Tìm hiểu đoạn trích Uy-lit-xơ trở về I . Một vài nét về văn học Hi Lạp cổ đại

- Văn học Hi Lạp cổ đại là "mảnh đất nuôi dưỡng" nghệ
thuật. Hi Lạp sau này. Nó hình thành và phát triển trong
bảy tám thế kỷ từ khoảng thế kỷ thứ 9 đến thế kỷ thứ 1
trước Công nguyên.

- Nó gồm có Thần thoại Hi Lạp, sử thi Hi Lạp, bi kịch và
hài kịch Hi Lạp.

Là nguồn thơ không bao giờ vơi cạn, văn học Hi Lạp cổ
đại đã ca ngợi tự do, công lí dân chủ, tình yêu, đạo lí,
nhân đạo, đề cao lí tưởng anh hùng, chiến thắng số
mệnh Nó đã xây dựng nên những hình tượng kì vĩ tráng
lệ, huyền diệu và chữ tình đằm thắm, vô cùng cao cả và
đẹp đẽ. Nó mãi mãi là dấu ấn chói ngời của nền văn minh
Tây Âu thuở bình minh nhân loại.

Theo truyền thuyết Hômerơ là nhà thơ mù ở Tiểu Á, vào
thế kỷ thứ 9 trước Công nguyên đi lang thang khắp các
thành bang kể truyện thơ của mình. Ông được coi là tác
giả 2 cuốn sử thi Iliat và Ôđixê.

1.Nguồn gốc đề tài

Iliat là bài ca về thành Iliông (còn gọi là Tơroa) gồm
15.683 câu thơ nói về cuộc chiến tranh 10 năm ở thành
Tơroa. "Ôđixê" là sự nối tiếp sử thi Iliat gồm 12.110 câu

cứu giúp, và nhà vua Anxinôôx tiếp đãi ân cần cấp cho
thuyền nhẹ bay như cánh chim để chàng về quê hương.
Trong bữa tiệc tiễn đưa, nghe nghệ nhân hát ca ngợi về
chiến công con ngựa gỗ thành Tơroa, Uylitxơ xúc động rơi
lệ. Nhà vua gạn hỏi mới biết tên tuổi thật của chàng. Nhà
vua ngỏ ý muốn chàng thuật lại hành trình từ khi rời khỏi
Tơroa. Nghe chàng kể những gian truân, nguy hiểm đã
qua, nhà vua và triều thần vô cùng cảm động.

Uylitxơ đến Itacơ quê hương sau 20 năm trời chinh chiến.
Chàng giả dạng người hành khất đến gặp người chăn lợn
cũ Ơmê, sau đó chàng bí mật gặp lại con trai Têlêmac.
Hai cha con bàn mưu giết bọn cầu hôn. Sau 10 năm trì
hoãn, cuồi cùng Pênêlốp, vợ chàng phải ra điều kiện, ai
bắn trúng một phát xuyên qua 12 vòng trong của 12 cái rìu
thì nàng sẽ lấy người đó. Uylitxơ vào cung điện của vợ
mình trong vai hành khất. Nhũ mẫu Ơriclê theo phong tục
đã rửa chân cho chàng, phát hiện ra Uylitxơ qua vết sẹo
bị lợn lòi húc ở chân. Chàng đã ra hiệu cho Ơriclê giữ bí
mật. Cuộc tỉ thí bắt đầu.108 vị cầu hôn đều thất bại, chỉ có
người hành khất đã bắn xuyên 12 chiếc rìu. Hai cha con
Uylitxơ đã trừng trị bọn cầu hôn và lũ người nhà phản bội.
Nhưng Pênêlốp vẫn không chịu nhận chàng. Chỉ đến lúc
Uylitxơ chỉ ra cái dấu riêng của chiếc chân giường là một
cái gốc cây, Pênêlốp mới chịu nhận ra chồng nàng. Cuộc
dàn xếp với thân nhân bọn cầu hôn bị giết diễn ra những
ngày sau đó.

3.Giá trị của tác phẩm


điều kiện bắn xuyên 12 vòng tròn trên 12 lưỡi rìu) để
khước từ bọn cầu hôn.

- Gặp lại Uylitxơ tại cung điện của mình sau sự kiện
"người hành khất" đã bắn xuyên 12 lưỡi rìu và giết chết
108 vị cầu hôn. Nói với nhũ mẫu, nàng thận trọng cho
rằng người vừa bắn xuyên 12 lỗ rìu là "một vị thần" còn
"Uylitxơ đã chết rồi". Nhũ mẫu nói về "cái sẹo" do lợn lòi
húc ở chân Uylitxơ thì nàng vẫn thận trọng cho đó là "ý
định huyền bí của thần linh bất tử".

Sau khi xuống lầu, Pênêlốp băn khoăn "không biết nên
đứng xa xa hỏi chuyện " hay nên lại gần, ôm lấy đầu,
cầm lấy tay người mà hôn, khi thì nàng lại "đăm đăm nhìn
chồng", khi lại không nhận ra chồng dưới bộ quần áo rách
mướt.

- Khi bị con trai trách mẹ là "tàn nhẫn", "độc ác quá
chừng", "lòng dạ mẹ rắn hơn cả đá" thì Pênêlốp "kinh
ngạc quá chừng" và tin rằng, nàng và Uylitxơ sẽ nhận ra
nhau qua "những dấu hiệu riêng" chỉ có hai người biết còn
người ngoài không ai biết hết. Thật là thận trọng, thông
minh và giàu niềm tin.

- Uylitxơ trách "nàng thật là người kì lạ", các thần đã ban
cho nàng "một trái tim sắt đá" Lúc bấy giờ Uylitxơ vừa
tắm và thay quần áo xong "đẹp như một vị thần". Nàng ra
lệnh cho nhũ mẫu "Khiêng giường ra khỏi gian phòng
vách tường kiên cố "để thử chồng" Khi nghe Uylitxơ
nói lên chân giường là một gốc cây cảm lảm không thể

Uylitxơ để cho "cái chân giường nói lên sự thật". Và khi
Pênêlốp nhận ra chàng đích thực là chồng nàng thì
Uylitxơ "ôm lấy vợ xiết bao thân yêu, người bạn đời chung
thuỷ của mình, mà khóc dầm dề".

Uylitxơ là hình ảnh lý tưởng về người anh hùng, về một
người chồng, một người cha dũng cảm, mưu trí, độ
lượng, thuỷ chung. 3. Nét đặc sắc nghệ thuật

- Tạo ra nhiều tình huống hấp dẫn, cảm động.

- Cử chỉ, ngôn ngữ, tâm lí nhân vật được miêu tả sâu sắc
làm nổi bật những tính cách với bao cá tính đầy ấn tượng.