Đề án kinh tế thơng mại
Nguyễn Văn Dũng TM43B
thành kế hoạch sản xuất sản phẩm vợt hay hụt mức kế hoạch. Do đó, phải xét
đến chỉ tiêu hoàn thành định mức tiêu dùng vật t.
1.2. Tỷ lệ hoàn thành định mức tiêu dùng vật t (I
m
) là chỉ tiêu so sánh giữa
mức tiêu dùng vật t thực tế cho đơn vị sản phẩm (m
1
) với định mức tiêu dùng
vật t (m
n
) mà xí nghiệp giao cho phân xởng. Chỉ tiêu này nêu lên trình độ
chấp hành định mức tiêu dùng vật t, tình hình sử dụng tiết kiệm hay lãng phí
vật t của phân xởng trong mỗi thời kỳ.
I
m
= m
1
*100/ m
n
1.3. Các chỉ tiêu sử dụng nguyên liệu, vật liệu thờng dùng để đánh giá trình
độ lợi dụng nguyên liệu, vật t trong phân xởng gồm có các chỉ tiêu sâu đây:
1.3.1. Hệ số thành phẩm (hay là hệ số sử dụng có hiệu quả nguyên vật
liệu)(K
t
) là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả thu đợc bằng thành phẩm (Q
t
) trên
lợng đơn vị tiêu dùng nguyên vật liệu chính (M). Hệ số K
t

hoặc là K
t
=1 - K
p
1.3.3. Hệ số sử dung phế liệu (K
lp
) là chỉ tiêu phản ánh trình độ sử dụng lợng
phế liệu sinh ra dùng lại làm vật liệu hoặc để sản xuất mặt hàng khác, là tỷ số
giữa lợng phế liệu đợc thu hồi, lợi dụng (L
p
) với lọng phế liệu sinh ra (P
1
).
Công thức tính hệ số này là: K
lp
= L
p
/P
1

Đề án kinh tế thơng mại
Nguyễn Văn Dũng TM43B
Để đánh giá trình độ thực hiện kế hoạch, ta có thể đối chiếu chỉ tiêu
thực tế trên đây với mức quy định trong kế hoạch.
2. Các chỉ tiêu cơ bản trong thống kê cung ứng vật t
Do đặc điểm của đối tợng chi phối, do ý nghĩa nội dung kinh tế của đối
tợng phản ánh, nên trong thống kê cung ứng vật t kỹ thuật có nhiều loại chỉ
tiêu khác nhau, phổ biến là dùng các chỉ tiêu khối lợng và chỉ tiêu chất
lợng, chỉ tiêu hiện vật và chỉ tiêu giá trị: Chỉ tiêu khối lợng biểu hiện quy
mô của vật t kỹ thuật đợc cung ứng; chỉ tiêu chất lợng nói rõ trình độ chất

lợng loại vật t cung ứng đó là tốt. Vì vậy trong phân tích có thể tính tỷ trọng
của từng loại phẩm cấp và so sánh giữa thực tế và kế hoạch, giữa các thời kỳ
và các khu vực để nghiên cứu chất lợng của vật t
2.2. Hệ số phẩm cấp
Hệ số phẩm cấp là một chỉ tiêu tơng đối tính bằng công thức bình quân
số học gia quyền. Hệ số phẩm cấp càng nhỏ thể hiện chất lợng vật t càng
tốt.
Công thức tính hệ số phẩm cấp:
H= c*q/ q
Trong đó:
H: Hệ số phẩm cấp
c : Phẩm cấp vật t
q: Lợng vật t đã cung cấp.
2.3. Giá bình quân phẩm cấp.
Đây là một chỉ tiêu bình quân đợc tính bằng công thức bình quân số học
gia quyền, trong đó lợng biến là lợng từng loại phẩm cấp và quyền số là
lợng từng loại phẩm cấp vật t đã cung cấp. Giá bình quân phẩm cấp càng
lớn, thể hiện chất lợng vật t càng tốt, chứng tỏ đơn vị, trạm đã cung ứng
phần lớn vật t phẩm cấp, chất lợng bảo đảm.
Giá bình quân phẩm cấp tính theo công thức :
K = P*q/ q
Trong đó
Đề án kinh tế thơng mại
Nguyễn Văn Dũng TM43B
K: Giá bình quân phẩm cấp
P: Giá bình từng loại phẩm cấp
q: Trọng vật t từng loại phẩm cấp
Hệ số loại là một chỉ tiêu tơng đối phản ánh chất lợng của vật t đợc
cung ứng, đợc tính bằng cách so sánh giữa tổng trị giá của các loại vật t
cung ứng với tổng trị giá các loại vật t đó tính theo giá của loại vật t tốt

1.1. Phải xây dựng đợc các định mức tiêu dùng vật t trong việc sản xuất sản
phẩm. Đây là một công việc hết sức khó khăn và đòi hỏi không chỉ doanh
nghiệp mà cả nhà nớc cùng phải cùng nhau xây dựng.
Trong quá trình sản xuất sản phẩm việc định ra các địch mức tiêu dùng
vật t là vô cùng quan trọng. Xây dựng định mức thì ta mới có thể xây dựng
đợc kế hoạch, chiến lợc phát triển sản phẩm, nâng cao chất lợng của sản
phẩm, hạ giá thành sản phẩm từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp trong thời kỳ mới.
- Công tác định mức phải đa ra đợc các định mức kinh tế kỹ thuật tiên
tiến để giảm chi phí vật t.
- Nhà nớc phải tiến hành sây dựng hệ thống hoàn chỉnh các mức, các
tiêu chuẩn hao phí để đáp ứng yêu cầu quản lý nền kinh tế quốc dân.Từng
bớc hoàn chỉnh hệ thống mức từ phân xởng đến xí nghiệp, đến ngành trong
toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
- Tổ chức, đánh giá tình hình thực hiện mức trên tất cả các mặt.
+ Tổ chức thực hiện sản xuất theo các mức đã đề ra
+ Phổ biến kinh nghiệm thực hiện các mức trong nề kinh tế quốc dân
+ Xây dựng hoàn thiện chế độ quản lý mức tiêu dùng vật t
1.2 . Trong quá trình sản xuất phải dựa vào tiến bộ kỹ thuật và công nghệ trong
quá trình gia công chế biến. Trình độ cơ khí hoá và tự động hoá cao cũng nh
công nghệ hiện đại sẽ góp phần làm giảm mức tiêu hao nguyên liệu cho một
đơn vị sản phẩm. Qua đó góp phần sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguyên liệu.
Qúa trình chế tạo ra sản phẩm từ nguyên vật liệu đến thành phẩm cuối
cùng phải trải qua nhiều giai đoạn công nghệ. Do đó, tính chất cuối cùng của
sản phẩm phụ thuộc vào công nghệ chế toạ ra sản phẩm đó. Khả năng thực
Đề án kinh tế thơng mại
Nguyễn Văn Dũng TM43B
hiện một phơng pháp công nghệ đối với loại vật liệu đã cho để đạt đợc tính
chất mong muốn đợc gọi là tính công nghệ. Nguyên vật liệu truyền thống
đang ngày một cạn kiệt do đó cần phải có các nguyên vật liệu mới thay thế.