Những nét cơ bản về Nguyễn
Tuân và bài văn Người lái đò
sông Đà

Câu 5: Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân:
-Nguyễn Tuân có một phong cách nghệ thuật rất độc đáo và sâu
sắc.Trước Cách mạng tháng Tám,
phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân có thể thâu tóm trong một
chữ "ngông". Thể hiện phong cách này, mỗi
trang viết của Nguyễn Tuân đều muốn chứng tỏ tài hoa uyên bác.
Và mọi sự vật được miêu tả dù chỉ là cái
ăn cái uống, cũng được quan sát chủ yếu ở phương diện văn hoá,
mĩ thuật.
-Trước Cách mạng tháng Tám, Ông đi tìm cái đẹp của thời xưa còn
vương sót lại và ông gọi là Vang
bóng một thời. Sau Cách mạng, ông không đối lập giữa quá khứ,
hiện tại và tương lai. Văn Nguyễn Tuân thì
bao giờ cũng vậy, vừa đĩnh đạc cổ kính, vừa trẻ trung hiện đại.
Nguyễn Tuân học theo "chủ nghĩa xê dịch".
Vì thế ông là nhà văn của những tính cách phi thường, của những
tình cảm, cảm giác mãnh liệt, của những
phong cảnh tuyệt mĩ, của gió, bão, núi cao rừng thiêng, thác ghềnh
dữ dội Nguyễn Tuân cũng là một con
người yêu thiên nhiên tha thiết. Ông có nhiều phát hiện hết sức tinh
tế và độc đáo về núi, sông, cây, cỏ trên
đất nước mình. Phong cách tự do phóng túng và ý thức sâu sắc về
cái tôi cá nhân đã khiến Nguyễn Tuân tìm
đến thể tuỳ bút như một điều tất yếu .Nguyễn Tuân còn có đóng
góp không nhỏ cho sự phát triển của ngôn
ngữ văn học Việt Nam.
-Sau Cách mạng tháng Tám, phong cách Nguyễn Tuân có những

trong thế giới của những con người tài hoa nghệ sĩ.
Đương nhiên họ phải là người đam mê, hết mình với công việc và
cả việc … chơi nữa. Cho nên nhân
vật của Nguễn Tuân có thật nhiều những con người tài hoa: người
uống trà, người đánh cờ, người làm đèn
kéo quân, người đánh thơ, thả thơ, người viết chữ đẹp, người làm
cốm, người giã giò, người lái đò…
- Nhưng con người nghệ sĩ tài hoa trong tác phẩm của Nguyễn
Tuân dường như chỉ bộc lộ phẩm chất này
trong những hoàn cảnh thật khác thường, những thời điểm thật đặc
biệt. Chính vì thế mà Huấn Cao thì phải
cho chữ trong nhà ngục (Chữ người tử tù), mà người lái đò thì đối
với Nguyễn Tuân, cũng phải là người lái
đò của sông Đà chứ không phải là những dòng sông khác.
- Sông Đà hung bạo và chữ tình, cái “dòng thác hùm beo đang
hồng hộc tế mạnh trên sông đá” kia mới
chính là nơi để cho người nghệ sĩ thoát hiểm leo gềnh, vượt thác
được bộc lộ tài năng của mình.
- Chẳng hiểu vô tình hay hữu ý mà tác giả của thiên bút kí lại tạo
một tương phản đến nhường ấy giữa sông
Đà với ông đò? Chỉ biết, đối địch với dòng sông hung bạo và nham
hiểm với muôn vàn cạm bẫy của những
gềnh đá, hút nước, thác dữ, đá ngầm … người lái đò chỉ có một
con thuyền đơn độc, mỏng mảnh, nhưng ông
lại là người nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá, từng trải
kinh nghiệm đò giang sông nước, tỉnh táo
sắc lạnh giữa nguy nan … Chính vì thế mà dù cho “mặt nước hò
reo vang dậy … ùa vào mà bẻ gẫy cán
chèo”, cho dù “sóng nước như thế quân liều mạng vào sát nách mà
đá trái, mà thúc gối vào bụng vào hông

Và, cũng như ông đò vậy thôi, để sáng tạo
được những trang văn sáng ngời vẻ đẹp độc đáo, uyên bác, tài hoa,
Nguyễn Tuân cũng đã từng trải qua bao
khó nhọc, khổ hạnh của nghề nghiệp mình?.
- Trên mỗi dòng của thiên bút kí như cũng đang có một cuộc đua
tranh với tạo hoá của Nguyễn mà tung hết
vốn liếng tài hoa, uyên bác của mình?.
C- Kết bài:
Thể hiện cái tư thế đầy kiêu hãnh của con người trước thiên nhiên,
Nguyễn Tuân như muốn gửi vào
đó một đóng góp riêng: vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ. Mà cũng không hẳn
thế, cái thiên hướng dường như đã khá
ổn định về phong cách này hẳn đã được thổi vào cái không khí hào
sảng của thời đại mà ánh lên một nét mới
để hình tượng người lái đò bỗng trở thành biểu tượng tuyệt đẹp của
Lao động và Con người.__