Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
50
CHƯƠNG V:
CÔNG ĐOẠN HOÀN TẤT SẢN PHẨMCông đọan hoàn tất sản phẩm giữ một vai trò đặc biệt trong quá trình sản xuất hàng may công
nghiệp vì nó có ảnh hưởng rất lớn đến việc chấp nhận hoặc bác bỏ cả một lô hàng. Công tác hoàn tất
sản phẩm không đảm bảo, sẽ không có lô hàng đạt chất lượng như yêu cầu mong muốn.
Công đoạn hoàn tất sản phẩm bao gồm nhiều công việc như làm sạch, làm đẹp, bao gói và
chuẩn bò những điều kiện tốt nhất để phân phối sản phẩm tới khách hàng. Trong một qui trình kiểm
soát chặt chẽ, việc hoàn tất sản phẩm lại càng đòi hỏi những yêu cầu nghiêm ngặt hơn.
I.
PHÂN LOẠI CÁC CÔNG ĐOẠN HOÀN TẤT SẢN PHẨM MAY:
1. Quá trình gia công nhiệt ẩm đònh hình sản phẩm
1. Quá trình là(ủi) hoàn tất sản phẩm
2. Quá trình sử lý vệ sinh trên sản phẩm
3. Quá trình công nghệ in sản phẩm
4. Các công đoạn xử lý hoàn tất đặc biệt
5. Công đoạn treo nhãn.
6. Công đoạn bao gói
II. CÔNG NGHỆ GIA CÔNG NHIỆT ẨM ĐỊNH HÌNH
II.1. Bản chất quá trình gia công nhiệt ẩm đònh hình sản phẩm
:
Công nghệ gia công nhiệt ẩm trên sản phẩm may là một công nghệ đặc biệt, nó góp phần tạo
sự ổn đònh trên bề mặt của sản phẩm và cố đònh được hình dáng của sản phẩm như mong muốn. Trong
- Sản phẩm được trải đều mọi phía theo hình dạng của các kẹp có sẵn hoặc cố đònh vào máy nhờ cơ
cấu kéo căng bởi các thanh kẹp ở các phía và được xử lý bằng hơi nước và các luồng khí được thổi
qua. Nhờ đó, các sản phẩm bò mất đi các nếp nhăn và đònh hình được kiểu dáng của sản phẩm.
- Việc điều khiển cấp hơi, nhiệt độ, thời gian và sấy khô theo chương trình hoặc các phím bấm điện tử.
II.4. Nguyên lý hoạt động của một số thiết bò gia nhiệt đònh hình sản phẩm
:
II.4.1 Nồi hơi sử dụng dầu: II.4.2. Máy ủi quần treo thẳng đứng:
đònh hình cao hơn.
-
Thích hợp với nhiều kích thước váy áo khác nhau.
-
Sử dụng nhiều loại kẹp khác nhau để kẹp giữ các đường xếp ly trên sản phẩm, đảm bảo chất
lượng đònh hình cao. II.4.4. Máy ủi sản phẩm áo sơ mi thẳng đứng:
-
Luồng khí được thổi từ 2 manchette tay với các kẹp kéo giãn 2 tay từ bên ngoài và bên trong mà
không để lại dấu vết bò kẹp. Cũng có thể thực hiện thao tác tương tự với áo tay ngắn.
-
Sử dụng 1 hoặc bộ gồm 3 kẹp để giữ vò trí nẹp áo giúp quá trình đònh hình áo được tốt hơn.
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
:
Trong quá trình ủi, người ta tác dụng lên vải đồng thời các yếu tố: Nhiệt độ, áp suất, độ ẩm và
thời gian. Tùy theo đặc điểm của công nghệ ủi, người ta có thể sử dụng các loại hình: ủi nhiệt, ủi hơi
nước hay ủi kết hợp nhiệt và hơi nước.
III.3.1. Nhiệt độ: có tác dụng rút ngắn thời gian ủi. Nhiệt độ để ủi nằm trong khoảng 110 – 260
o
C. Khi ủi ở nhiệt độ cao, bàn ủi phải được di chuyển liên tục trên mặt vải. Nếu không tuân thủ điều
này, có thể gây ra cháy sém mặt vải. Nhiệt độ của bàn ủi phải phù hợp với loại vải được ủi. Trước khi
dùng bàn ủi để ủi sản phẩm, nên ủi thử lên một miếng vải nhỏ làm từ nguyên liệu ấy để tránh làm
cháy sém mặt vải.
III.3.2. p suất: dưới tác dụng của áp suất, những chỗ nhàu nát và bò gấp nếp trên vải được
phẳng ra, sợi vải được nén ép xuống, khiến cho độ dày của nguyên liệu giảm đi.
III.3.3. Độ ẩm: độ ẩm cũng là một tác nhân quan trọng trong khi ủi. Tất cả các loại vải đều dễ
thấm ẩm từ không khí và bao giờ chúng cũng có một độ ẩm nhất đònh, trừ loại vải sợi tổng hợp. Khi ủi,
ta làm tăng độ ẩm của vải bằng cách vẩy nước, thấm nước bằng giẻ, ủi qua một tấm vải ẩm đặt trên
vải chính hoặc dùng bàn ủi hơi. Nhờ có nhiệt độ của bàn ủi, nước ở vải lót sẽ bốc hơi và thấm đều vào
vải chính. Độ ẩm khiến vải mềm mại, dễ ủi hơn và tránh làm bóng mặt vải. Nếu ủi hơi thì sau khi ủi,
nhất thiết phải treo sản phẩm lên để hơi nước còn lại trong sản phẩm bốc hơi đi.
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
54
III.3.4. Thời gian ủi: phụ thuộc vào nhiệt độ, độ ẩm và loại vải được ủi.
III.4. nh hưởng của tính chất vật liệu và điều kiện sản xuất đến quá trình công nghệ ủi
:
III.4.1. nh hưởng của tính chất vật liệu đến quá trình công nghệ ủi:
Vải sợi bông: có thể dùng phương pháp ủi nhiệt, ủi hơi càng tốt. Có thể ủi cả 2 mặt trái
và phải. Nhiệt độ ủi từ 180-200
xơ. Còn khả năng tạo hình của quần áo cần cử động phụ thuộc trước hết vào thành phần cấu tạo của xơ
và các tính chất cấu trúc của xơ
III.4.2.2. Phương pháp xản xuất sợi dệt ra vải:
-
Tùy theo phương pháp sản xuất sợi, xuất hiện ứng suất bên trong của sợi. Ứng suất này tác động
tạo ra hiện tượng co khi ủi.
-
Khả năng tạo hình phụ thuộc căn bản vào độ giãn của sợi.
III.4.2.3. Phương pháp công nghệ xử lý hoàn tất vải.
III.4.2.4. Cấu trúc xốp của vải: cấu trúc xốp có ảnh hưởng đến tính chất cơ lý và các công
đoạn gia công tiếp theo của vải. Ví dụ: tốc độ ngấm của hơi nước vào trong vải dệt thoi phụ thuộc rất
nhiều vào số lượng và đường kính của các lỗ rỗ trong vải.
III.4.2.5. Độ thẩm thấu của vải: có quan hệ chặt chẽ với sự truyền nhiệt và truyền ẩm trong
quá trình ủi. Trong quá trình xử lý nhiệt ẩm, một hỗn hợp khí - hơi nước được ép đi qua vải. Các thông
số ảnh hưởng đến độ thẩm thấu của vải trong quá trình ủi là: áp lực khí, cấu trúc vải, độ dày vải, khối
lượng riêng của vải, số lớp chồng lên, lực ép của vật liệu nén trong xử lý nhiệt ẩm.
III.4.2.6. Độ ẩm của vải.
III.4.3. nh hưởng của thiết bò ủi đến quá trình công nghệ ủi
:
III.4.3.1. Nhiệt độ và áp lực hơi nước:
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
55
- Nhiệt độ có ảnh hưởng quyết đònh đến kết quả ủi. Nhiệt độ được điều chỉnh qua áp lực của hơi
nước. Cả hai đại lượng này phụ thuộc trực tiếp lẫn nhau.
-
Để ủi, về nguyên tắc, cần sử dụng hơi nước áp lực cao (0,4 – 0,5 Mpa). Nhiệt độ hơi bão hòa
trình công nghệ ủi thíh hợp cho từng sản phẩm.
-
Những thay đổi kích thước không kiểm soát được trong quá trình ủi có thể dẫn đến những chỗ
hư hại vónh viễn trên sản phẩm ủi.
III.5. Các phương pháp ủi trong công nghiệp may
:
III.5.1. Theo nhiệm vụ và mục đích công nghệ:
-
i thiết kế : tạo hình dạng mới qua uốn, gập, kéo giãn, nén ép và nén phồng những vùng
nhất đònh trên sản phẩm
-
i làm phẳng: hồi phục hình dạng, làm phẳng sơ hay sợi, loại bỏ hình dạng không mong
muốn hay sự thay đổi bề mặt không mong muốn của vải.
III.5.2. Theo tiến độ ủi:
-
Phương pháp ủi sơ bộ: tiền xử lý chi tiết cắt.
- Phương pháp ủi trung gian: dùng trong công đoạn hoàn thành hay liên kết các chi tiết
quần áo.
-
Phương pháp ủi sau cùng:ủi kết thúc để tổ chức tạo dựng và đònh hình hình dạng bên
ngoài sau cùng của sản phẩm quần áo.
III.5.3. Theo tính chất và công dụng của kỹ thuật ủi:
-
i lật, ủi rẽ đường may
: là cách ủi để làm các đường may can thêm phẳng, êm và không
bò dày.
-
i đònh hình
: để ủi các chi tiết rời hoặc bộ phận rời cần đònh hình theo khuôn mẫu như
nẹp, cầu vai, cổ, manchette, túi…. Để tạo điều kiện cho khâu may đạt chất lượng, đảm bảo û năng suất.
III.6 1. Bàn ủi điều chỉnh bằng điện: Bàn ủi điện được cấu tạo như sau:
- Đế ủi: bằng nhôm hoặc gang được đánh bóng và nhẵn để tránh làm hư vải. Bề mặt (diện tích)
ủi, tùy theo loại công việc ủi, thường trong khoảng 100 đến 400 cm2. Mũi nhọn của đế giúp ủi phẳng
đường may và các hình dạng khác của chi tiết sản phẩm. Bên trong đế có đúc bộ phận ống đốt để làm
nóng bàn ủi đến nhiệt độ cần thiết.
- Trọng lượng của vật ép hỗ trợ tác dụng ủi: Tùy theo vật liệu ủi nặng hay nhẹ, trọng lượng của
vật ép có thể từ 1 đến 10 kg.
- Tay cầm bằng nhựa: có tác dụng cách nhiệt.
- Điều chỉnh nhiệt độ bằng băng lưỡng kim(2 băng làm bằng kim loại). Băng lưỡng kim thường
được làm từ băng thứ nhất là các kim loại như Fe, Ni, Mn và băng thứ hai là băng dẫn nhiệt kém gồm
Fe + Ni (35-36%). Thông thường có 5 bậc điều chỉnh nhiệt độ, cụ thể là:
100
o
C ( ±20
o
C): vải từ xơ Polyamid, Acetat
150
o
C ( ±20
o
C): vải từ xơ Polyester
160
o
C ( ±20
o
C): vải từ xơ Len
220
o
C ( ±20
- Đế ủi: thường làm bằng các hợp kim Al + Si, có tuổi thọ cao. Ngoài ra, người ta còn dùng loại
đế ủi làm bằng nhựa Teflon, còn gọi là đế ủi chống làm bóng.
- Ưu điểm của loại đế ủi chống làm bóng:
+ Nhiệt độ tiếp xúc giảm, làm tăng nhiệt độ ban đầu, tăng chất lượng hơi.
+ Giảm thiểu nguy cơ tạo bóng hay làm nám cháy vải từ xơ, sợi tổng hợp.
+ Xơ không bám dính vào đế, làm khả năng trượt tốt.
- Trong công nghệ may, tùy khả năng nối mạch thực tế, có thể dùng bàn ủi hơi cao áp hay thấp
áp:
+ Bàn ủi hơi thấp áp: một thùng nước dễ di chuyển, cấp nước qua một đường dẫn cho bàn ủi để
tạo hơi trong đế ủi.
+ Bàn ùi hơi cao áp: Hệ thống rãnh nằm trong đế ủi được nối với đường dẫn hơi từ thiết bò sản
xuất hơi đến. Mỗi khi nhấn vào nút điều khiển ở tay cầm bàn ủi, hơi sẽ được tuôn qua các lỗ khoan của
đế ủi tỏa vào vật liệu ủi. Bàn ủi hơi
III.6.3.
. Bàn ủi điều khiển bằng điện tử: Dùng bộ điều khiển điện tử thích hợp thay thế cho các
bộ điều hòa nhiệt từ trước đến nay trong ủi công nghiệp.
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
mặt to, phẳng, phần còn lại hình tròn, được bọc lớp vải dày (gọi là đệm gối), dùng để ủi phẳng và để ủi
các chi tiết cần có độ mo như đỉnh vai, ngực áo…. của sản phẩm.
Dưới đây là hình ảnh của các bàn để ủi có tay đòn bằng gỗ:
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
59
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
60
Hệ thống máy ủi tự động
III.6. 8. Máy ủi phom:
Là loại máy được sử dụng rộng rãi trong công đoạn cuối cùng của quá trình gia công sản phẩm
may, trước khi đóng gói hoặc dùng ủi từng s
ản phẩm. Thực tế, các dạng ủi phom trong sản xuất hàng
may mặc đều sử dụng các phom có hình dáng được chế tạo gần đúng với dáng người thật và có đủ tất
cả các phom cho các cỡ vóc . i phom được thực hiện bằng hơi nước hoặc khí nén.
chính xác theo phương thẳng đứng. Do chuyển động song song, sai lệch ở bề dày vật liệu hay cấu tạo
mặt ủi được cân bằng, tránh làm vênh mặt ủi, khắc phục nhược điểm của máy ủi kiểu đòn chụp.
Ưu điểm: đặt vật liệu ủi vào máy dể dàng, chính xác và nhanh chóng. Năng suất cao (xen kẽ
thời gian thao tác tay).
Nhược điểm: diện tích chiếm cho thiết bò cao, chi phí cao, tốn kém chi phí bảo dưỡng.
III.8. Nguyên lý điều khiển máy ủi
:
- Điều khiển bằng tay: thời gian tác động của lực ép, nhiệt độ, hệ thống phun và hút hơi nước,
hệ thống làm mát… phụ thuộc vào tay nghề của công nhân, chất lượng ủi không đồng đều.
- Điều khiển bằng đồng hồ hay rơ-le: dạng đơn giản nhất của lập trình chức năng hoạt động,
điều khiển các chương trình ủi đơn giản.
- Điều khiển theo chương trình: từ kết quả ủi thí nghiệm, xác đònh các thông số ủi tối ưu cho
từng loại sản phẩm. Từ đó, lập chương trình ủi trên máy.
- Điều khiển bằng thẻ chương trình.
- Điều khiển bằnh Bảng cắm dây.
- Điều khiển bằng băng từ điện tử.
- Điều khiển bằng máy tính vi xử lý.
III.9. Kiểm tra trước khi ủi
:
III.9.1. Kiểm tra an toàn đối với người (kiểm tra điện):
Sau khi cắm phích điện xong, ta phải kiểm tra xem điện có truyền ra vỏ bàn ủi không. Dễ nhận
biết nhất là dùng bút thử điện áp vào vỏ bàn ủi, nếu thấy sáng đèn, phải đưa thợ điện sửa lại bàn ủi.
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
63
Trong khi ủi, để thử độ nóng, không được sờ tay vào đế bàn ủi, không đi chân đất, không đứng chỗ ẩm
ướt.
i hoàn tất sản phẩm cần tuân theo nguyên tắc: ủi chi tiết trước, ủi tổng quát sau.
III.10.1. .i hoàn tất áo sơ mi:
- i mặt trái nẹp khuy: bàn ủi để trên tay phải người ủi. o chưa cài nút, bề mặt áo úp xuống
mặt bàn, cổ nằm phía tay trái. Tay trái cầm đầu nẹp khuy ủi suốt từ đầu nẹp xuống hết lai áo.
- i mặt trái cầu vai( đô áo): hai tay cầm 2 má cổ, cổ áo nằm phía bụng người ủi. Tay trái vén
các thân trước , ủi hết mặt trái của cầu vai.
- Đặt khoanh cổ giấy: để bàn ủi về vò trí quy đònh . Hai tay lấy khoanh cổ giấy đặt vào chân cổ
ngoài, bẻ gập bản cổ sao cho khoanh cổ giấy nằm êm, không ló ra 2 đầu má cổ.
- Cài bướm cổ nhựa : cài nút đầu chân cổ . Sau đó, cài bướm cổ nhựa vào nút đầu chân cổ . Hai
cánh bướm nằm ôm sát chân cổ.
- i chân cổ: tay trái giữ đầu chân cổ. i vòng theo đường sóng chân cổ.
- i mặt trái vải thân sau: để áo nằm trở lại vò trí ban đầu (nằm ngang). Tay trái vén hai thân
trước, ủi hết diện tích mặt phẳng của mặt trái thân sau.
- i mặt phải nẹp khuy: để thân trước khuy nằm trở lại vò trí bình thường. Tay trái giữ đầu nẹp ,
ủi từ đầu nẹp xuống hết lai. Tay trái lật thân nút về vò trí thường và cài khuy nút lại với nhau .
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
64
- i hai thân trước: hai tay cầm 2 đầu vai so lại độ chồm vao cho cân đối . Tay trái cầm sang
chân cổ dựng đứng vuông góc với mặt bàn. Đặt bàn ủi sát đầu vai, ủi phẳng hết diện tích hai thân trước
từ trên xuống.
- i hai mặt sau của tay và ủi manchette: lật tay áo nằm lên trước, tay trái căng bụng ra để lấy
sóng ply tay, ủi hết mặt sau của tay. Đặt mặt lót của manchette nằm ngửa lên, tay trái giữ một đầu của
manchette , ủi lượn mặt lót của manchette để có độ mo tròn theo cổ tay. Gài nút manchette tay của áo.
- i hai bề mặt của tay: hai tay cầm hai đầu vai, thân trước úp xuống mặt bàn , bâu áo nằm bên
tay trái , sửa lại cho phẳng và ngay ngắn .
-Bẻ tréo tay áo nằm bên thân sau, ủi hết diện tích mặt trước của tay áo
Đặt áo lên form ép phần đệm vai và dùng tay nắm đệm vai cho tròn , sau đó đạp chân không
và ép đệm vai thêm một lần nữa .
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
65
p mo ngực và túi: Đặt áo lên form ta ép phần mo ngực , sau đó ép phần túi
III.10.2.2. Công đoạn ủi hoàn chỉnh áo veston:
Đặt phần lưng áo lên mặt bàn sau đó ủi phần lưng và kéo giãn ra đường sườn và ủi thật kỹ vết
hằn sau lưng.
Đặt thân trước bên trái lên mặt bàn ta ủi phần dưới túi trước và chỉnh thẳng nẹp, khi ủi thân
trước bên phải , ta ủi quanh chân nút xoá vết hằn dưới túi dưới, uốn cong lá ve và ủi phần sườn tay
trong .
Đặt phần trong thân áo trước ủi lá ve từ cổ qua lá ve khoảng 3cm chiết ply và ủi phần lót nhăn
bên trong.
Treo sản phẩm lên ủi tròn hai bắp tay và chỉnh sữa vết nhăn cón lại trên áo, ủi thẳng tất cả các
mặt vải.
III.10.3. Kỹ thuật ủi quần tây:
Bàn ủi cầm trên tay phải , ủi vùng lưng sau, lật qua lưng trước ủi êm đỉa quần.
i vùng bagết.
i ống trước lai quần phải, sang ống trước lai quần trái. i lật đường sườn, giàn quần về phía
sau. Lưng ở tay trái, lai ở tay phải.
Úp hai ống quần trước đã ủi xong lại với nhau, sau đó ủi hết diện tích ống sau phải sang ống sau
trái, ủi lật đường sườn, đường giàn quần về phía sau, lưng ở tay trái lai ở tay phải.
i êm túi sau.
Treo sản phẩm lên giá để hơi nước bốc đi hết trước khi cho vào bao gói.
Quần hoàn chỉnh phải phẳng, không bò ố vàng hoặc còn vết chân chim.
- Cũng có thể pha một ít muối vào nước và ngâm quần áo có vết ố vàng (do mồ hôi) khoảng 30 phút.
Sau đó, xả nước sạch rồi giặt với xà phòng như bình thường.
- Gừng tươi thái vụn nát, rải lên vết ố bẩn rồi vò trong nước cũng có thể tẩy sạch vết bẩn
- Giã nát bí xanh, vắt lấy nước để tẩy sạch những vết ố vàng trên quần áo do mồ hôi tạo thành.
IV.1.2.2. Cách xử lý những chiếc cổ áo bò ố vàng:
- Lấy một ít muối ăn rải đều lên cổ áo rồi xát nhẹ. Sau đó dùng xà phòng giặt lại cho sạch.
- Ngâm cổ áo có vết bẩn mồ hôi vào dung dòch Amoniac loãng hoặc nước Javel 25% để tẩy Sau đó
giặt lại bằng xà phòng.
- Với áo sơ mi nhạt, khi cổ và tay áo bò ố bẩn, nên ngâm áo trong nước một lúc. Sau đó, thoa một lớp
kem đánh răng mỏng lên chỗ bẩn, xát nhẹ khoảng 2-3 phút, rồi dùng xà phòng giặt l.
- Với những chiếc áo cổ cứng, bạn đừng vò bằng tay, không những không sạch mà còn làm hỏng cổ áo.
Nên dùng bàn chải mềm, chấm xà phòng lên cổ áo rồi giặt nhẹ bằng tay. Làm như vậy, cổ áo sẽ sạch.
IV.1.2.3. Cách giặt quần áo tơ lụa bò ngả vàng:
- Ngâm quần áo vào nước vo gạo sạch, mỗi ngày thay nước một lần, sau 2-3 ngày, màu vàng sẽ bay
hết, quần áo sẽ trắng trở lại. Cũng có thể tẩy bằng nước chanh tươi hay nước bí đao.
IV.1.2.4. Cách tẩy vết bẩn do mực:
- Đối với hàng trắng: dùng nước Javel nồng độ 0,5g/l. Sau đó xả sạch bằng nước lã
- Đối với hàng màu: tuyệt đối không được dùng nước Javel. Thường người ta dùng thuốc tím để tẩy, sau
đó khử màu tím bằng dung dòch acid nhẹ: chanh hoặc dấm rồi xả lại bằng nước lã.
- Cũng có thể pha một muỗng sữa (thứ sữa hộp) vào trong nước hâm nóng, đổ lên vết mực, chà thật kỹ
như là chà xà phòng vào quần áo vậy. Sau đó, xả lại bằng nước lạnh.
- Dùng dầu ăn chà mạnh lên vết dơ. Sau đó, dùng Benzine pha Ether hay pha Alcohol 90o để tẩy
IV.1.2.5. Tẩy vết café: dùng nước cốt chanh xát mạnh, sau đó xả lại bằng nước lã.
IV.1.2.6. Tẩy vết dầu máy:
- Đặt một miếng vải lót ở phía dưới rồi dùng bàn ủi nóng ủi lên và tẩy sạch lại bằng xà phòng.
- Dùng củ cải giã nhỏ rồi chà xát lên chỗ dính. Sau khi vết dầu mỡ đã hết, xả lại bằng nước lã.
IV.1.2.7. Tẩy vết rỉ sét: dùng acid nhẹ (chanh hoặc dấm) sát lên chỗ bò rỉ, sau đó rắc muối
lên, để 12 tiếng đồng hồ sau xả sạch bằng nước lã.
III.1.2.8. Tẩy vết máu : bạn có thể ngâm quần áo và chà xát chỗ dính máu bằng dung dòch
amoniac 20%.
Các loại thuốc tẩy và quá trình tẩy.
IV.1.4. Xử lý vết bẩn bằng hệ thống máy tẩy công nghiệp
:
IV.1.4.1. Máy tẩy khô: những máy này tẩy bằng các chất lỏng như xăng, cacbon
tetrachloride,v.v… thay vì bằng nước. Chúng là những máy phức hợp, kết hợp. Chẳng hạn như: máy giặt
dùng để cho chất lỏng này chuyển động tuần hoàn xuyên qua hàng hóa đang được tẩy; máy chiết xuất
ly tâm; máy lọc; máy gạn lọc và các thùng chứa dự trữ . Xét về bản chất dễ cháy của nhiều chất lỏng
được sử dụng, chúng thường có một bánh lài mô tơ chống nổ của bộ phận giặt và bơm tuần hoàn.
IV.1.4.2. Máy tẩy vết bẩn GHIDIAI (GB-S-88F)
- Bàn tẩy nguội
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
68
- Mặt bàn bằng inox (800 x 260 x 175 mm)
V.1.2. Đối với hệ thống giặt nước (Laudry):
Hàng sau khi được phân loại được cho vào máy giặt nước giặt sạch rồi cho ra máy vắt li tâm vắt khơ,
sau đó được đưa vào máy sấy hơi để sấy khơ rồi được cho ra máy thổi phom, sau đó được là phẳng bằng
máy là ép cuối cùng được kiểm tra cẩn thận trước khi đóng gói
Các loại bàn tẩy vết bẩn Bình phun thuốc tẩy
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
69 Nồi hơi trung tâm Hệ thống máy là hơi
Hệ thống sấy hơi Máy là cán
này giặt gần 200 kg quần, áo/ 1ngày. Sau 1 hay 2 cối, máy được ngừng hoạt động để làm mát máy vừa để vệ sinh
thùng máy. Vì chỉ thực hiện khâu giặt nước nên dù có to lớn hơn các máy gia dụng nhưng cơ c
ấu của máy giặt cơng
nghiệp khơng phức tạp hơn là mấy. Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
71
Bên ngoài, máy có đồng hồ cân đo khối lượng quần áo, công suất đang hoạt động để người công nhân dễ kiểm
soát. Nước và bột giặt chuyên dụng cũng được đưa vào máy hoàn toàn tự động thông qua cần điều khiển. Cũng giống như
máy giặt gia dụng, máy giặt công nghiệp cũng có nhiều mức nước phù hợp với khối lượng đồ cần giặt. Nếu là lo máy
được sản xuất từ năm 90 trở lại đây, thì máy có thể tự điều chỉnh lượng nưóc và xà phòng giặt tương ứng với lượng sản
phẩm đang có trong máy. Tuy nhiên, với một số máy giặt đời cũ, thao tác này phải do công nhân tự ước lượng.
Máy thế hệ cũ lại được chia làm 2 dạng: loại đã đặt sẵn chế độ cài đặt nước (cứ khi nào nước đầy thì máy tự hoạt
động); loại có 2 mức nước vừa hoặc đầy (do công nhân tự
điều chỉnh). Dù sử dụng máy nào đi chăng nữa, để hoạt động hiệu
quả, êm và tiết kiệm thì không nên giặt quá ít hay quá nhiều quần áo cho một lần giặt.
Khác với máy giặt gia dụng, thùng máy giặt cơng nghiệp được làm hồn tồn bằng inox, vỏ làm bằng thiếc
hoặc thép tổng hợp chống rỉ (để tải và vận chuyển khối lượng quần, áo lớn). Máy có khối lượng nhỏ hơn thì vỏ máy
có thể được làm bằng tơn dày. Chính vì được thiết kế chủ yếu bằng kim loại nên việc rò rỉ nước ra ngồi được kiểm
sốt khá chặt chẽ. Máy giặt cơng nghiệp có độ rung khá lớn, tiếng ồn nhiều. ở Việt Nam, máy cơng nghiệp có 2 loại
hình thức khác nhau: một cái hình khối vng và một cái hình khối tròn. Nhưng đ
ấy chỉ là sự khác nhau về hình thức
bên ngồi còn cấu tạo thùng máy bên trong và cơ chế hoạt động là tương tự nhau.
Sau khi hồn thành khâu giặt nước, nhân viên giặt là sẽ chuyển bằng tay đồ từ máy giặt sang máy vắt. Máy
ương đương
với những máy gia dụng khác trên thị trường.
Máy giặt cơng nghiệp chỉ phù hợp với nhà xưởng rộng, dây chuyền tự động đồng loạt với nhiều cơng nhân
điều phối. Khách sạn, nhà hàng, nơi có khối lượng đồ giặt lớn, thường xun và u cầu về thời gian gấp rút là đối
tượng khách hàng phù hợp của xí nghiệp giặt là cơng nghiệp
Tại Xí nghiệp Giặt là Tràng An nằm tại 186 Trương Định đã có cả 3 loại máy cơng nghiệp này cùng hơn 20
cơng nhân điều khiển máy đang lao động liên tục. Năm chiếc máy giặt cơng nghiệp hoạt động hết cơng suất để đáp
ứng các khối lượng đồ khổng lồ đến từ các khách sạn lớn nhỏ cũng như các đại lý giặt là trong thành phố. Chủ yếu
là khăn, ga, rèm, ngồi ra còn có quần áo. Vào bẩn ra sạch, việc thực hiện có khi chỉ trong một ngày là có thể trả
hàng cho khách. Chi phí để xây dựng một phân xưởng như thế này lên tới hàng tỉ đồng nhưng nếu hoạt động rất
hiệu quả và thu hồi vốn nhanh chóng trong bối cảnh dịch vụ - cơng nghiệp phát triển chóng mặt và nhà nhà đem đồ
ra tiệm giặt mặc dù ai cũng đã có sẵn máy giặt gia dụng. Anh Quang - quản đốc phân xưởng cho biết, trong mơi
trường lao động giữa điện và nước như ở đây, ban lãnh đạo Xí nghiệp ln đặt vấn đề an tồn lao động lên hàng
đầu. Các cơng nhân trong Xí nghiệp phải nắm vững cơ chế hoạt động cũng như qui tắc an tồn của các loại máy
này.
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
73
V. 3. Phòng chống bụi bặm:
quá trình hút chỉ . Quá trình này được thực hiện bằng máy hút chỉ hay giũ chỉ. Công nhân cầm từng sản
phẩm đưa vào máy, các vụn chỉ, bụi vải sẽ được quạt thổi hút vào máy.
Cách bảo trì máy hút chỉ:
+ Để máy được bảo trì tốt, sử dụng lâu dài, công nhân khi sử dụng cần làm các bước sau:
Vào ca:
-
Làm vệ sinh máy.
-
Kiểm tra nguồn điện và công tắc nguồn, bảo quản, đảm bảo an toàn cho máy hoạt động.
- Kiểm tra lưới cản trước quạt hút phải sạch sẽ và đặt gá chắc chắn.
Khi vận hành máy :
-
Bấm nút “On” khởi động máy, đợi 5 giây cho máy đạt tốc độ ổn đònh.
Cuối giờ :
-
Rút phích cắm khỏi ổ điện.
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Khoa CNMay và Thời Trang- Trường ĐH.Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM
ThS. TRẦN THANH HƯƠNG - 2007
74
- Thu dọn sản phẩm để vào nơi qui đònh.
-
Làm vệ sinh máy và lưới cản trước quạt hút và đậy bao che bụi cẩn thận.
V.4.2. Dò kim:
Đây là một quá trình kiểm tra để các sản phẩm may không còn sót các mảnh kim bò gẫy hay
các mảnh kim loại xảy ra trong công đoạn may. Công việc này được tiến hành cho những sản phẩm
không có phụ liệu bằng kim loại. Mục đích của quá trình này là đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
Từng sản phẩm được đưa vào máy dò kim . Nếu có mảnh kim hay kim loại trên sản phẩm,
Máy dò kim bằng tay. Máy dò kim băng tải
Truong DH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thu vien DH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Copyright © Truong DH Su pham Ky thuat TP. Ho Chi Minh
Copyright: Tài liệu đại học ©