Tiểu luận triết học
Đề tài:" VẬN DỤNG LÝ LUẬN HÌNH THÁI
KINH TẾ – XÃ HỘI ĐỂ PHÂN TÍCH VAI TRÒ
CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT
NAM HIỆN NAY"
TiÓu luËn: TriÕt häc
Sinh viªn: ALu Lao Ly 1 Líp CH - 2006. B4

LỜI MỞ ĐẦU

LÝ LUẬN HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI LÀ LÝ LUẬN CƠ BẢN
VÀ GIỮ MỘT VỊ TRÍ HẾT SỨC QUAN TRỌNG CỦA CHỦ NGHĨA DUY
VẬT LỊCH SỬ DO K.MARX XÂY DỰNG NÊN. LÝ LUẬN HÌNH THÁI
KINH TẾ - XÃ HỘI ĐÃ ĐƯỢC THỪA NHẬN LÀ LÝ LUẬN KHOA HỌC
VÀ LÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN CƠ BẢN TRONG VIỆC NGHIÊN CỨU
LĨNH VỰC HỌC. NHỜ CÓ LÝ LUẬN HÍNH THAÍ KINH TẾ – XÃ HỘI,

PHẦN I

NỘI DUNG CỦA HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI
I. KHÁI NIỆM.
HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI LÀ MỘT PHẠM TRÙ CỦA CHỦ
NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ DÙNG ĐỂ CHỈ XÃ HỘI Ở TỪNG GIAI
ĐOẠN PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ NHẤT ĐỊNH, VỚI NHỮNG QUAN HỆ
SẢN XUẤT CỦA NÓ THÍCH ỨNG VỚI LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT Ở
MỘT TRÌNH ĐỘ NHẤT ĐỊNH VÀ VỚI MỘT KIẾN TRÚC THƯỢNG
TẦNG ĐƯỢC XÂY DỰNG LÊN TRÊN NHỮNG QUAN HỆ SẢN XUẤT
ĐÓ.
1.KẾT CẤU VÀ CHỨC NĂNG CỦA CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH
HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI.
XÃ HỘI KHÔNG PHẢI LÀ TỔNG SỐ NHỮNG HIỆN TƯỢNG, SỰ
KIỆN RỜI RẠC NHỮNG CÁ NHÂN RIÊNG LẺ. XÃ HỘI LÀ MỘT
CHỈNH THỂ TOÀN VẸN CÓ CƠ CẤU PHỨC TẠP. TRONG ĐÓ CÓ
NHỮNG MẶT CƠ BẢN NHẤT LÀ LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT, QUAN HỆ
SẢN XUẤT VÀ KIẾN TRÚC THƯỢNG TẦNG. MỖI MẶT CÓ VAI TRÒ
NHẤT ĐỊNH VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN MẶT KHÁC TẠO NÊN SỰ VẬN
TiÓu luËn: TriÕt häc

3

ĐỘNG CỦA CƠ THỂ XÃ HỘI. CHÍNH TÍNH TOÀN VẸN CỦA NÓ
ĐƯỢC PHẢN ÁNH BẰNG KHÁI NIỆM HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI.
LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT LÀ NỀN TẢNG VẬT CHẤT KỸ THUẬT
CỦA MỖI HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI. SỰ HÌNH THÀNH VÀ
PHÁT TRIỂN CỦA MỖI HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI XÉT ĐẾN
CÙNG LÀ DO LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT QUYẾT ĐỊNH. LỰC LƯỢNG
SẢN XUẤT PHÁT TRIỂN QUA CÁC HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI

ĐOẠN NỐI TIẾP NHAU TỪ THẤP ĐẾN CAO. TƯƠNG ỨNG VỚI MỖI
GIAI ĐOẠN LÀ MỘT HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI. SỰ VẬN ĐỘNG
THAY THẾ NHAU CỦA CÁC HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI TRONG
LỊCH SỬ ĐỀU DO TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT KHÁCH QUAN, ĐÓ
LÀ QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ TỰ NHIÊN CỦA XÃ HỘI. MARX VIẾT : “TÔI
COI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NHỮNG HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI LÀ
MỘT QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ TỰ NHIÊN ”.
CÁC MẶT CƠ BẢN HỢP THÀNH MỘT HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ
HỘI: LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT QUAN HỆ SẢN XUẤT VÀ KIẾN TRÚC
THƯỢNG TẦNG KHÔNG TÁCH RỜI NHAU, MÀ LIÊN HỆ BIỆN
CHỨNG VỚI NHAU HÌNH THÀNH NÊN NHỮNG QUY LUẬT PHỔ
BIẾN CỦA XÃ HỘI. ĐÓ LÀ QUY LUẬT VỀ SỰ PHÙ HỢP CỦA QUAN
HỆ SẢN XUẤT VỚI TÍNH CHẤT VÀ TRÌNH ĐỘ CỦA LỰC LƯỢNG
SẢN XUẤT, QUY LUẬT CƠ SỞ HẠ TẦNG QUYẾT ĐỊNH KIẾN TRÚC
THƯỢNG TẦNG VÀ CÁC QUY LUẬT XÃ HỘI KHÁC. CHÍNH DO TÁC
ĐỘNG CỦA QUY LUẬT KHÁCH QUAN ĐÓ, MÀ CÁC HÌNH THÁI
KINH TẾ – XÃ HỘI VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN THAY THẾ NHAU
TỪ THẤP LÊN CAO TRONG LỊCH SỬ NHƯ MỘT QUÁ TRÌNH LỊCH
SỬ TỰ NHIÊN KHÔNG PHỤ THUỘC VÀO Ý TRÍ, NGUYỆN VỌNG
CHỦ QUAN CỦA CON NGƯỜI.
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ TỰ NHIÊN CỦA XÃ HỘI CÓ
NGUỒN GỐC SÂU XA Ở SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN
XUẤT.
TiÓu luËn: TriÕt häc

5

NHỮNG LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT ĐƯỢC TẠO RA BẰNG NĂNG
THỰC TIỄN CỦA CON NGƯỜI XONG KHÔNG PHẢI CON NGƯỜI
LÀM RA THEO Ý MUỐN CHỦ QUAN. BẢN THÂN NĂNG LỰC THỰC

LUẬT ĐÓ LÀ KHUYNH HƯỚNG TỰ TÌM ĐƯỜNG CHO MÌNH TRONG
SỰ PHÁT TRIỂN THAY THẾ CÁC HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI.
NGHIÊN CỨU CON ĐƯỜNG TỔNG QUÁT CỦA SỰ PHÁT TRIỂN LỊCH
SỬ ĐƯỢC QUY ĐỊNH BỞI QUY LUẬT CHUNG CỦA SỰ VẬN ĐỘNG
CỦA NỀN SẢN XUẤT VẬT CHẤT CHÚNG TA NHÌN THẤY LOGIC
CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI.
VẠCH RA CON ĐƯỜNG TỔNG QUÁT CỦA LỊCH SỬ, ĐIỀU ĐÓ
KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ GIẢI THÍCH ĐƯỢC RÕ RÀNG SỰ PHÁT
TRIỂN XÃ HỘI TRONG MỖI THỜI ĐIỂM CỦA QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ.
LỊCH SỬ CỤ THỂ VÔ CÙNG PHONG PHÚ, CÓ HÀNG LOẠT NHỮNG
YẾU TỐ LÀM CHO QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ ĐA DẠNG VÀ THƯỜNG
XUYÊN BIẾN ĐỔI, KHÔNG THỂ XEM XÉT QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ
NHƯ MỘT ĐƯỜNG THẲNG.
THEO QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ, NHÂN
TỐ QUYẾT ĐỊNH QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ, XÉT ĐẾN CÙNG LÀ NỀN
SẢN XUẤT ĐỜI SỐNG HIỆN THỰC. NHƯNG NHÂN TỐ KINH TẾ
KHÔNG PHẢI LÀ NHÂN TỐ DUY NHẤT QUYẾT ĐỊNH CÁC NHÂN TỐ
KHÁC NHAU CỦA KIẾN TRÚC THƯỢNG TẦNG ĐỀU CÓ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ. NẾU KHÔNG TÍNH ĐẾN SỰ TÁC
ĐỘNG LẪN NHAU CỦA CÁC NHÂN TỐ ĐÓ THÌ KHÔNG THẤY HÀNG
LOẠT NHỮNG SỰ NGẪU NHIÊN MÀ TÍNH TẤT YẾU KINH TẾ
XUYÊN QUA ĐỂ TỰ VẠCH RA ĐƯỜNG ĐI CHO MÌNH. VÌ VẬY ĐỂ
HIỂU LỊCH SỬ CỤ THỂ THÌ CẦN THIẾT PHẢI TÍNH ĐẾN TẤT CẢ
CÁC NHÂN TỐ BẢN CHẤT CÓ THAM GIA TRONG QUÁ TRÌNH TÁC
ĐỘNG LẪN NHAU ĐÓ.
CÓ NHIỀU NGYUÊN NHÂN LÀM CHO QUÁ TRÌNH CHUNG CỦA
LỊCH THẾ GIỚI CÓ TÍNH ĐA DẠNG: ĐIỀU KIỆN CỦA MÔI TRƯỜNG
ĐỊA LÝ CÓ ẢNH HƯỞNG NHẤT ĐỊNH ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI.
ĐẶC BIỆT Ở BUỔI BAN ĐẦU CỦA SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI, THHÌ
TiÓu luËn: TriÕt häc

VÀ LUẬN VĂN CHÍNH TRỊ CỦA ĐẢNG NĂM 1930 ĐÃ GHI RÕ CÁCH
MẠNG VIỆT NAM SẼ ĐI THEO CON ĐƯỜNG “LÀ TƯ SẢN DÂN
TiÓu luËn: TriÕt häc

8

QUYỀN CÁCH MẠNG ĐỂ ĐI TỚI XÃ HỘI CỘNG SẢN” BỎ QUA GIAI
ĐOẠN PHÁT TRIỂN TƯ BẢN CHỦ NGHĨA. SỰ LỰA CHỌN NÀY LÀ
KẾT QUẢ TRỰC TIẾP NẢY SINH TỪ SỰ GIÁC NGỘ CHỦ NGHĨA
MÁC-LÊNIN, CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Ở LÃNH TỤ NGUYỄN
ÁI QUỐC SAU MỘT THẬP NIÊN (1911-1920) ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU
NƯỚC VÀ ĐÃ TÌM THẤY CHỦ NGHĨA LÊNIN, ĐÃ NHẬN THỨC RÕ
CÁCH MẠNG VIỆT NAM SẼ ĐI THEO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG
THÁNG MƯỜI “ĐƯỜNG CÁCH MỆNH” (1927) LÀ TÁC PHẨM LÝ
LUẬN MACXÍT ĐẦU TIÊN ĐƯỢC XÂY DỰNG TRÊN NỀN MÓNG
CỦA TƯ TƯỞNG ĐÓ. TRONG TÁC PHẨM QUAN TRỌNG NÀY
NGUYỄN ÁI QUỐC ĐÃ CHỈ RÕ:
“TRONG THẾ GIỚI BÂY GIỜ CHỈ CÓ CÁCH MỆNH NGA LÀ ĐÃ
THÀNH CÔNG VÀ THÀNH CÔNG ĐẾN NƠI, NGHĨA LÀ DÂN CHÚNG
ĐƯỢC HƯỞNG CÁI TỰ DO HẠNH PHÚC, BÌNH ĐẲNG THẬT, CHỨ
KHÔNG PHẢI TỰ DO VÀ BÌNH ĐẲNG GIẢ DỐI NHƯ ĐẾ QUỐC PHÁP
KHOE KHOANG BÊN NAM AN” NGƯỜI KHẲNG ĐỊNH, CHỈ CÓ CHỦ
NGHĨA LÊNIN LÀ CHÂN CHÍNH NHẤT, CHẮC CHẮN NHẤT VÀ
CÁCH MỆNH NHẤT MÀ CHÚNG TA SẼ ĐI THEO. TỪ BƯỚC NGOẶT
NĂM 1920, KHI NGUYỄN ÁI QUỐC TRỞ THÀNH NGƯỜI CỘGN SẢN
VÀ CHO ĐẾN NHỮNG NĂM SAU NÀY. NGƯỜI ĐỀU NHẤT QUÁN
KHẲNG ĐỊNH, GIẢI PHÓNG GIAI CẤP, GIẢI PHÓNG DÂN TỘC CHỈ
CÓ THỂ THỰC HIỆN ĐƯỢC BẰNG CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ
SẢN, BẰNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI MỚI, XÃ HỘI
CỘNG SẢN CHỦ NGHĨA.

MỚI, CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ
NHIỀU THÀNH PHẦN, VẬN HÀNH THEO CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG CÓ
SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC, THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA, HỘI NHẬP VÀ MỞ CỬA VỚI BÊN NGOÀI. MỘT LẦN NỮA SỰ
KHẲNG ĐỊNH CỦA ĐẢNG TA VỀ CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI ĐÃ ĐƯỢC THỰC TIỄN XÁC NHẬN LÀ ĐÚNG ĐẮN.
VÀO GIỮA NHỮNG NĂM 80, KINH TẾ – XÃ HỘI NƯỚC TA
LÂM VÀO CUỘC KHỦNG HOẢNG TRẦM TRỌNG CHẾ ĐỘ XÃ HỘI
TiÓu luËn: TriÕt häc

10

CHỦ NGHĨA Ở LIÊN XÔ VÀ ĐÔNG ÂU ĐANG CHAO ĐẢO. NHƯNG
CŨNG CHÍNH VÀO LÚC ẤY, ĐẢNG TA ĐÃ QUYẾT ĐỊNH ĐƯỜNG
LỐI ĐỔI MỚI, CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN NỀN KINH
TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN, VẬN HÀNH THEO CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
CÓ SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC, THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA, HỘI NHẬP VÀ MỞ CỬA VỚI BÊN NGOÀI. MỘT LẦN
NỮA SỰ KHẲNG ĐỊNH CỦA ĐẢNG RA VỀ CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI ĐÃ ĐƯỢC THỰC TIỄN XÁC NHẬN LÀ ĐÚNG ĐẮN.
CÓ THỂ NÓI, NHỮNG QUYẾT SÁCH CỦA ĐẢNG TA Ở THỜI KỲ
NÀY THỂ HIỆN SỰ NĂNG ĐỘNG VỀ TƯ DUY LÝ LUẬN GẮN LIỀN
VỚI SỰ MẪN CẢM VỀ THỰC TIỄN CÙNG BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ
VỮNG VÀNG. ĐÓ LÀ SỰ KHẲNG ĐỊNH TÍNH TẤT YẾU CỦA SỰ ĐỔI
MỚI THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA: ĐỔI MỚI ĐỂ PHÁT
TRIỂN, ĐỂ THOÁT KHỎI TÌNH TRẠNG KHỦNG HOẢNG, ĐỂ VƯỢT
QUA NHỮNG KÌM HÃM CỦA MÔ HÌNH CŨ – MÔ HÌNH HÀNH
CHÍNH BAO CẤP, ĐỂ GIẢI PHÓNG VÀ KHAI THÁC MỌI TIỀM NĂNG
PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI NHẰM THỰC HIỆN MỤC TIÊU DÂN GIÀU,
NƯỚC MẠNH, XÃ HỘI CÔNG BẰNG VĂN MINH. ĐỔI MỚI KHÔNG

TRỌNG NHẤT CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.
2. NHỮNG NHIỆM VỤ CỦA THỜI KỲ QUÁ ĐỘ
THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÀ THỜI KỲ TẠO CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ CON
NGƯỜI CHO CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN
NÀY, VỚI ĐIỀU KIỆN VÀ HOÀN CẢNH CỦA VIỆT NAM, ĐÃ ĐẶT RA
CHO CHÚNG TA NHỮNG NHIỆM VỤ SAU:
THỰC HIỆN CÔNG CUỘC CÔNG NGHIỆP HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ
ĐẤT NƯỚC ĐỂ XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT CHO NỀN
SẢN XUẤT LỚN HIỆN ĐẠI. CÔNG CUỘC NÀY ĐẶT RA NHỮNG
NHIỆM VỤ LỚN MÀ CHÚNG TA CẦN GIẢI QUYẾT: CỤ THỂ LÀ: TẠO
RA NHỮNG ĐIỀU KIỆN THIẾT YẾU VỀ VẬT CHẤT, KỸ THUẬT, CON
NGƯỜI VÀ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, HUY ĐỘNG MỌI NGƯỜI VỐN,
NGUỒN LỰC LAO ĐỘNG LÀM CHO NỀN KINH TẾ TĂNG TRƯỞNG
NHANH NHƯNG BỀN VỮNG VÀ TRÊN CƠ SỞ NÂNG CAO MỌI MẶT
TiÓu luËn: TriÕt häc

12

CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI. QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI
HOÁ ĐẤT NƯỚC CẦN PHẢI THỰC HIỆN NGAY MỘT SỐ NỘI DUNG
CƠ BẢN SAU;
+ TĂNG THÊM TỐC ĐỘ VÀ TỶ TRỌNG SẢN XUẤT CÔNG
NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN
+DỰA TRÊN SỰ THAY ĐỔI VỀ CÔNG NGHỆ CHÚNG TA PHẢI
CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NỀN KINH TẾ DẪN ĐẾN TĂNG TRƯỞNG
NHANH VÀ LÂU BỀN.
+ KHUYẾN KHÍCH VÀ ĐÀO TẠO NHỮNG TÀI NĂNG TRẺ NHẰM
TẠO RA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ KỸ THUẬT CÓ TRÌNH ĐỘ CAO.
+ THỰC HIỆN CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ KẾT HỢP VỚI NĂNG
LỰC SÁNG TẠO CỦA QUẦN CHÚNG. MUỐN VẬY PHẢI NẮM BẮT

+ PHẢI ĐƯA RA MỘT HỆ THỐNG PHÁP LUẬT CHẶT CHẼ ĐỒNG
BỘ VÀ CÓ TÍNH KHẢ THI. PHẢI ĐẢM BẢO THỰC HIỆN NGHIÊM
CHỈNH MỌI LUẬT PHÁP ĐỀ RA.

PHẦN II
VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
TRONG NHỮNG NĂM ĐỔI MỚI TA CÓ THỂ THẤY RÕ NHỮNG
THÀNH TỰU MÀ CƠ CHẾ MANG LẠI. NHỮNG ƯU ĐIỂM CỦA CƠ
CHẾ THỊ TRƯỜNG LÀ KHÔNG THỂ PHỦ ĐỊNH, NHƯNG CHÚNG TA
CŨNG PHẢI THỪA NHẬN RẰNG KTTT CŨNG CÓ NHỮNG KHUYẾT
TẬT VỐN CÓ CỦA NÓ. VÌ VẬY KHÔNG CHỈ TỒN TẠI CƠ CHẾ THỊ
TRƯỜNG THUẦN TUÝ MÀ CẦN CÓ SỰ CAN THIỆP NHÀ NƯỚC ĐỂ
SỬA CHỮA NHỮNG THẤT BẠI CỦA CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG HƠN
NỮA ĐỂ ĐỊNH HƯỚNG CHO NÓ ĐI THEO CON ĐƯỜNG XHCN ĐIỀU
TIẾT VĨ MÔ NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ.
VAI TRÒ VÀ CHỨC NĂNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG
NỀN KINH TẾ VIỆT NAM HIỆN NAY. MUỐN QUẢN LÝ NỀN KINH TẾ
VIỆT NAM HIỆU QUẢ THÌ TRƯỚC HẾT PHẢI NẮM RÕ NHỮNG QUY
LUẬT CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG. MỌI CHÍNH SÁCH NHÀ NƯỚC
ĐỀU PHẢI DỰA TRÊN NHỮNG CHÍNH SÁCH KHÁCH QUAN ẤY. SỰ
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VIỆT NAM CŨNG CÓ NHỮNG ĐIỂM GIỐNG
NHƯ NHÀ NƯỚC TƯ BẢN ĐÓ LÀ: THỪA NHẬN TÍNH ĐỘC LẬP CÁC
TiÓu luËn: TriÕt häc

14

CHỦ THỂ KINH TẾ ĐỂ CÓ QUYỀN TỰ CHỦ TRONG SẢN XUẤT KINH
DOANH, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM LỖ LÃI; XÂY DỰNG HỆ THỐNG
THỊ TRƯỜNG CỚ TÍNH CẠNH TRANH, GIÁ CẢ CHỦ YẾU DO THỊ
TRƯỜNG QUYẾT ĐỊNH. XÂY DỰNG CƠ CHẾ ĐIỀU TIẾT VĨ MÔ CỦA


15

QUẢ VỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG, CẠN KIỆT TÀI NGUYÊN. NHÀ
NƯỚC CÓ NHIỆM VỤ THỰC HIỆN NHỮNG BIỆN PHÁP BẢO VỆ
CẠNH TRANH VÀ CHỐNG ĐỘC QUYỀN ĐỂ NÂNG CAO TÍNH HIỆU
QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG CHÍNH TRỊ.
THỨ TƯ : NHÀ NƯỚC HẠN CHẾ KHẮC PHỤC NHỮNG MẶT
TIÊU CỰC THỰC HIỆN CÔNG BẰNG XÃ HỘI. VÌ SỰ TÁC ĐỘNG
KINH TẾ ĐEM LẠI HIỆU QUẢ KINH TẾ CAO KHÔNG HOÀN TOÀN
ĐỒNG NGHĨA VỚI NHỮNG MỤC TIÊU CNXH VÌ PHÁT TRIỂN KINH
TẾ PHẢI ĐI ĐÔI VỚI TIẾN BỘ VÀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI.
ĐỂ THỰC HIỆN VAI TRÒ VÀ CHỨC NĂNG CƠ BẢN TRÊN NHÀ
NƯỚC CẦN CÓ MỘT CÔNG CỤ QUẢN LÝ ĐÓ LÀ : HỆ THỐNG PHÁP
LUẬT, KẾ HOẠCH HOÁ, LỰC LƯỢNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC, HỆ
THỐNG CHÍNH SÁCH VÀ CÔNG CỤ KINH TẾ.
HỆ THỐNG PHÁP LUẬT TẠO RA KHUÔN KHỔ CHO CÁC CHỦ
THỂ KINH TẾ HOẠT ĐỘNG, PHÁT HUY CÁC MẶT TÍCH CỰC VÀ
HẠN CHẾ CÁC MẶT TIÊU CỰC CỦA CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG. HỆ
THỐNG PHÁP LUẬT BAO TRÙM MỌI HOẠT ĐỘNG KINH TẾ XÃ HỘI,
ĐIỀU CHỈNH HÀNH VI CỦA CÁC CHỦ THỂ KINH TẾ BUỘC CÁC
DOANH NGHIỆP PHẢI CHẤP NHẬN SỰ ĐIỀU TIẾT CỦA NHÀ NƯỚC.
KẾ HOẠCH HOÁ CƠ CHẾ VẬN HÀNH NỀN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN LÀ SỰ ĐIỀU TIẾT CỦA THỊ TRƯỜNG
LÀ CƠ SỞ PHÂN PHỐI CÁC NGUỒN LỰC. CÒN KẾ HOẠCH KHẮC
PHỤC TÍNH TỰ PHÁT CỦA NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
LỰC LƯỢNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC KINH TẾ NHÀ NƯỚC
PHẢI ĐÓNG VAI TRÒ TIÊN PHONG CHỦ ĐẠO HỖ TRỢ CÁC THÀNH
PHẦN KINH TẾ PHÁT TRIỂN THEO ĐỊNH HƯỚNG XHCN.
HỆ THỐNG CHÍNH SÁCH VÀ CÔNG CỤ KINH TẾ

KHÁC VỚI THỜI KÌ NỀN KINH TẾ KẾ HOẠCH HOÁ TẬP
TRUNG, HẦU HẾT GIÁ CẢ, SẢN LƯỢNG DO NHÀ NƯỚC QUY ĐỊNH.
TRONG THỜI KÌ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VẤN ĐỀ CHUNG TA PHẢI
ĐẶT NGƯỢC HẲN LẠI: KHUYẾN KHÍCH CẠNH TRANH, KHẮC
PHỤC TÌNH TRẠNG ĐỘC QUYỀN. TRÊN THỊ TRƯỜNG NƯỚC TA,
GIÁ CẢ CÒN DIỄN BIẾN KHÁ PHỨC TẠP. NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY,
LẠM PHÁP TĂNG LẰM ẢNH HƯỞNG LỚN ĐẾN ĐỜI SỐNG XÃ HỘI.
NHÀ NƯỚC PHẢI CÓ BIỆN PHÁP HẾT SỨC LINH HOẠT VÀ PHÙ HỢP
VỚI THỰC TIỄN.
A-CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁ CẢ TRÊN THỊ TRƯỜNG ĐỘC
QUYỀN.
TiÓu luËn: TriÕt häc

17

THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC TA ĐÃ THU HẸP
NHIỀU NHƯNG VẪN CÒN MỘT SỐ NGÀNH NHƯ ĐIỆN LỰC, BƯU
CHÍNH VIỄN THÔNG ĐÂY LÀ NHỮNG NGÀNH THEN CHỐT
TRONG NỀN KINH TẾ , CHỈ NHÀ NƯỚC MỚI CÓ THỂ CÓ ĐIỀU KIỆN
ĐẢM NHẬN, XÂY DỰNG VÀ DUY TRÌ PHÁT TRIỂN SỰ QUẢN LY
ĐIỀU HÀNH TẬP TRUNG CỦA NHÀ NƯỚC LÀ TẤT YẾU VÀ CẦN
THIẾT.
NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ GIÁ CẢ CỦA NHỮNG SẢN PHẨM NÀY
BẰNG HÌNH THỨC SAU:
_ QUY ĐỊNH GIÁ CHUẨN ĐỐI VỚI HÀNH, DỊCH VỤ ĐỘC
QUYỀN
_ QUY ĐỊNH CHÍNH SÁCH CƠ CHẾ QUẢN LÝ CƯỚC BƯU CHÍNHVIỄN
THÔNG QUỐC
TẾ.
_ QUY ĐỊNH CHÍNH SÁCH, CƠ CHẾ QUẢN LY SỬ DỤNG TÀI

THÙ CÓ SỰ KẾT HỢP CÁC YẾU TỐ CÁC LOẠI HÌNH THỊ TRƯỜNG
VỐN “MỞ” VÀ “ĐÓNG” NHÀ NƯỚC ƠPHẢI BAN HÀNH CÁC CHÍNH
SÁCH, BIỆN PHÁP CƠ CHẾ TỔCHỨC VÀ TRỰC TIẾP QUẢN LI THỊ
TRƯPỜNG CHỨNG KHOÁN.
NHỮNG ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN TRỰC TIẾP CHO HÌNH THÀNH
THỊ TRƯỜNG VỐN VN HIỆN NAY LÀ:
_ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH LÃI SUẤT TÍN DỤNG THEO CƠ
CHẾ THỊ TRƯỜNG, LÃI XUẤT NGÂN HÀNG LÀ MỘT TRONG
NHỮNG YẾU TỐ CƠ BẢN QUY ĐỊNH GIÁ CẢ CỦA CÁC CHỨNG
KHOÁN.
_ ĐA DẠNG HOÁ CÔNG CỤ HOẠT ĐỘNG TRÊN THỊ TRƯỜNG
TÀI CHÍNH NHƯ CỔ PHIẾU, TRÁI PHIẾU, TÍN PHIẾU.
_ ĐA DẠNG HOÁ MÔ HÌNH TỔ CHỨC TÍN DỤNG HOẠT ĐỘNG
ĐA NĂNG VÀ CẠNH TRANG THEO CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG.
_ TẠO LẬP MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ CHẮC CHẮN.
_ TẠO LẬP LÒNG TIN DÂN CHÚNG VÀO HỆ THỐNG TÀI
CHÍNH TRONG NƯỚC.
_ NHÀ NƯỚC PHẢI CÓ QUAN ĐIỂM RÕ RÀNG NHẤT QUÁN VỀ
CHẾ ĐỘ SỞ HỮU.
_ CHÍNH SÁCH HẠ TẦNG THÔNG TIN LIÊN LẠC TỐT.
_ MÔI TRƯỜNG PHÁP LÝ ĐẦY ĐỦ ĐỒNG BỘ.
_ CHÍNH SÁCH VỐN NÓI CHUNG THỊ TRƯỜNG VỐN NÓI
RIÊNG PHẢI TIẾN HÀNH ĐỒNG BỘ VỚI CHÍNH SÁCH KHÁC VÀ THỊ
TRƯỜNG KHÁC.
_ ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐỦ TRÌNH ĐỘ, AM HIỂU
NGHIỆP VỤ TRÊN THỊ TRƯỜNG VỐN.
D- TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA NỀN KINH
TẾ.
TỰ DO HOÁ NGOẠI THƯƠNG ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH TỰ DO
BUÔN BÁN BẢO VỆ MẬU DỊCH ÔN HÀO. QUẢN LY TỐT VIỆC NHẬP

BỘ NHÀ NƯỚC ĐẢM BẢO NGƯỜI QUẢN LÝ ĐỦ TRÌNH ĐỘ,
CHUYÊN MÔN, NHẬN THỨC BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ. ĐƯA HỆ
THỐNG TIN HỌC VÀO QUẢN LÝ ĐẢM BẢO SỰ KHÁCH QUAN
KHOA HỌC, TIẾT KIỆM THỜI GIAN.
5- ĐỐI VỚI CÔNG TÁC KẾ HOẠCH HOÁ THEO XU HƯỚNG KẾ
HOẠCH HOÁ ĐỊNH HƯỚNG ĐỒNG THỜI ĐỔI MỚI HỆ THỐNG MỤC
TIÊU ĐỊNH HƯỚNG.
6- ĐỔI MỚI HỆ THỐNG THÔNG TIN KIỂM TRA THEO YÊU CẦU
CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG.
ĐỂ PHÙ HỢP VỚI CƠ CHẾ MỚI VÀ LÀM ĐÚNG CHỨC NĂNG,
MÔ TẢ THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG HÀNG, DỊCH VỤ DỰ BÁO XU
HƯÓNG BÁO ĐỘNG GIỮA CUNG VÀ CẦUGIÁ CẢ VÀ VÀ CÁC
TRẠNG THÁI CỦA SẢN LƯỢNG VIỆC LÀM, GIÁ CẢ PHẢI CĂN CỨ
TiÓu luËn: TriÕt häc

20

VÀO HỆ THỐNG MỤC TIÊU QUẢN LÝ THEO CƠ CHẾ MỚI, HỆ
THỐNG CHỈ TIÊU KẾ HOẠCH HOÁ ĐỊNH HƯỚNG THEO CƠ CHẾ
MỚI CẢI TẠO KÊNH THỊ TRƯỜNG VÀO HỆ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU THỊ
TRƯỜNG KINH TẾ QUẢN LY CHO PHÙ HỢP VỚI VIỆC ĐIỀU HÀNH
QUẢN LÝ KINH TẾ THEO CƠ CHẾ MỚI.
7- ĐỔI MỚI CÔNG THỨC SỬ DỤNG CÁC CHÍNH SÁCH KINH TẾ
THEO YÊU CẦU KINH TẾ THỊ TRƯỜNG, TẠO CƠ CHẾ PHÙ HỢP VỚI
CHÍNH SÁCH, ỔN ĐỊNH KINH TẾ VĨ MÔ.
8-ĐỔI MỚI HỆ THỐNG PHÁP CHẾ THEO ĐỊNH HƯỚNG DÂN
CHỦ HOÁ NỀN KINH TẾ.
9- HOÀN THIỆN ĐỔI MỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TIỀN TỆ
TÍN DỤNG NGÂN HÀNG.
10-ỔN ĐỊNH GIÁ CẢ, KIỀM CHẾ LẠM PHÁT.

VÀ ĐÃ TẠO RA ĐƯỢC VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG VIỆC VẬN DỤNG
HÌNH THÁI KINH TẾ XÃ HỘI THÔNG QUA CÁC VẤN ĐỀ SAU:
1.XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN CƠ CẤU KINH TẾ MỚI.
NGÀY NAY KHÔNG PHẢI ĐƠN THUẦN LÀ SỰ PHÁT TRIỂN
MẠNH MẼ NGÀNH CÔNG NGHIỆP MÀ CÒN LÀ QUÁ TRÌNH
CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ PHÙ HỢP VỚI SỰ ĐỔI MỚI CƠ
BẢN VỀ HÌNH THÁI KINH TẾ VÀ TẤT CẢ CÁC NGÀNH KINH TẾ
QUỐC DÂN. TỪ ĐÓ TẠO RA SỰ CÂN ĐỐI HÀI HOÀ GIỮA CÁC
NGÀNH TRONG TỔNG THỂ NỀN KINH TẾ QUỐC DOANH.
ĐỔI MỚI CẢ TƯ DUY SUY NGHĨ VÀ HÀNH ĐỘNG. CÔNG
CUỘC ĐỔI MỚI MÀ ĐẢNG ĐÃ LỰA CHỌN LÀ ĐÚNG ĐẮN, CON
ĐƯỜNG ĐÓ LÀ CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ VỚI VIỆC HÌNH
THÀNH VÀ CHUYỂN DỊCH KINH TẾ.
* PHƯƠNG HƯỚNG CỤ THỂ.
GIẢI QUYẾT LÀ CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU “CÔNG - NÔNG
NGHIỆP VÀ DỊCH VỤ” PHÙ HỢP VỚI XU HƯỚNG “MỞ” CỦA NỀN
KINH TẾ. VẤN ĐỀ NÀY ĐƯỢC GIẢI QUYẾT TẠO NỀN TẢNG VỮNG
CHẮC CHO VIỆC PHÂN CÔNG LẠI LAO ĐỘNG HỢP LÝ TRONG CÁC
NGÀNH KINH TẾ VÀ ĐIỀU CHỈNH HỢP LÝ VỚI CƠ CẤU ĐẦU TƯ.
TiÓu luËn: TriÕt häc

22

HƯỚNG CHUYỂN DỊCH ĐÓ LÀ GIÁ TRỊ CÁC NGÀNH DỊCH VỤ
TĂNG NHANH, TỈ LỆ SẢN LƯỢNG CHIẾM PHẦN LỚN TRONG GDP
TỈ TRỌNG GIÁ TRỊ SẢN LƯỢNG NÔNG NGHIỆP GIẢM DẦN (
NHƯNG LƯỢNG TUYỆT ĐỐI TĂNG HÀNG NĂM).
+ NÔNG NGHIỆP (KỂ CẢ LÂM NGƯ NGHIỆP): TRONG MỘT SỐ
NĂM TRƯỚC MẮT VẪN ĐƯỢC COI LÀ MẶT TRẬN HÀNG ĐẦU. NHÀ
NƯỚC CÓ NHỮNG CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ VỐN

NGÀNH DỊCH VỤ KỸ THUẬT, NGÂN HÀNG, BƯU CHÍNH VIỄN
THÔNG.
CÁC DỊCH VỤ VỀ HÀNG HẢI VÀ HÀNG KHÔNG CÓ TRIỂN
VỌNG TO LỚN, CHÚNG TA CHÚ TRỌNG PHÁT TRIỂN CÁC DỊCH VỤ
VẬN TẢI BIỂN, DỊCH VỤ VẬN TẢI BIỂN QUÁ CẢNH.
NGOÀI RA VẤN ĐỀ PHÂN CÔNG LẠI LAO ĐỘNG XÃ HỘI VÀ
TRANH THỦ VỐN ĐẦU TƯ NHÀ NƯỚC CŨNG NHƯ VẤN ĐỀ GIẢI
QUYẾT SỚM ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ.
2.CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP VÀ NÔNG
THÔN.
NƯỚC TA HIỆN NAY LÀ MỘT NHÀ NƯỚC VỚI 80% DÂN CƯ
ĐANG SINH SỐNG BẰNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP. ĐÂY LÀ MỘT
ĐỊA BÀN TẬP TRUNG ĐẠI BỘ PHẬN NGƯỜI NGHÈO. VÌ VẬY, PHÁT
TRIỂN HÌNH THÁI KINH TẾ XÃ HỘI NÔNG THÔN ĐÃ ĐANG VÀ SẼ
LÀ MỐI QUAN TÂM HÀNG ĐẦU CỦA CHÚNG TA. SONG NÔNG
NGHIỆP KHÔNG THỂ TỰ MÌNH THAY ĐỔI, ĐỔI MỚI CƠ SỞ VẬT
CHẤT KĨ THUẬT CÔNG NGHỆ KHÔNG CÓ KHẢ NĂNG TĂNG
TRƯỞNG NHANH ĐỂ TẠO THÊM NHIỀU CÔNG ĂN VIỆC LÀM CHO
NÔNG DÂN MÀ PHẢI CÓ TÁC ĐỘNG MẠNH MẼ CỦA CÔNG
NGHIỆP, DỊCH VỤ . CHỈ CÓ NHƯ VẬY SẼ XOÁ VỠ ĐƯỢC TRẠNG
THÁI TRÌ TRỆ CỦA NỀN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ
XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO NÂNG CAO MỨC THU NHẬP BÌNH QUÂN.
TiÓu luËn: TriÕt häc

24

PHẦN TRÊN ĐÃ CHO TA THẤY ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA ĐÃ
LÀM ĐƯỢC NHỮNG GÌ MÀ THỰC TẾ TRONG MẤY NĂM CHUYỂN
ĐỔI SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP ĐƯỢC PHÁT TRIỂN RÕ RỆT. HƠN
NỮA THEO KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC CHÂU Á - THÁI BÌNH