………… o0o…………

Tiểu luận kinh tế chính trị:

Đề tài: Phân tích sự đúng đắn của quy luật
QHSX phải phù hợp với tính chất và trình độ
phát triển của LLSX

1

LỜI NÓI ĐẦU

Nhìn vào lịch sử xã hội loài người, ai cũng thấy xã hội mỗi ngày một tiến bộ từ
thấp tới cao, từ thô sơ , đơn giản đến đa dạng và phức tạp. Nhưng muốn hiểu nguồn
gốc phát triển của xã hội thì chúng ta phải tìm đến căn nguyên kinh tế của nó; nghĩa là
phải tìm xem xã hội tiến hành sản xuất như thế nào và quá trình phát triển của nó theo
dòng lịch sử ra sao? Để biết được điều đó chúng ta hãy nghiên cứu sơ qua quan điểm


3NỘI DUNG

I. Đôi nét về lực lưọng sản xuất và quan hệ sản xuất
1. Lực lượng sản xuất là gì ?
Là toàn bộ những tư liệu sản xuất(TLSX) do xã hội tạo ra, trước hết là công cụ lao
động và những người lao động với kinh nhiệm và thói quen lao động nhất định đã sử
dụng những TLSX đó để tạo ra của cải vật chất cho xã hội
Trước thực trạng đó C. Mác đã đưa ra lí luận của mình vềlự lượng sản xuất (LLSX)

tạo ra điều kiện vật chất trên.
II. Quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX. Lịch
sử ba phương thức sản xuất trước CNTB:
1. Phương thức sản xuất công xã nguyên thuỷ:
Tất cả chúng ta đều biết QHSX và LLSX là hai mặt hợp thành của PTSX có tác
động qua lại và biện chứng với nhau. Ngay từ buổi sơ khai của loài người, quy luật ấy
đã được tồn tại cùng lịch sử.
Khi con người mới thoát khỏi hình hài của loài vượn, vẫn sống theo cách sống của
loài vượn, vẫn ăn hang ở lỗ, chủ yếu là hai lượm và săn bắt để sống. Với trình độ phát
triển thấp kém như vậy của LLSX thì QHSX của xã hội nguyên thuỷ mang tính chất
như thế nào? Trước hết, công cụ lao động của người nguyên thuỷ rất thô sơ vì vậy
từng cá nhân riêng lẻ thì không thể sống nổi. Để sống được họ đã biết lao động tập
thể, có vậy mới tránh khỏi làm mồi cho thú dữ và đấu tranh được với thiên nhiên. Và
khi đã lao động tập thể thì đòi hỏi chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, vi vạy mọi tư
liệu sản xuất đều thuộc sở hữu chung của công xã. 52. Phương thưc sản xuất của chế độ chiếm hữu nô lệ
Khi con người biết chế tạo ra công cụ lao động từ kim loại là thời điểm xuất phát
chuyển sang chế độ mới cao hơn. Bắt đầu có sự phân công lao động, chăn nuôi sau đó
là nghề thủ công tách ra khỏi nghề nông. Năng xuất lao động tăng lên, bắt đầu xuất
hiện sản phẩm dư thừa. Trong điều kiện đó, nếu xảy ra chiến tranh giữa các bộ lạc,
người ta bắt được tù binh, và thay vì giết tù binh như trước, họ đã sử dụng sản phẩm
dư thừa nuôi sống tù binh, bắt tù binh làm nô lệ sản xuất ra của cải phục vụ nhu cầu
của họ. Như vậy lần đầu tiên trong lịch sử, xã hội chia làm hai giai cấp: bóc lột và bị
bóc lột.
Trước kia trồng trọt bằng cây gậy nhọn thi cần hàng chục người mới làm được vì

tạo nên sự phát triển .Lịch sử và nhuèng tư tưởng tiến bộ đã chứng minh được rằng :
chỉ có thể quan niệm được sự phát triển chừng nào người ta thừa nhận , nhận thức
được sự phát triển trong mâu thuẫn của LLSX và QHSX . Chừng nào ta thừa nhận
tính vĩnh viễn không phù hợp giữa chúng chính vì thế khi mâu thuẫn xã hội trở nên
sâu sắc thì nó sẽ bị tan rã
Khi chế đội chiếm hữu nô lệ càng mở rộng thì lao động càng bị coi là hèn hạ chỉ
đáng dành riêng cho nô lệ , không xứng đáng là việc của người dân tự do , Chính như
vậy chế độ chiếm hữu nô lệ đã tự nó làm tan rã chính ngay trong LLSX cơ bản của nó
là những người lao động sản xuất . Sự quá bất công làm cho nô lệ nổi dậy có những
cuộ khởi nghĩa lôi cuốn hàng chục vạn nô lệ . Khởi nghĩa thất bại nô lệ bị giết nền
kinh tế của xã hội chiếm hữu nô lệ bị phá hoại nặng nề . Nô lệ khởi nghĩa đã nói lên
QHSX không phù hợp với LLSX nữa và một lần nữa lịch sử đòi hỏi phải thay thế
QHSX chiếm hữu nô lệ bằng QHSX khác có thể cải thiện địa vị của xã hội , của hình
tượng sản xuất . Quy luật QHSX nhất định phải phù hợp với tính chất các LLSX ,
phải thay thế nô lệ bằng những người lao động có quan tâm đến kết quả lao động của
họ .Và yêu cầu của quy luật này đã được thực hiện một cách tự phát : Bọn chủ nô chia

7

đát đai của chúng thành những mảnh nhỏ và giao cho nô lệ cấy , nô lệ đã được giải
phóng nhưng vẫn bị phụ thuộc vào chủ nô bởi địa tô và phụ thuộc thân thể . Mặc dù
vậy nhưng họ vẫn hứng thú hơn vì có được nền kinh tế riêng của họ. Và theo quy luật
mới QHSX, PTSX mới vừa ra đời thì cũng là lúc mâu thuẫn mới đựoc hình thành và
đến khi mâu thuẫn trở nên qúa lớn nó sẽ bùng phát và đòi hỏi phải giải quyết sao cho
QHSX phải phù hợp với LLSX . Cứ như vậy xã hội không ngừng phát triển bởi
những mâu thuẫn phát sinh và đuyược giải quyết .
Tóm lại có thể nói thực chất của quy luật về mối quan hệ giữa LLSX và QHSX là quy
luật mâu thuẫn . Sự phù hợp giữa chúng chỉ là tạm thời còn sự vận động mâu thuẫn là
vĩnh viễn , chỉ có khái niệm mâu thuẫn mới đủ khả năng vạch ra động lực của sự phát
triển mới có thể cho ta hiểu được sự vận động của quy luật kinh tế


9

LỜI CAM ĐOAN Tiểu luận được hoàn thành với chính sự hiểu biết và sưu tầm tài liệu của bản
thân. Tuy nhiên do thời gian có hạn và vì cũng là lần đầu viết tiểu luận vì vậy không
tránh khỏi thiếu xót, rất mong đựoc sự đóng góp ý kiến của thầy cô trong khoa để tiểu
luận cuả em đựoc hoành chỉnh hơn
Em xin chân thành cảm ơn