TẮC ĐỘNG MẠCH NGOẠI BIÊN – PHẦN 2

2.2.3-Siêu âm Doppler phổ màu dòng chảy (duplex sonography):
Siêu âm Doppler phổ màu dòng chảy có tác dụng chẩn đoán vị trí tắc, tình trạng
thành mạch và tác nhân gây tắc mạch. Tốc độ của máu trong đoạn động mạch bị
tắc nghẽn sẽ tăng lên đáng kể.
Tuy nhiên chỉ một số khoa cấp cứu trang bị được phương tiện chẩn đoán này và
việc đọc kết quả phụ thuộc nhiều vào bác sĩ siêu âm hơn là bác sĩ lâm sàng.
2.3-Chẩn đoán phân biệt:
2.3.1-Chẩn đoán phân biệt huyết khối và thuyên tắc động mạch (bảng 3):
Thuyên tắc động mạch Huyết khối động mạch
Đi cách hồi (-) (+)
Bệnh lý tim (+) (-)
Mạch trên chỗ
tắc và ở chi
đối diện
Bình thường Giảm so với bình thường
X-quang động
mạch
Chỗ tắc gọn, có hình ảnh huyết
khối nơi tắc, xơ vữa thành
mạch tối thiểu, tuần hoàn bàng
hệ ít ỏi
Chỗ tắc bị vát nhọn, thành
mạch nham nhở, tuần hoàn
bàng hệ phong phú
Bảng 3- Chẩn đoán phân biệt huyết khối và thuyên tắc động mạch
2.3.2-Chẩn đoán phân biệt tắc động mạch ngoại biên với các bệnh lý khác
(bảng 4):
Bệnh lý Đặc điểm chẩn đoán
Viêm khớp Đau vùng khớp. Đau thay đổi từ ngày sang ngày, theo thời

chứng. Cần thăm khám chi tiết về thần kinh.
Huyết khối tĩnh
mạch
Sưng đau chân khi đi lại. Giơ chân cao thì bớt đau.
Hiện tượng
Raynaud và bệnh
Raynaud
Sự co thắt các tiểu động mạch (thường ở đầu ngón) khi tiếp
xúc với lạnh được gọi là hiện tượng hay bệnh Raynaud. Khi
nguyên nhân chưa được biết, nó được gọi là bệnh Raynaud.
Các nguyên nhân của hiện tượng Raynaud bao gồm: bệnh
xơ cứng bì, nhược giáp, chấn thương, phản ứng thuốc (ức
chế beta, clonidine, ergotamine…)
Bảng 4- Chẩn đoán phân biệt tắc động mạch ngoại biên với các bệnh lý khác
2.4-Thái độ chẩn đoán:
Khi một BN nhập viện với dấu hiệu thiếu máu chi cấp tính, cần đánh giá mức độ
thiếu máu (bảng 5).
Dấu hiệu lâm sàng Dấu hiệu Doppler Loại
Mô tả Mất cảm giác Yếu cơ Đ.
mạch
T. mạch

I
(có thể
sống)
Chưa có dấu hiệu
đe doạ hoại tử
Không Không Nghe
được
Nghe

được
Nghe
được
III*
(hoại tử
không
phục hồi)
Tổn thương mô
lan rộng. Tổn
thương thần kinh
vĩnh viễn là điều
khó tránh khỏi
Nặng (mất cảm
giác hoàn toàn)
Nặng
(liệt, run
cơ)
Không
nghe
được
Không
nghe
được
Bảng 5- Phân độ thiếu máu trong tắc động mạch chi cấp tính
*: trong giai đoạn sớm, có thể khó phân biệt IIb và III
Khâu kế tiếp là định vị vị trí tắc (bảng 6):
M
ạch bắt được
Bẹn Đùi Kheo
Vị trí tắc Nguyên nhân có thể có

tương
Đánh giá chức năng thận
Lipid huyết tương Tầm soát tình trạng tăng lipid huyết tương
Tổng phân tích nước tiểu Phát hiện đường niệu và protein niệu
Xét nghiệm đông máu cầm
máu (PT, aPTT)
Chuẩn bị cho việc dùng kháng đông, chuẩn bị cho
cuộc phẫu thuật
Những BN có tiền căn can thiệp mạch máu thất bại, hay gia đình có người bị
chứng huyết khối, cần xét nghiệm thêm: fibrinogen, thời gian phân huỷ
euglobulin, protein C, protein S, homocystein, kháng thể kháng phospholipid,
kháng thể kháng cardiolipin.
Bảng 7- Các xét nghiệm cần được thực hiện ở BN tắc động mạch ngoại biên cấp
hay mãn tính