©taichinh2a.com
Tiểu luận:
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Cách mạng
giải phóng dân tộc
1
©taichinh2a.com
PHỤ LỤC
Phần A. MỞ ĐẦU 1
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ: 1
1.2 MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU 1
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
1.6 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 2
Phần B. NỘI DUNG TIỂU LUẬN 3
1.TRƯỚC KHI ĐI VÀO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI
PHÓNG TA HÃY QUAN TÂM LÀM RÕ NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NẮM
ĐƯỢC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN TỘC 3
2. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC: 4
2.1 Vấn đề giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người trong chủ
nghĩa Mác-Lênin 4
2.2 Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về giải
phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người vào điều kiện các nước thuộc
địa 5
2.3 Mục tiêu của cách mạng giảiphóng dân tộc 6
2.3.1 Tính chất và nhiệm vụ của cách mạng ở thuộc địa 6
2.3.2 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc 7
2.4 CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC MUỐN THẮNG LỢI PHẢI THEO CON
ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN 7
2.5 CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC TRONG THỜI ĐẠI MỚI PHAI DO
ĐẢNG CỘNG SẢN LÃNH ĐẠO 8
Vì vậy chúng em xem đây là nội dung rất đáng quan tâm, cần thiết làm và hiểu rõ
tư tưởng này của Hồ Chủ tịch.
1.2 MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:
Mục đích:
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, thực chất là vấn đề đấu tranh để giải phóng
các dân tộc thuộc địa.
Những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc.
Đó là con đường cách mạng vô sản, đi từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên
cách mạng XHCN.
Phân tích làm rõ những luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về vấn đề này.
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc nhằm trang bị
cho sinh viên những kiến thức, lý luận cơ bản về cách mạng giải phóng dân tộc, giải
phóng giai cấp, giải phóng con người. Đồng thời qua đó giúp sinh viên biết hệ thống lại
vấn đề một cách logic, thu nhặt, xử lý thông tin, vận dụng các kiến thức cơ bản phục vụ
việc tự học, tự làm việc của bản thân, giúp sinh viên trình bày tốt cho các môn học và
định hướng việc sắp xếp làm đò án tốt nghiệp của sinh viên, quan trong hơn là việc liên
hệ được với thực tiễn của đất nước, của thời đại từ đó liên hệ đến bản thân.
3
©taichinh2a.com
Yêu cầu: Sinh viên phải nêu rõ tiểu luận tiến hành để giải quyết tư tưởng Hồ Chí
Minh về cách mạng giải phóng dân tộc từ đó giải phóng giai cấp và giải phóng con
người. Yêu cầu cao hơn đó là trình bày rõ ràng mạch lạc để nguwoif khác có thể nhận
thức được đây là luận điểm sáng tạo, là sự phát triển mà Hồ Chí Minh được minh chứng
bằng cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam từ đó đóng góp thêm vào kho
tàng lý luận của Chủ nghĩa Mac Lênin.
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, tiến đến giải phóng
giai cấp, giải phóng con người hệ tư tưởng quan trọng, cơ bản cũng là chủ đạo trong hệ
tư tưởng Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến: độc lập cho dân tộc, tự do và hạnh phúc cho
nhân dân.
Nam
Trong thế kỷ XX, nhân dân Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí
Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, đã tiên phong trong phong trào giải phóng dân tộc,
từng bước thực hiện việc giải phóng giai cấp và con người. Nhân loại cũng đã tiến từng
bước trên con đường giải phóng. Tuy Nhiên, giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp,
4
©taichinh2a.com
giải phóng con người vẫn là mục tiêu phấn đẫu của tất cả các dân tộc trong thế kỷ XX.
Và có thể nói sự nghiệp tiếp tục đổi mới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh do Đại hội IX nêu lên là sự vận dụng và phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, thời kỳ mới.
Phần B. NỘI DUNG TIỂU LUẬN
1.TRƯỚC KHI ĐI VÀO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI
PHÓNG TA HÃY QUAN TÂM LÀM RÕ NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NẮM
ĐƯỢC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN TỘC:
• Quan điểm của Mác-Ăngghen-Lênin về vấn đề dân tộc
• Khái niệm: Dân tộc là một vấn đề rộng lớn bao gồm những quan hệ về
chính trị, kinh tế, lãnh thổ, pháp lý, tư tưởng và văn hoá giữa các dân tộc, các
nhóm dân tộc và bộ tộc.
• Quan điểm của chủ nghĩa Mác:Dân tộc là sản phẩm của lịch sử. Mác-
Ăngghen đã đặt nền tảng lý luận cho việc giải quyết vấn đề dân tộc một cách
khoa học.
• Lênin đã phát triển quan điểm về vấn đề dân tộc thành hệ thống lý luận
toàn diện và sâu sắc.
• Vấn đề dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh – là vấn đề dân tộc thuộc địa
“Vấn đề dân tộc thuộc địa thực chất là vấn đề đấu tranh giải phóng của các dân tộc
thuộc địa nhằm thủ tiêu sự thống trị của nước ngoài, giành độc lập dân tộc, xoá bỏ
áp bức, bóc lột thực dân, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập nhà nước
dân tộc độc lập”.
• Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của tất cả các
đường cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: làm “tư sản dân
quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”. Do đó,
“giành được độc lập rồi phải tiến lên CNXH…”. “yêu Tổ quốc, yêu nhân
dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội”.
• Độc lập cho dân tộc mình và cho tất cả các dân tộc khác. “Phải
đấu tranh cho tự do, độc lập của các dân tộc khác như là đấu tranh cho
dân tộc ta vậy”.
2. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC:
2.1 Vấn đề giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người trong
chủ nghĩa Mác-Lênin
Chủ nghĩa Mác-Leenin có sứ mệnh lịch sử và vạch rõ con đường và phương pháp
đấu tranh để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người. Những
vấn đề trên đây đã được các nàh kinh điển của giai cấp vô sản chỉ ra từ rất sớm.
Trong tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, năm 1848, Mác, Ăngghen không chỉ luận giải
vấn đề giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc mà vấn đề giải phóng con người cũng
được đề cập sâu sắc: “sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển
tự do của tất cả mọi người”.
Tuy nhiên do cả hai ông đều sống ở Tây Âu nơi mà chủ nghĩa tư bản phát triển tới
trình đọ cao nên trước hết các ông nhấn mạnh vấn đề giải phóng giai cấp, Mác và
Ăngghen đã viết: “hãy xóa bỏ tình trạng người bóc lột người thì tình trạng dân tộc
này bóc lột dân tộc khác sẽ bị xóa bỏ”.Mác và Ăngghen cho rằng giải phóng giai cấp
6
©taichinh2a.com
là nhiệm vụ trung tâm, là điều kiện để giải phóng dân tộc. Sau Mác và Ăngghen,
Lênin đã trực tiếp giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc.
Trong thời kì chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn tột cùng của nó là chủ nghĩa
đế quốc. Một trong những đặc điểm cơ bản là xâm chiếm thuộc địa, một số nước đế
quốc biến 70% dân số thế giới thành thuộc địa, Lênin đã kế tục và phát triển sự
nghiệp của Mác, Ăngghen khi thành lập Quốc tế I và Quốc tế II đại diện cho giai cấp
công nhân, cho phù hợp với tình hình mới, Quốc tế III, Quốc tế Cộng sản do Lênin
Trước khi đi gặp cụ Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác, Hồ Chí Minh
7
©taichinh2a.com
vẫn nghĩ đến con người và sự nghiệp giải phóng con người. Thật sâu sắc và cảm
động khi thấy những điều Hồ Chí Minh căn dặn chúng ta trong Di chúc: “Đầu tiên là
công việc đối với con người”. Như vậy đối với Hồ Chí Minh trong sự nghiệp giải
phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người thì giải phóng dân tộc luôn
được đặt lên hàng đầu. Đó là sự trung thành, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ
nghĩa Mác-Lênin phù hợp với phương Đông nói chung, Việt Nam nói riêng.
2.3 Mục tiêu của cách mạng giảiphóng dân tộc:
2.3.1 Tính chất và nhiệm vụ của cách mạng ở thuộc địa
Hồ Chí Minh nhận thấy sự phân hóa giai cấp thuộc địa khác với các nước phương
Tây. Các giai cấp ở thuộc địa có sự khác nhau ít nhiều, nhưng đều chung một số
phận mất nước nên có chung số phận là người nô lệ mất nước.
Mâu thuẫn co bản ở các nước phương Tây là giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, mâu
thuẫn chủ yếu ở xã hội thuộc địa phương Đông là dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa
thực dân. Do vậy “cuộc dấu tranh giai cấp không diễn ra giống như các nước phương
Tây”.
Đối tượng cách mạng ở thuộc địa không phải là giai cấp tư sản bản xứ, càng không
phải là giai cấp địa chủ nói chung, mà là chủ nghĩa thực dân và tay sai phản động.
Cách mạng xã hội là lật đổ nền thống trị hiện có và thiết lập một chế độ xã hội mới.
Cách mạng ở thuộc địa trước hết phải “lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc”,
chứ chưa phải là cuộc cách mạng xóa bỏ sự tư hữu, sự bóc lột nói chung.
Hồ Chí Minh luôn phân biệt rõ thực dân xâm lược với nhân dân các nước tư bản
chủ nghĩa. Người kêu gọi nhân dân các nước đế quốc phản đối chiến tranh xâm lược,
ủng hộ nhân dân các nươc thuộc địa đấu tranh giành độc lập.
Yêu cầu bức thiết của nhân dân thuộc địa là độc lập dân tộc.
Ở các nước thuộc địa, nông dân là nạn nhân chính bị boc lột bởi chủ nghĩa đế quốc.
Nông dân có hai yêu cầu: độc lập dân tộc và ruộng đất, nhưng luôn dặt yêu cầu độc
lập dân tộc cao hơn so với yêu cầu ruộng đất. Hay nói cách khác nhiệm vụ hàng đầu
mạng giải phóng dân tộc đúng đắn và tư tưởng độc lập, tự do của Hồ Chí Minh.
VIDEO(CTRL+CLICK)
2.4 CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC MUỐN THẮNG LỢI PHẢI
THEO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN.
Rút ra từ bài học “xương máu” của các tiền bối. Tất cả các phong trào của ông
cha diễn ra vô cùng anh dũng với tinh thần “người trước ngã, người sau đứng dậy”,
nhưng cuối cùng cũng bị đàn áp dã man, nhận thấy con đường cứu nước của Phan
Bội Châu chẳng khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau”. Con đường của Phan
Chu Trinh cũng chẳng khác gì “xin giặc rũ lòng thương”, con đường của Hoàng Hoa
Thám tuy có phần thực tế hơn nhưng vẫn mang nặng cốt cách phong kiến “thủy hử”.
Chính vì thế mặc dù khâm phục tinh thần yêu nước, cứu nước của ông cha. Nhưng
Hồ Chí Minh không tán thành các con đường của họ, mà quyết tâm ra đi tìm con
đường cứu nước mới.
Cách mạng tư sản là không triệt để: hơn 10 năm bôn ba ở nước ngoài, tìm hiểu
lý luận và khảo sát thực tiễn nhất là ba nước tư bản phát triển: Anh, Pháp, Mỹ. Người
9
©taichinh2a.com
nhận thấy rằng cách mạng tư sản chỉ thay đổi giai cấp tư sản thay cho giai cấp thống
trị phong kiến, quyền lực xã hội vẫn chỉ tập trung ở giai cấp tư sản chứ không thuộc
về đại đa số tầng lớp nhân dân.
Con đường giải phóng dân tộc được Hồ Chí Minh nhận ra khi thấy được
Cách mạng Tháng Mười Nga không chỉ là cuộc cách mạng vô sản, mà còn là một
cuộc cách mạng giải phóng dân tộc.Là tấm gương sáng cho sự nghiệp giải phóng dân
tộc ở các nước thuộc địa.
Người thấy trong lý luận của Lênin một phương hướng mới để giải phóng dân
tộc: con đường cách mạng vô sản. Người viết: chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì
mới giải phóng được dân tộc; cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của
Cộng sản và cách mạng thế giới.
Hồ Chí Minh đã đến với học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin và
lựa chọn khuynh hướng chính trị vô sản. Người khẳng định: “muốn cứu nước và giải
quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi”.
Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc
Lực lượng toàn dân tộc cách mạng giải phóng dân tộc “là việc chung của cả
dân chúng chứ không phải việc của một hoặc hai người”, Hồ Chí Minh phân tích:
“…dân tộc cách mệnh thì chưa phân giai cấp, sĩ, nông, công, thương đều nhất trí
chống lại cường quyền.
Động lực cách mạng: công nông “là gốc của cách mạng” nhận thức mới mẻ
so với các nhà yêu nước trước đó.
Bạn đồng minh của cách mạng: Tập hợp mọi tầng lớp nhân dân vào mặt trận
dân tộc thống nhất rộng rãi nhằm phát huy sức mạng của dân tộc, “…học trò, nhà
buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư bản áp bức, song không cực khổ bằng công nông;
ba hạng ấy chỉ là bầu bạn của cách mệnh của công nông thôi”.
Bác bỏ phiếu tại hội nghị tân trào 6-1-1946
2.7 CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC PHẢI ĐƯỢC TIẾN HÀNH CHỦ
ĐỘNG, SÁNG TẠO VÀ CÓ KHẢ NĂNG GIÀNH THẮNG LỢI TRƯỚC
CÁCH MẠNG VÔ SẢN Ở CHÍNH QUỐC.
Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành chủ động sáng tạo:
Khi chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn độc quyền thì các nước thuộc địa
trở thành một trong những nguồn sống chủ yếu của chủ nghĩa đế quốc.
“Tất cả sinh lực của chủ nghĩa tư bản đế quốc đều lấy ở các xứ bản địa. Đó là
nơi chủ nghĩa tư bản lấy nguyên liệu cho các nàh máy của nó, nơi nó đầu tư, tiêu thụ
11
©taichinh2a.com
hàng, mộ công nhân rẻ mạt cho các đạo quân lao động của nó, và nhất là tuyển
những binh lính bản xứ cho các đạo quân cách mạng của nó”, “…nọc độc và sức
sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các thuộc địa”.
Các nước thuộc địa có khả năng cách mạng to lớn: sẵn sàng đấu tranh chống
giặc xâm lược, tinh thần cao hơn so với giai cấp vô sản ở chính quốc. “Làm cho các
dân tộc thuộc địa, từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu biết nhau hơn và đoàn
kết lại để đặt cơ sở cho một Liên minh phương Đông tương lai, khối liên minh này sẽ
thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc.
Hồ Chí Minh đã nêu: “cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào
cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước…”.
Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn; một cống
hiến rất quân trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin,
đã được thắng lợi của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới
trong gần một thế kỉ qua chứng minh là hoàn toàn đúng đắn.
Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường cách mạng
bạo lực
Quan điểm về bạo lực cách mạng:
Bạo lực cách mạng: Bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng,
giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền.
Bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng
Từng bước xây dựng lực lượng vũ trang trên nền tảng lực lượng chính trị quàn
chúng
Hình thức của bạo lực cách mạng bao gồm cả đấu tranh chính trị và đấu tranh
vũ trang.
13
©taichinh2a.com
(Hồ Chí Minh cùng các đại biểu chiến sĩ)
Tư tưởng bạo lực cách mạng gắn bó hữu cơ với tư tương nhân đạo và hòa bình
Hồ Chí Minh chủ trươngdùng bạo lực cách mạng song không tuyệt đối hóa bạo
lực mà coi đây là một phương tiện để giành và giữ nền độc lập dân tộc. Vì vậy:
Tận dụng mọi khả năng để giải quyết xung đột bằng biện pháp hoà bình,
thương lượng, nhượng bộ có nguyên tắc.
Phải tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng, không phân biệt
ta và thù để tránh đổ máu “máu người Việt, máu người Pháp cũng đều quý như
nhau”.
Khi tiến hành chiến tranh vẫn tìm mọi cách vãn hồi hòa bình.
Tư tưởng bạo lực cách mạng thống nhất với tư tưởng nhân đạo hoà bình.
2. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ
CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC TRONG THỜI ĐẠI MỚI.
Chúng ta cần phải nghiên cứu, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ
giữu dân tộc và giai cấp, giữa dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội nhằm tạo ra những nguồn lực mới, đưa sự nghiệp đổi mới tiến lên bước
thắng lợi mới.
2.1 Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn
động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Phát huy tối đa nguồn nội lực, bao gồm con người, trí tuệ, truyền thống dân
tộc, đất đai, tài nguyên, vốn liếng… nhưng yếu tố quan trọng nhất vẫn là nguồn
lực con người. Chống lại sự phụ thuộc nước ngoài, diễn biến hòa bình, nâng tầm
ảnh hưởng Việt Nam trên trường quốc tế. Giáo dục hệ tư tưởng Hồ Chí Minh
sâu trong lòng dân tộc, giáo dục truyền thống dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh về
cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
2.2 Nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp.
Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc, nhưng người luôn đứng vững trên lập
trường giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc đó là:
Luôn luôn khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò độc
quyền lãnh đạo của Đảng, của giai cấp công nhân trong quá trình cách mạng
Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ đến cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Chủ trương đại đoàn kết dân tộc, tầng lớp trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
2.3 chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ
giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.
Nhờ vận dụng sáng tạo và kết hợp nhuần nhuyễn mối quan hệ giữa dân tộc
vấn đề giai cấp, Hồ Chí Minh đã thành công trong việc xây dựng khối đại đoàn
kết dân tộc, khơi dậy và phát huy được tiềm năng cách mang của toàn dân tộc,
16
©taichinh2a.com