TRƯỜNG CAO ĐẲNG CNTT HỮU NGHỊ ViỆT - HÀN
KHOA KHOA HỌC MÁY TÍNH
***
TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
(Artificial Intelligence - AI)
Nguyễn Thanh Cẩm
07/28/14 2
Contents
Tổng quan về khoa học trí tuệ nhân tạo
1
Các phương pháp giải quyết vấn đề cơ bản
2
Tri thức và các phương pháp biểu diễn tri thức
3
Máy học
4
Mạng Nơron
5
07/28/14 3
Tri thức và các phương pháp
Tri thức và các phương pháp
biểu diễn tri thức
biểu diễn tri thứcChương 3
3.1
3.2
3.3
Thông tin, dữ liệu và tri thức
Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức

3.1 Thông tin, dữ liệu và tri thức
07/28/14 6

Thông tin là quan hệ giữa các dữ liệu. Nếu
những quan hệ này được chỉ ra một cách rõ
ràng thì đó là các tri thức. Chẳng hạn:

Trong toán học: 1, 1, 3, 5, 2, 7, 11, là các
dữ liệu.

Dữ liệu: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34,

Biểu diễn bằng công thức: U
n
= U
n-1
+ U
n-2
.

Công thức nêu trên chính là tri thức.
3.1 Thông tin, dữ liệu và tri thức
07/28/14 7
I U R
5 10 2
2.5 20 8
4 12 3
7.3 14.6 2
3.1 Thông tin, dữ liệu và tri thức


đông, tam giác đều có 3 góc 60
0
,

Tri thức thủ tục: Thuật toán, thuật giải là một dạng
của tri thức thủ tục.

Tri thức mô tả: một cái bàn thường có 4 chân, con
người có 2 tay, 2 mắt,

Tri thức Heuristic: là một dạng tri thức cảm tính. có dạng
ước lượng, phỏng đoán, và thường được hình thành
thông qua kinh nghiệm.
07/28/14 11
3.1 Thông tin, dữ liệu và tri thức

Tri thức không quyết định sự thông minh
(người biết nhiều định lý toán hơn chưa chắc đã
giải toán giỏi hơn!)

Nhưng nó là một yếu tố cơ bản cấu thành trí
thông minh.

Muốn xây dựng một trí thông minh nhân tạo, ta
cần phải có tri thức.

Vấn đề đầu tiên là: đưa tri thức vào máy tính
(được gọi là biểu diễn tri thức).
07/28/14 12
3.1

trong hai cách là:

(1) tự sửa lại mã chương trình!?

(2) tìm tác giả của chương trình để nhờ người
này sửa lại!?.

Cả hai thao tác trên đều không thể chấp nhận
được.
07/28/14 15
3.2 Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức

Cần phải "mềm" hóa các tri thức được biểu diễn trong
máy tính.

Mọi chương trình máy tính đều gồm hai thành phần là
các mã lệnh và dữ liệu.

Mã lệnh được ví như là phần cứng của chương trình còn
dữ liệu được xem là phần mềm.

"mềm" hóa tri thức là tìm các phương pháp để có thể
biểu diễn các loại tri thức của con người bằng các cấu
trúc dữ liệu mà máy tính có thể xử lý được.

Đây cũng chính là ý nghĩa của thuật ngữ "biểu diễn tri
thức".
07/28/14 16
3.2 Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức


nghĩa và

Bài toán 3 sẽ giải quyết bằng công cụ frame.
07/28/14 18
3.2 Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức

Với bài toán 1, như V
X
= 5, V
Y
= 7 và z = 4, một quy
trình đổ nước như:

Múc đầy bình 7

Trút hết sang bình 5 cho đến khi 5 đầy.

Đổ hết nước trong bình 5

Đổ hết nước còn lại từ bình 7 sang bình 5

Múc đầy bình 7

Trút hết sang bình 5 cho đến khi bình 5 đầy.

Phần còn lại chính là số nước cần đong.
07/28/14 19
3.2 Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức

Mỗi một trường hợp sẽ có một cách đổ nước

Y
.

Gọi lượng nước chứa trong bình X là x
(0<=x<=V
X
)

Gọi lượng nước chứa trong bình Y là y
(0<=y<=V
Y
)

Điều kiện kết thúc của bài toán sẽ là :

x = z hoặc y = z

Điều kiện đầu của bài toán là : x = 0 và y = 0
07/28/14 22
3.2 Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức

Quá trình giải được thực hiện bằng cách xét lần
lượt các luật (kinh nghiệm ).

Sau khi áp dụng luật, trạng thái của bài toán
sẽ thay đổi.

Ba luật được mô tả như sau:

(L1) Nếu bình X đầy thì đổ hết nước trong bình X đi.

Vx = 3, Vy = 4 và z = 2

Ban đầu : x = 0, y = 0

Luật (L2) -> x = 0, y = 4

Luật (L3) -> x = 3, y = 1

Luật (L1) -> x = 0, y = 1

Luật (L3) -> x = 1, y = 0

Luật (L2) -> x = 1, y = 4

Luật (L3) -> x = 3, y = 2
07/28/14 25
3.2 Thuật toán – một phương pháp biểu diễn tri thức

Ba luật mà chúng ta đã cài đặt trong chương
trình ở trên được gọi là cơ sở tri thức.

Còn cách thức tìm kiếm lời giải bằng cách
duyệt tuần tự từng luật và áp dụng nó được gọi
là động cơ suy diễn.

Bài toán đong nước chỉ có lời giải khi số nước
cần đong là một bội số của ước số chung lớn
nhất của thể tích hai bình.

z = n × USCLN(V