng và quý giá của doanh nghiệp); các quyết ñịnh mang
nặng tính chủ quan, kém chính xác và thường chậm chễ;
o Nguyên nhân 4: Mô hình tổ chức quản trị truyền thống (trực tuyến, chức

o Giải pháp 1: Mở rộng các ứng dụng TMðT theo cấp, chức năng và lĩnh
vực quản trị;
o Giải pháp 2: Phân cấp, phân quyền, ủy quyền sâu, rộng và toàn diện;
o Giải pháp 3: Tổ chức tốt hệ thống thông tin, hỗ trợ cho quá trình ra quyết
ñịnh của doanh nghiệp;
o Giải pháp 4: Chuyển ñổi mô hình tổ chức quản trị phù hợp với cấp ñộ
ứng dụng TMðT
o Giải pháp 5: Áp dụng các phương pháp quản trị doanh nghiệp hiện ñại,
tiến tới xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Các giải pháp ñều bao gồm: cơ sở lý luận, mục tiêu, nội dung và ñược
trình bày thông qua hệ thống các bảng, biểu, hình vẽ minh họa chi tiết.
Trong các giải pháp nêu trên, Luận án tập trung vào giải pháp 4 và ñưa ra
ba mô hình tổ chức quản trị mới sau:

19

(1). Mô hình tổ chức phẳng (Flat organization structure)
Mô hình tổ chức phẳng (còn gọi là tổ chức theo chiều ngang) là kiểu cơ
cấu tổ chức có rất ít hoặc không có sự can thiệp của các cấp quản lý
2
. Ý nghĩa
quan trọng của mô hình là tạo ra sự bình ñẳng giữa các cấp quản lý và nhân viên
nhằm giảm thiểu sự giám sát mang tính chất mệnh lệnh của cấp quản lý; ñồng
thời khuyến khích nhân viên trực tiếp tham gia vào quá trình quyết ñịnh.

Nguồn: Tác giả biên tập và ñịnh nghĩa Ban lãnh ñạo
doanh nghiệp
Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

: Liên hệ trực thuộc
: Liên hệ chức năng
20

hướng tới sự kiểm soát công việc. Việc xóa bỏ các văn phòng cá nhân và biến
ñổi các phòng có chức năng chung (phòng họp, phòng hội thảo…) thành chỗ
làm việc có nghĩa là công việc càng ngày càng mang tính xã hội hơn.

tập trung tại một ñịa ñiểm mà có thể rải rác trên toàn thế giới nhưng vẫn có thể
cùng hợp tác làm việc với nhau, và do ñó huy ñộng tiềm năng trí tuệ của toàn tổ
chức. 4
Nguồn: Tác giả biên tập và ñịnh nghĩa Ban lãnh ñạo
doanh nghiệp
Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

Phòng ban

21

triển của TMðT và nền kinh tế tri thức;
o ðề xuất 3: Tăng cường ñầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, tạo ñiều kiện cho
TMðT phát triển.
Trong ba ñề xuất nêu trên, Luận án tập trung xử lý ñề xuất 1 - ðổi mới từ
tư duy lãnh ñạo quản trị truyền thống sang tư duy hệ thống, chiến lược và toàn
diện; tư duy dựa trên nền công nghệ và tư duy dựa trên tri thức.
Mạng Internet
Giám sát

ð
ội 1
-
MN

Tư v
ấn

ð
ội 1
-
MB

Ban Gð

ð
ội 1
-

trên nền tảng sự phát triển của CNTT và Internet, cùng với ñó là sự ra ñời của
nền kinh tế tri thức ñã tác ñộng mạnh mẽ ñến môi trường kinh doanh của các
doanh nghiệp, làm thay ñổi căn bản cách thức tiến hành hoạt ñộng kinh doanh
truyền thống. Từ ñó, các hoạt ñộng quản trị doanh nghiệp cũng biến ñổi nhanh
chóng, yếu tố tốc ñộ và ñộ chính xác trong các quyết ñịnh quản trị sẽ trở thành
tiêu chuẩn mang tính toàn cầu. Vì vậy, vấn ñề ñổi mới tổ chức quản trị ñối với
các doanh nghiệp có ứng dụng TMðT tại Việt Nam là vấn ñề cốt yếu nhằm
nâng cao hiệu quả quản lý. Và chỉ có như vậy, các doanh nghiệp Việt Nam mới
có thể vận hành linh hoạt, hiệu quả, từ ñó nâng cao năng lực cạnh tranh của
mình trên trường quốc tế.

Danh mục công trình nghiên cứu của tác giả

Tài liệu tham khảo
Tài liệu tiếng Việt
Tài liệu tiếng Anh
Tài liệu trên InternetPhụ lục Luận án
Phụ lục 1 - Bảng hỏi phỏng vấn lãnh ñạo doanh nghiệp
Phụ lục 2 - Danh sách doanh nghiệp tham gia trả lời bảng hỏi và phỏng vấn
Phụ lục 3 - Quy trình mua và bán hàng có sự trợ giúp của ERP tại PICO PLAZA
Phụ lục 4 - Giao diện phần mềm kế toán và quản trị doanh nghiệp E-Soft
23

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

1. Vũ Thị Minh Hiền (02/2004), Xu thế ứng dụng thương mại ñiện tử trên thế
giới và Việt Nam, Tạp chí Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương, số 1(48).

12. Vũ Thị Minh Hiền (01/2011), ðổi mới tổ chức quản trị trong các doanh
nghiệp ứng dụng thương mại ñiện tử tại Việt Nam, Tạp chí Khoa học xã
hội Việt Nam, số 1(44).
13. Vũ Thị Minh Hiền (05/2011), ðào tạo nguồn nhân lực ñáp ứng yêu cầu phát
triển thương mại ñiện tử tại Việt Nam, Kỷ yếu Hội thảo quốc tế ðào tạo
thương mại ñiện tử ñáp ứng nhu cầu doanh nghiệp - Thực trạng Việt
Nam và kinh nghiệm quốc tế, Cục CNTT và TMðT, Bộ Công Thương.
14. Vũ Thị Minh Hiền (06/2011), Tổ chức quản trị doanh nghiệp trong thời ñại
công nghệ thông tin và thương mại ñiện tử, Tạp chí Quản lý kinh tế
(CIEM) số 42, tháng 07, 08/2011, Bộ Kế hoạch và ñầu tư.