9

rộ" của phát triển số lượng đào tạo đại học. Hình thức đào tạo đại học và cao đẳng
nước ta khá phong phú, có khoảng 66% số sinh viên theo học hệ chính quy tập trung,
số còn lại học các hệ đại học cao đẳng tại chức, ngắn hạn. Mỗi năm có khoảng 20
ngàn sinh viên cao đẳng, đại học tốt nghiệp hệ chính quy. Hiện tại Việt Nam có hơn
700 ngàn người có trình độ đại học cao đẳng trở lên. Tỷ lệ sinh viên đại học trong độ
tuổi đi học của Việt Nam là 2,3-2,5%. Tỷ lệ này còn hơn mức 2% của Trung Quốc,
nhưng thấp hơn mức 16% của Thái Lan, 1% của Inđônêxia, 18% của Philipin và 40%
của Hàn Quốc.
* Những mặt yếu kém:
- Lao động có chuyên môn kỹ thuật vừa thiếu về số lượng, vừa kém về chất lượng, bất
hợp lý về cơ cấu: Hiện nay, cả nước ta có 40 triệu lao động trong đó lực lượng lao
động trẻ có 26 triệu (chiếm trên 50%). Đây là vốn quý nhưng lại nhiều bất cập về
phân bổ, cơ cấu và trình độ. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chỉ
chiếm 12% trong tổng số trong công nghiệp và xây dựng. Công nhân bậc cao chiếm
hơn 4%. Tình trạng này đ• và đang hạn chế việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật,
chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất. Tỷ lệ lao động kỹ thuật chỉ chiếm
13,3% lực lượng lao động với cơ cấu là: 1 cao đẳng, đại học và trên đại học - 1,6
trung học chuyên nghiệp - 3,6 công nhân kỹ thuật (thể hiện ở bảng). Theo kinh
nghiệm của các nước phát triển thì tỷ lệ trên phải đạt mức 1-1-10 thì mới đáp ứng
được yêu cầu phát triển của nền kinh tế. So với thời kỳ trước đổi mới, số học sinh các
trường trung học chuyên nghiệp và các trường dạy nghề vẫn tiếp tục giảm đi nhanh
chóng. Năm học 1996-1997 cả nước có 156 ngàn học sinh trung học chuyên nghiệp từ 10

năm học 1995-1996 con số này là 116,4 ngàn (giảm 25,4%). Từ năm 1991-1992 cho

Cuộc cách mạng khoa học, kỹ thuật và công nghệ đang có những bước tiến hết sức tạo
bạo và mạnh mẽ. Giáo dục - đào tạo trở thành lĩnh vực "đua tranh" giữa các quốc gia
để hoặc là đi lên hoặc là tụt hậu. Do đó việc đề ra các mục tiêu, chiến lược phát triển
nguồn nhân lực cho Nhà nước đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài cần được Nhà
nước quan tâm đúng mức.
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đ• quyêt định đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước, phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta trở thành một
nước công nghiệp. Đó là nhiệm vụ hàng đầu bảo đảm xây dựng thành công chủ nghĩa
x• hội ở Việt Nam. Để hoàn thành nhiệm vụ đó, phát triển giáo dục, đào tạo và khoa
học công nghệ làm yếu tố cơ bản "coi đó là khâu đột phá".
- Mục tiêu phát triển giáo dục đào tạo từ nay đến năm 2020.
Giáo dục - đào tạo phải đảm bảo mục tiêu giáo dục nhân cách con người Việt Nam
yêu nước, gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa x• hội, có trách nhiệm đối
với bản thân, gia đình và x• hội, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Hết sức
coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực
thực hành. 12

- Phát triển nhân lực: để chuẩn bị lực lượng lao động cho x• hội, mục tiêu phát triển
nguồn nhân lực là tập trung và đào tạo hướng nghiệp cho học sinh thiết thực hơn để
học sinh có kỹ năng lao động kỹ thuật. Tỷ lệ học sinh hướng nghiệp tăng từ 10% như
hiện nay lên 20% vào năm 2000 và 30% vào năm 2020. Nâng tỷ lệ lao động được dạy
nghề từ 12% như hiện nay lên 25% vào năm 2000 và 60% vào năm 2020. Cuối cùng
tỷ lệ cán bộ khoa học - kỹ thuật công nghệ có trình độ đại học trên 1000 dân tăng từ
15 mức hiện nay lên 25 vào năm 2000 và 50 vào năm 2020.
- Bồi dưỡng nhân tài: nhân tài là động lực của sự phát triển và có tác động thúc đẩy
sản xuất, kinh doanh và quản lý. Đồng thời là một động lực tạo ra các thế mạnh trong
hợp tác cạnh tranh kinh tế quốc tế. Để bồi dưỡng nhân tài, cần phải chủ trương thành

học, tự nghiên cứu cho từng người. 14
Kết luận
Qua nghiên cứu đề tài cho thấy bức tranh toàn cảnh về mối quan hệ về con người
trong các Doanh nghiệp và nguồn nhân lực ở Việt Nam. Với quy mô dân số như hiện
nay chúng ta đang có một lực lượng lao động rất dồi dào. Song việc đầu tư phát triển
nguồn lực con người chưa được quan tâm đúng mức đ• và đang dẫn đến tình trạng
thất nghiệp (hữu hình và trá hình lớn). Hơn thế nữa chất lượng nguồn nhân lực nước
ta chưa đáp ứng kịp thời với trình độ phát triển của khoa học kỹ thuật. Vì vậy cần tăng
cường đầu tư vào giáo dục, mở rộng hệ thống giáo dục trên nhiều hình thức: đào tạo
chính quy, đào tạo từ xa, mở trường dạy nghề, dân lập Tuy nhiên, điều quan trọng
cốt yếu là phải đảm bảo được chất lượng đào tạo và phải đào tạo những ngành nghề
mà hiện nay đất nước đang cần. Đồng thời phải biết tận dụng lợi thế của kẻ đi sau,
tiếp thu, những kiến thức khoa học công nghệ, kinh nghiệm của những nước đi trước,
biết tận dụng cơ hội và kết hợp với nội lực của đất nước một cách hợp lý sẽ là động
lực lớn thúc đẩy nước ta phát triển tiến kịp với thời đại.