Tiểu luận triết học Đề tài: Mối quan hệ giữa cái riêng và cái
chung và vận dụng cho sự phát triển KTTT
ở nước ta
1

LỜI NÓI ĐẦU


ĐỂ GÓP THÊM MỘT TIẾNG NÓI ỦNG HỘ ĐƯỜNG LỐI PHÁT
TRIỂN KINH TẾ MÀ ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA ĐANG XÂY DỰNG, TÔI
CHỌN VẤN ĐỀ "MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁI RIÊNG VÀ CÁI CHUNG VÀ
VẬN DỤNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở
NƯỚC TA" LÀM CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA MÌNH.
HOÀN THÀNH TIỂU LUẬN NÀY, TÔI HI VỌNG CÓ THỂ GÓP MỘT
PHẦN NHỎ CỦA MÌNH TRONG VIỆC LÀM RÕ, CỦNG CỐ LÒNG TIN
CỦA MỌI NGƯỜI VÀO CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI CỦA NHÀ NƯỚC TA, VÀ
GIÚP MỌI NGƯỜI QUEN THUỘC HƠN VỚI MỘT NỀN KINH TẾ MỚI
ĐƯỢC ÁP DỤNG Ở VIỆT NAM- NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH
HƯỚNG XHCN TRONG ĐIỀU KIỆN THẾ GIỚI HIỆN NAY. 3

CHƯƠNG 1
CÁI RIÊNG VÀ CÁI CHUNG DƯỚI CÁI NHÌN
CỦA TRIẾT HỌC MACXIT
1.1. CÁC KHÁI NIỆM:
TRONG CUỘC SỐNG HẰNG NGÀY, CHÚNG TA THƯỜNG TIẾP
XÚC VỚI MỘT SỐ SỰ VẬT HIỆN TUỢNG QUÁ TRÌNH KHÁC
NHAU.MỖI SỰ VẬT HIỆN TUỢNG ĐÓ ĐƯỢC GỌI LÀ MỘT CÁI RIÊNG
,ĐỒNG THỜI CHÚNG TA CŨNG THẤY GIỮA CHUNG LẠI CÓ MẶT
GIỐNG NHAU TƯC LÀ TỒN TẠI CÁI CHUNG GIỮA CHÚNG .
CÁI RIÊNG LÀ PHẠM TRÙ TRIẾT HỌC DÙNG ĐỂ CHỈ MỘT SỰ VẬT,
MỘT HIỆN TƯỢNG, MỘT QUÁ TRÌNH RIÊNG LẺ NHẤT ĐỊNH TRONG
THẾ GIỚI KHÁCH QUAN.
VÍ DỤ: MỘT HÀNH TINH NÀO ĐẤY HAY MỘT THỰC VẬT, ĐỘNG
VẬT NÀO ĐẤY LÀ CÁI ĐƠN NHẤT TRONG GIỚI TỰ NHIÊN. CÁI

THẶNG DƯ LÀ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CHUNG MÀ MỌI NỀN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG BẮT BUỘC PHẢI TUÂN THEO. 5

1.2. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA CÁI RIÊNG VÀ CÁI
CHUNG:
TRONG LỊCH SỬ TRIẾT HỌC, MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÁI RIÊNG VÀ CÁI
CHUNG ĐƯỢC QUAN NIỆM KHÁC NHAU. PHÁI DUY THỰC ĐỒNG
NHẤT THƯỢNG ĐẾ VỚI CÁI CHUNG VÀ CHO RẰNG CHỈ CÓ CÁI
CHUNG MỚI TỒN TẠI ĐỘC LẬP KHÁCH QUAN VÀ LÀ NGUÔNHIỀU
SẢN SINH RA CÁI RIÊNG. ĐỐI LẬP LẠI CHỦ NGHĨA DUY THỰC, CÁC
NHÀ TRIẾT HỌC DUY DANH NHƯ P. ABƠLA (1079- 1142), ĐUMXCOT
(1265- 1308) CHO RẰNG CHỈ NHỮNG SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG TỒN TẠI
RIÊNG BIỆT VỚI NHỮNG CHẤT LƯỢNG RIÊNG CỦA CHÚNG MỚI LÀ
CÓ THỰC CÒN KHÁI NIỆM CÁI CHUNG CHỈ LÀ SẢN PHẨM CỦA TƯ
DUY CỦA CON NGƯỜI. THẤY ĐƯỢC VÀ KHẮC PHỤC HẠN CHẾ CỦA
HAI QUAN NIỆM TRÊN, TRIẾT HỌC DUY VẬT BIỆN CHỨNG CHO
RẰNG CÁI CHUNG VÀ CÁI RIÊNG CÓ MỐI LIÊN HỆ BIỆN CHỨNG
MẬT THIẾT VỚI NHAU, VÀ CẢ HAI ĐỀU TỒN TẠI MỘT CÁCH KHÁCH
QUAN.
CÁI CHUNG TỒN TẠI BÊN TRONG CÁI RIÊNG, THÔNG QUA CÁI
RIÊNG MÀ BIỂU HIỆN SỰ TỒN TẠI. KHÔNG CÓ CÁI CHUNG TỒN TẠI
ĐỘC LẬP BÊN NGOÀI CÁI RIÊNG. VÍ DỤ QUI LUẬT BÓC LỘT GIÁ TRỊ
THẶNG DƯ CỦA NHÀ TƯ BẢN LÀ MỘT CÁI CHUNG, KHÔNG THẾ THÌ
KHÔNG PHẢI LÀ NHÀ TƯ BẢN, NHƯNG QUI LUẬT ĐÓ ĐƯỢC THỂ
HIỆN RA NGOÀI DƯỚI NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA CÁC NHÀ TƯ BẢN
(CÁI RIÊNG).
CÁI RIÊNG CHỈ TỒN TẠI TRONG MỐI LIÊN HỆ VỚI CÁI

LẪN NHAU. SỰ " VA CHẠM" GIỮA NHỮNG CÁI RIÊNG VỪA LÀM CHO
CÁC SỰ VẬT XÍCH LẠI GẦN NHAU BỞI CÁI CHUNG, VỪA LÀM CHO
SỰ VẬT TÁCH XA NHAU BỞI CÁI ĐƠN NHẤT. CŨNG NHỜ SỰ TƯƠNG
TÁC NÀY GIỮA NHỮNG CÁI RIÊNG MÀ CÁI CHUNG CÓ THỂ ĐƯỢC
PHÁT HIỆN. VỀ ĐIỂM NÀY, LÊNIN NÓI: " CÁI RIÊNG CHỈ CÓ THỂ
TỒN TẠI TRONG MỐI LIÊN HỆ DẪN TỚI CÁI CHUNG". VÍ DỤ,
NGUYÊN TỬ CỦA MỌI NGUYÊN TỐ ĐỀU KHÁC NHAU, ĐỀU LÀ CÁI "
RIÊNG", CHÚNG CÓ TRỌNG LƯỢNG NGUYÊN TỬ CỦA MÌNH, CÓ HOÁ
TRỊ CỦA MÌNH, CÓ ĐIỆN TÍCH HẠT NHÂN CỦA MÌNH, CÓ CẤU TẠO
VỎ NGUYÊN TỬ CỦA MÌNH NHƯNG TẤT CẢ NHỮNG NGUYÊN TỬ
ĐỀU CÓ CÁI CHUNG: TRONG MỌI NGUYÊN TỬ ĐỀU CÓ HẠT NHÂN,
VỎ ĐIỆN TỬ, ĐỀU CÓ NHỮNG HẠT NGUYÊN TỐ; HẠT NHÂN CỦA
MỌI NGUYÊN TỬ ĐỀU CÓ THỂ BỊ PHÁ VỠ. CHÍNH NHỜ CÓ NHỮNG
ĐẶC TÍNH CHUNG CHO MỌI NGUYÊN TỬ MÀ KHOA HỌC MỚI CÓ
KHẢ NĂNG BIẾN NGUYÊN TỬ CỦA MỘT NGUYÊN TỐ NÀY THÀNH
NGUYÊN TỬ CỦA MỘT NGUYÊN TỐ KHÁC. NGUYÊN TỬ, CŨNG NHƯ 7

BẤT CỨ HIỆN TƯỢNG NÀO KHÁC TRONG THẾ GIỚI KHÁCH QUAN,
LÀ SỰ THỐNG NHẤT CỦA CÁI KHÁC NHAU VÀ CÁI GIỐNG NHAU,
CÁI ĐƠN NHẤT VÀ CÁI PHỔ BIẾN.
TRONG NHỮNG HOÀN CẢNH KHÁC NHAU, CÁI CHUNG CÓ THỂ
CHUYỂN HOÁ THÀNH CÁI ĐƠN NHẤT VÀ NGƯỢC LẠI. VÍ DỤ:
TRƯỚC ĐẠI HỘI ĐẢNG VI THÌ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG, KHOÁN SẢN
PHẨM CHỈ LÀ CÁI ĐƠN NHẤT, CÒN CÁI CHUNG LÀ CƠ CHẾ BAO
CẤP; NHƯNG TỪ SAU ĐẠI HỘI ĐẢNG VI THÌ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
LẠI DẦN TRỞ THÀNH CÁI CHUNG, CÒN KINH TẾ TẬP TRUNG BAO
CẤP THÀNH CÁI ĐƠN NHẤT, CHỈ CÒN TỒN TẠI TRONG MỘT SỐ

TƯỢNG,TRONG NHỮNG ĐIỀU KIỆN NHẤT ĐỊNH “CÁI ĐƠN NHẤT” CÓ
THỂ BIẾN THÀNH “CÁI CHUNG” VÀ NGƯỢC LẠI “CÁI CHUNG” CÓ
THỂ BIẾN THÀNH “CÁI ĐƠN NHẤT” ,NÊN TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC
TIỄN CÓ THỂ VÀ CẦN PHẢI TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI ĐỂ “CÁI
ĐƠN NHẤT” CÓ LỢI CHO CON NGƯỜI TRỞ THÀNH”CÁI CHUNG” VÀ
“CÁI CHUNG” BẤT LỢI TRỞ THÀNH “CÁI ĐƠN NHẤT”.
TRÊN CƠ SỞ NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÁI RIÊNG VÀ CÁI
CHUNG, TA ĐÃ ĐƯA RA MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CỦA VIỆT NAM MỘT CÁCH THÍCH HỢP, CỐ
GẮNG THEO KỊP TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CỦA CÁC NƯỚC PHÁT
TRIỂN TRÊN THẾ GIỚI, TĂNG CƯỜNG CƠ SỞ VẬT CHẤT CHO CÔNG
CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. 9

CHƯƠNG 2:
CÁI CHUNG VÀ CÁI RIÊNG NHÌN DƯỚI VẤN ĐỀ
KINH TẾ VIỆT NAM VÀ KINH TẾ THẾ GIỚI
XÉT VỀ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI TA THẤY NỀN KINH
TẾ NƯỚC TA ĐANG HOÀ NHẬP VỚI NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG THẾ
GIỚI, SỰ GIAO LƯU VỀ HÀNG HOÁ, DỊCH VỤ VÀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP
CỦA NƯỚC NGOÀI LÀM CHO SỰ VẬN ĐỘNG CỦA NỀN KINH TẾ
NƯỚC TA GẦN GŨI HƠN VỚI NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI.
TƯƠNG QUAN GIÁ CẢ CỦA CÁC LOẠI HÀNG HOÁ TRONG NƯỚC
GẦN GŨI HƠN VỚI TƯƠNG QUAN GIÁ CẢ HÀNG HOÁ QUỐC TẾ. THỊ
TRƯỜNG TRONG NƯỚC GẮN LIỀN VỚI THỊ TRƯƠNG THẾ GIỚI . NỀN
KINH TẾ VIỆT NAM LÀ MỘT BỘ PHẬN CỦA NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI.
CHÍNH ĐIỀU NÀY TẠO NÊN MỘT CHỈNH THỂ HOÀN CHỈNH CỦA
NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI


CHƯƠNG 3
NHỮNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT
NAM TRÊN CƠ SỞ NGUYÊN LÝ VỀ CÁI CHUNG VÀ CÁI RIÊNG

3.1. CHUYỂN SANG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG LÀ MỘT TẤT YẾU
KHÁCH QUAN:
3.1.1. KHÁI NIỆM KINH TẾ THỊ TRƯỜNG:
TRÊN GÓC ĐỘ VĨ MÔ, THỊ TRƯỜNG LÀ MỘT PHẠM TRÙ KINH
TẾ TỒN TẠI MỘT CÁCH KHÁCH QUAN CÙNG VỚI SỰ TỒN TẠI VÀ
PHÁT TRIỂN CỦA SẢN XUẤT HÀNG HOÁ, VÀ LƯU THÔNG HÀNG
HOÁ. Ở ĐÂU VÀ KHI NÀO CÓ SẢN XUẤT HÀNG HOÁ THÌ Ở ĐÓ VÀ
KHI ẤY CÓ THỊ TRƯỜNG. "KHI THỊ TRƯỜNG, NGHĨA LÀ LĨNH VỰC
TRAO ĐỔI MỞ RỘNG RA THÌ QUY MÔ SẢN XUẤT CŨNG TĂNG LÊN,
SỰ PHÂN CÔNG SẢN XUẤT CŨNG TRỞ NÊN SÂU SẮC HƠN" (1). THEO
DAVID BEGG, THỊ TRƯỜNG "LÀ SỰ BIỂU HIỆN THU GỌN CỦA QUÁ
TRÌNH MÀ THÔNG QUA ĐÓ CÁC QUYẾT ĐỊNH CỦA CÁC GIA ĐÌNH
VỀ TIÊU DÙNG CÁC MẶT HÀNG NÀO, CÁC QUYẾT ĐỊNH CỦA CÁC
CÔNG TY VỀ SẢN XUẤT CÁI GÌ, SẢN XUẤT NHƯ THẾ NÀO VÀ CÁI
QUYẾT ĐỊNH CỦA NGƯỜI CÔNG NHÂN VỀ VIỆC LÀM BAO LÂU, CHO
AI ĐỀU ĐƯỢC DUNG HÒA BẰNG SỰ ĐIỀU CHỈNH GIÁ CẢ". TA CŨNG
CÓ THỂ ĐỊNH NGHĨA THỊ TRƯỜNG LÀ NƠI DIỄN RA HOẠT ĐỘNG
MUA BÁN HÀNG HÓA, NƠI CUNG GẶP CẦU.
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG LÀ MỘT HỆ THỐNG TỰ ĐIỀU CHỈNH NỀN
KINH TẾ, BẢO ĐẢM CÓ NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG VÀ HIỆU QUẢ
CAO; DƯ THỪA VÀ PHONG PHÚ HÀNG HOÁ; DỊCH VỤ ĐƯỢC MỞ
RỘNG VÀ COI NHƯ HÀNG HOÁ THỊ TRƯỜNG; NĂNG ĐỘNG, LUÔN
LUÔN ĐỔI
MỚI MẶT HÀNG, CÔNG NGHỆ VÀ THỊ TRƯỜNG. ĐÓ LÀ MỘT NỀN
KINH TẾ HOẠT ĐỘNG THEO CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG, VỚI NHỮNG ĐẶC

HÀNG HOÁ. DO SỰ KHÔNG HÀI HOÀ GIỮA CÁC NỀN KINH TẾ VÀ SỰ
CHỦ QUAN CỨNG NHẮC KHÔNG CÂN NHẮC TỚI SỰ PHÙ HỢP CỦA
CƠ CHẾ QUẢN LÝ MÀ CHÚNG TA ĐÃ KHÔNG TẠO RA ĐƯỢC ĐỘNG
LỰC THÚC ĐẨY NỀN KINH TẾ PHÁT TRIỂN MÀ CÒN GÂY LÃNG PHÍ
TÀI NGUYÊN, Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÚC NÀY, NƯỚC TA ĐỒNG
THỜI CŨNG BỊ CẮT GIẢM NGUỒN VIỆN TRỢ TỪ CÁC NƯỚC XHCN.
TẤT CẢ NHỮNG NGUYÊN NHÂN ĐÓ ĐÃ KHIẾN CHO NỀN KINH TẾ
NƯỚC TA TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẬP KỶ 80 LÂM VÀO KHỦNG
HOẢNG TRẦM TRỌNG, ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN BỊ GIẢM SÚT, THẬM
CHÍ Ở MỘT SỐ NƠI CÒN BỊ NẠN ĐÓI ĐE DOẠ. NGUYÊN NHÂN CỦA
SỰ SUY THOÁI NÀY LÀ TỪ NHỮNG SAI LẦM CƠ BẢN NHƯ: 13

 TA ĐÃ THỰC HIỆN CHẾ ĐỘ SỞ HỮU TOÀN DÂN VỀ TƯ LIỆU
SẢN XUẤT TRÊN MỘT QUI MÔ LỚN TRONG ĐIỀU KIỆN CHƯA
CHO PHÉP, KHIẾN CHO MỘT BỘ PHẬN TÀI SẢN VÔ CHỦ VÀ
KHÔNG SỬ DỤNG CÓ HIỆU QUẢ NGUỒN LỰC VỐN ĐANG RẤT
KHAN HIẾM CỦA ĐẤT NƯỚC TRONG KHI DÂN SỐ NGÀY MỘT
GIA TĂNG VỚI TỈ LỆ KHÁ CAO 2, 2%.
 THỰC HIỆN VIỆC PHÂN PHỐI THEO LAO ĐỘNG CŨNG TRONG
ĐIỀU KIỆN CHƯA CHO PHÉP. KHI TỔNG SẢN PHẨM QUỐC DÂN
THẤP ĐÃ DÙNG HÌNH THỨC VỪA PHÂN PHỐI BÌNH QUÂN VỪA
PHÂN PHỐI LẠI MỘT CÁCH GIÁN TIẾP ĐÃ LÀM MẤT ĐỘNG LỰC
CỦA SỰ PHÁT TRIỂN.
VIỆC QUẢN LÝ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC LẠI SỬ DỤNG CÁC
CÔNG CỤ HÀNH CHÍNH, MỆNH LỆNH THEO KIỂU THỜI CHIẾN
KHÔNG THÍCH HỢP VỚI YÊU CẦU TỰ DO LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI
SẢN XUẤT VÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG ĐÃ KHÔNG KÍCH THÍCH SỰ SÁNG

CỦA CNTB; NƯỚC TA KHÔNG ĐI THEO CNTB THỊ CŨNG KHÔNG THỂ
ÁP DỤNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ).
ĐẢNG TA CÒN CHỈ RÕ RẰNG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CÓ SỰ PHÙ
HỢP VỚI THỰC TẾ NƯỚC TA, PHÙ HỢP VỚI CÁC QUI LUẬT KINH TẾ
VÀ VỚI XU THẾ CỦA THỜI ĐẠI:
 NẾU KHÔNG THAY ĐỔI CƠ CHẾ KINH TẾ, VẪN GIỮ CƠ CHẾ
KINH TẾ CŨ THÌ KHÔNG THỂ NÀO CÓ ĐỦ SẢN PHẨM ĐỂ TIÊU
DÙNG CHỨ CHƯA MUỐN NÓI ĐẾN TÍCH LUỸ VỐN ĐỂ MỞ
RỘNG SẢN XUẤT. THỰC TẾ NHỮNG NĂM CUỐI CỦA THẬP KỶ
TÁM MƯƠI ĐÃ CHỈ RÕ THỰC HIỆN CƠ CHẾ KINH TẾ CŨ CHO
DÙ CHÚNG TA ĐÃ LIÊN TỤC CHÚNG TA ĐÃ LIÊN TỤC ĐỔI MỚI
HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ KINH TẾ, NHƯNG HIỆU QUẢ
CỦA NỀN SẢN XUẤT XÃ HỘI ĐẠT MỨC RẤT THẤP. SẢN XUẤT
KHÔNG ĐÁP ỨNG NỔI NHU CẦU TIÊU DÙNG CỦA XÃ HỘI, TÍCH
LUỸ HẦU NHƯ KHÔNG CÓ, ĐÔI KHI CÒN ĂN LẠM CẢ VÀO VỐN
VAY CỦA NƯỚC NGOÀI.
 DO ĐẶC TRƯNG CỦA NỀN KINH TẾ TẬP TRUNG LÀ RẤT CỨNG
NHẮC NÊN NÓ CHỈ CÓ TÁC DỤNG THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG
KINH TẾ TRONG GIAI ĐOẠN NGẮN VÀ CHỈ CÓ TÁC DỤNG
PHÁT TRIỂN KINH TẾ THEO CHIỀU RỘNG. NỀN KINH TẾ CHỈ
HUY Ở NƯỚC TA TỒN TẠI QUÁ DÀI NÊN NÓ KHÔNG NHỮNG
KHÔNG CÒN TÁC DỤNG ĐÁNG KỂ TRONG VIỆC THÚC ĐẨY
SẢN XUẤT PHÁT TRIỂN MÀ NÓ CÒN SINH RA NHIỀU HIỆN
TƯỢNG TIÊU CỰC LÀM GIẢM NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG VÀ
HIỆU QUẢ SẢN XUẤT. 15

 XÉT VỀ SỰ TỒN TẠI THỰC TẾ Ở NƯỚC TA NHỮNG NHÂN TỐ

3.2.1. NỀN KINH TẾ NƯỚC TA MANG BẢN CHẤT CỦA NỀN KINH
TẾ THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI: 16

TRƯỚC HẾT, NỀN KINH TẾ NƯỚC TA LÀ NỀN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG, NÊN NÓ TUÂN THEO MỌI QUY LUẬT CỦA KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG: QUY LUẬT CUNG- CẦU, QUY LUẬT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ,
QUY LUẬT LƯU THÔNG TIỀN TỆ
CÁC LOẠI THỊ TRƯỜNG, CÁC MỐI QUAN HỆ THỊ TRƯỜNG
ĐƯỢC PHÁT TRIỂN PHONG PHÚ, ĐA DẠNG, THỂ HIỆN TRÌNH ĐỘ
CAO TRONG VIỆC PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG THÀNH NHIỀU NGÀNH
NGHỀ. SỰ KHÁC BIỆT VỀ SỞ HỮU TÀI SẢN ĐÃ ĐƯỢC CHẤP NHẬN
(KHÔNG CÒN CHỈ CHẤP NHẬN HÌNH THỨC SỞ HỮU NHÀ NƯỚC, TẬP
THỂ NHƯ TRƯỚC) VÀ LỢI NHUẬN TRỞ THÀNH ĐỘNG LỰC PHÁT
TRIỂN. THEO ĐÓ, ĐÃ HÌNH THÀNH MỘT LỚP NGƯỜI MỚI NĂNG
ĐỘNG HƠN, BÁM SÁT THỊ TRƯỜNG HƠN VÀ "BIẾT LÀM KINH TẾ
HƠN". Ở NƯỚC TA HIỆN NAY CŨNG HÌNH THÀNH VÀ TỒN TẠI CẢ
NHỮNG KHUYẾT TẬT CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG: TÂM LÝ QUÁ COI
TRỌNG ĐỒNG TIỀN, CHẠY THEO LỢI NHUẬN, SỰ PHÂN CỰC GIÀU
NGHÈO QUÁ MỨC, KINH TẾ PHÁT TRIỂN MẤT CÂN ĐỐI…. KINH TẾ
THỊ TRƯỜNG NƯỚC TA CŨNG CÓ SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỂ
KHỐNG CHẾ, GIẢM BỚT NHỮNG KHUYẾT TẬT ĐÓ CÙNG NHỮNG
TÁC HẠI CỦA NÓ. NHƯNG TUY NHIÊN, NHỮNG KHUYẾT TẬT ĐÓ
VẪN CÒN TỒN TẠI ÂM Ỉ TRONG XÃ HỘI VÀ TRONG SUY NGHĨ CỦA
MỘT SỐ NGƯỜI.
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG NƯỚC TA HIỆN NAY CŨNG TUÂN
THEO XU HƯỚNG CHUNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ THẾ GIỚI LÀ SỰ
PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA MỖI NƯỚC KHÔNG THỂ TÁCH RỜI SỰ

ÍCH CỦA ĐA SỐ NHÂN DÂN LAO ĐỘNG, NHẰM MỤC TIÊU DÂN GIÀU,
NƯỚC MẠNH, XÃ HỘI CÔNG BẰNG, VĂN MINH. CÙNG VỚI VIỆC SỬ
DỤNG ĐỘNG LỰC CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG, NGAY TỪ ĐẦU, ĐẢNG
TA CHỦ TRƯƠNG PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT PHẢI ĐI ĐÔI
VỚI XÂY DỰNG QUAN HỆ SẢN XUẤT, ĐẶC BIỆT LÀ NHỮNG YẾU
KÉM VỀ QUẢN LÝ VÀ PHÂN PHỐI, XÂY DỰNG QUAN HỆ CON NGƯỜI
VỚI CON NGƯỜI, MỘT XÃ HỘI GIÀU TÌNH THƯƠNG VÀ LÒNG NHÂN
ÁI; TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ PHẢI ĐI ĐÔI VỚI XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO,
LÀM CHO THỊ TRƯỜNG MANG TÍNH NHÂN VĂN HƠN.
DƯỚI CNTB, KINH TẾ THỊ TRƯỜNG MANG TÍNH CẠNH TRANH
THEO KIỂU CÁ LỚN NUỐT CÁ BÉ, BẤT BÌNH ĐẲNG, BẤT CÔNG;
NHƯNG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TRONG XÃ HỘI XHCN VẪN
MANG TÍNH CẠNH TRANH, SỬ DỤNG CẠNH TRANH LÀM ĐỘNG LỰC
PHÁT TRIỂN NHƯNG KHÔNG CẠNH TRANH DÃ MAN; TĂNG
TRƯỞNG KINH TẾ ĐI ĐÔI VỚI CÔNG BẰNG XÃ HỘI, KHUYẾN KHÍCH
LÀM GIÀU GẮN VỚI XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO VÀ KHẮC PHỤC SỰ 18

PHÂN CỰC GIÀU NGHÈO, GIA TĂNG VỀ MỨC SỐNG NHƯNG VẪN
GIỮ GÌN ĐƯỢC ĐẠO ĐỨC, BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC.
TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN, KINH TẾ NHÀ NƯỚC ĐƯỢC
CHỌN LỌC, SẮP XẾP LẠI, KHẲNG ĐỊNH HỢP LÝ PHẠM VI CẦN NẮM
GIỮ, NẮM LẤY NHỮNG MẠCH MÁU CHỦ YẾU LÀM ĐỘI QUÂN CHỦ
LỰC TRONG XÂY DỰNG VÀ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ, LÀM NÒNG CỐT
HƯỚNG DẪN CAC THÀNH PHẦN KINH TẾ KHÁC HOẠT ĐỘNG ĐÚNG
HƯỚNG.
QUAN HỆ PHÂN PHỐI TRONG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TBCN LÀ NHÀ
TƯ BẢN NẮM GIỮ PHÂN LỚN SẢN PHẨM.TA CHỦ TRƯƠNG PHÂN

CHIẾN TRANH ĐÓ MÀ CƠ SỞ HẠ TẦNG VỐN ĐÃ THẤP LẠI CÒN BỊ
TÀN PHÁ NẶNG NỀ. TA KHÔNG ĐỦ KHẢ NĂNG VỀ VỐN, KỸ THUẬT
ĐỂ CÓ THỂ BƯỚC NGAY VÀO XÂY DỰNG MỘT NỀN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG THỰC SỰ HIỆN ĐẠI, VỚI CÁC CÔNG NGHỆ CÓ HÀM LƯỢNG
KỸ THUẬT CAO NHƯ NHIỀU NƯỚC TƯ BẢN VỐN ĐÃ CÓ TỚI BA THẾ
KỶ TÍCH LUỸ.
THỊ TRƯỜNG NƯỚC TA VẪN CÒN NHỎ HẸP, SƠ KHAI, CÒN NHỮNG
RỐI LOẠN VÀ NHIỀU YẾU TỐ TỰ PHÁT. NGOÀI RA THỊ TRƯỜNG Ở
NƯỚC TA VẪN CHƯA ĐẦY ĐỦ, NHIỀU HÌNH THỨC THỊ TRƯỜNG CÒN
THIẾU HOẶC MỚI CHỈ Ở DẠNG MANH NHA NHƯ THỊ TRƯỜNG TIỀN
TỆ, THỊ TRƯỜNG VỐN, THỊ TRƯỜNG SỨC LAO ĐỘNG , NÊN CHƯA
THỂ THỰC SỰ HOÀ NHẬP VỚI THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI.
NƯỚC TA CÓ TRUYỀN THỐNG VĂN HOÁ LÂU ĐỜI, NHÂN DÂN TA
VỐN CÓ SỰ KHÉO LÉO CAO NÊN CÓ THỂ PHÁT TRIỂN NHIỀU THÀNH
PHẦN KINH TẾ CẦN CÓ ĐỘ TINH XẢO, KHÉO LÉO CAO NHƯ TRẠM
KHẮC, ĐAN ĐẶC BIỆT LÀ NHỮNG THÀNH PHẦN KINH TẾ TRUYỀN
THỐNG, Ở CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG NHƯ TRANH ĐÔNG HỒ,
SƠN MÀI KHẢM TRAI TUY NHIÊN, TRONG LỊCH SỬ NƯỚC TA CÓ
THỂ NÓI CHỈ LÀ LỊCH SỬ CỦA NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH CHỐNG
XÂM LƯỢC MÀ KHÔNG CÓ TRANG NÀO VỀ VIỆC PHÁT TRIỂN KINH
TẾ, TRONG VỐN TỪ TRUYỀN THÔNG DƯỜNG NHƯ RẤT XA LẠ VỚI
THUẬT NGỮ "LÀM KINH TẾ". NGOÀI RA, TA MỚI ĐỔI MỚI NỀN KINH
TẾ NÊN VẪN CÒN NHỮNG NGƯỜI THUỘC "THẾ HỆ CŨ"- THẾ HỆ CỦA
CƠ CHẾ BAO CẤP. HỌ "DỊ ỨNG" VỚI KINH TẾ THỊ TRƯỜNG, COI KINH
TẾ THỊ TRƯỜNG LÀ MỘT THỨ GÌ ĐÓ RẤT XẤU XA MÀ MÌNH KHÔNG
THỂ CHẤP NHẬN, VÀ LÀM THEO ĐƯỢC; VÀ HỌ CŨNG KHÔNG ĐỦ
NĂNG ĐỘNG ĐỂ THÍCH ỨNG VỚI TỐC ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ
THỊ TRƯỜNG.
ĐƯỢC VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI VỚI SỐ VỐN ĐĂNG KÝ 10 TỶ
USD. NỀN KINH TẾ ĐÃ BẮT ĐẦU CÓ TÍCH LUỸ NỘI BỘ. XUẤT
KHẨU VÀ NHẬP KHẨU ĐÃ LẤY LẠI THẾ CÂN BẰNG, DẦN DẦN
BIẾT PHÁT HUY VÀ TẬN DỤNG ĐƯỢC LỢI THẾ SO SÁNH TRONG
QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ. 21

 SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP PHÁT TRIỂN TỪ CHỖ THIẾU LƯƠNG
THỰC TRIỀN MIÊN ĐẾN NAY TA ĐÃ ĐỨNG THỨ HAI TRONG SỐ
NHỮNG NƯỚC XUẤT KHẨU GẠO LỚN NHẤT THẾ GIỚI.
 THEO SỐ LIỆU THU THẬP ĐƯỢC, ƯỚC TÍNH CHỈ SỐ GNP CỦA
VIỆT NAM ĐÃ TĂNG ĐÁNG KỂ SAU VÀI NĂM ĐỔI MỚI:
CHỈ TIÊU 1971 1983 1986 1996
THU NHẬP QUỐC DÂN
(TỶ ĐÔ LA)
4,97 5,14 5,78 12,46
TRÊN ĐẦU NGƯỜI 101 94 101 175
NHỮNG ƯỚC TÍNH GNP CỦA VIỆT NAM TRƯỚC VÀ SAU ĐỔI
MỚI
( NHÀ XUẤT BẢN THỐNG KÊ 1996)
CÔNG TÁC XÃ HỘI CŨNG ĐANG NGÀY CÀNG ĐƯỢC COI TRỌNG.
TA ĐÃ VÀ ĐANG KIỂM SOÁT ĐƯỢC PHẦN NÀO NHỮNG KHUYẾT
TẬT XÃ HỘI DO KINH TẾ THỊ TRƯỜNG MANG LẠI, BÙ ĐẮP NHỮNG
MẤT MÁT CHO CÁC GIA ĐÌNH CÁCH MẠNG, THỰC HIỆN MỘT SỐ
PHÚC LỢI XÃ HỘI, TIẾN HÀNH XÂY DỰNG CHẾ ĐỘ XHCN TRÊN
PHƯƠNG DIỆN XÃ HỘI
3.2.4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG VIỆT NAM NHỮNG NĂM TỚI TỪ GÓC ĐỘ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM

QUEN THUỘC VỚI KHOA HỌC KỸ THUẬT, KHÔNG CẢM THẤY LẠ
LẪM VỚI NHỮNG MÁY MÓC HIỆN ĐẠI, ĐÒI HỎI NGƯỜI LAO ĐỘNG
PHẢI CÓ TRÌNH ĐỘ CAO. ĐỂ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐÓ, TA PHẢI ĐẨY
MẠNH PHÁT TRIỂN KHOA HỌC, GIÁO DỤC ĐÀO TẠO, CŨNG NHƯ CÓ
NHỮNG CHÍNH SÁCH PHÁT HIỆN, NUÔI DƯỠNG VÀ GIỮ GÌN NHÂN
TÀI, TRÁNH HIỆN TƯỢNG CHẢY MÁU CHẤT XÁM.
NƯỚC TA CÓ VỊ TRÍ VÔ CÙNG THUẬN LỢI, ĐỒNG THỜI LẠI CÓ
NHIỀU DANH LAM THẮNG CẢNH ĐẸP ĐƯỢC THẾ GIỚI CÔNG NHẬN.
DO ĐÓ, ĐIỀU KIỆN ĐỂ PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI VÀ DU
LỊCH LÀ RẤT LỚN. NHIỀU NƯỚC NÓI RẰNG HỌ "THÈM" ĐƯỢC CÓ
ĐIỀU KIỆN NHƯ VIỆT NAM VỀ VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, VÀ NẾU CÓ ĐƯỢC THÌ
HỌ SẼ THU VỀ MỘT DOANH THU KHỔNG LỒ TỪ NGÀNH DU LỊCH.
NHƯNG HIỆN NAY VIỆC PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở NƯỚC TA CÒN RẤT
HẠN CHẾ, CHƯA TƯƠNG XỨNG VỚI TIỀM NĂNG. ĐIỀU ĐÓ ĐẶT RA
MỘT YÊU CẦU NỮA CHO CÔNG CUỘC PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở NƯỚC
TA: PHẢI ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH SAO CHO TƯƠNG XỨNG
VỚI TIỀM NĂNG CỦA MÌNH, TÍCH CỰC THU NGOẠI TỆ TỪ NGÀNH
DU LỊCH ĐỂ PHÁT TRIỂN CHÍNH BẢN THÂN NGÀNH CÙNG NHIỀU
NGÀNH NGHỀ KHÁC TRONG NỀN KINH TẾ. 23

NGƯỜI VIỆT NAM ĐƯỢC ĐÁNH GIÁ LÀ KHÉO LÉO. TA CÓ NHIỀU
LÀNG NGHỀ THỦ CÔNG MỸ NGHỆ NỔI TIẾNG NHƯ LÀNG TRANH
ĐÔNG HỒ CHẲNG HẠN. NHIỀU NƯỚC TỎ RA ƯA CHUỘNG HÀNG
THỦ CÔNG CỦA TA, MUỐN ĐẶT HÀNG CÙNG TA NHƯNG DO HÀNG
RÀO THUẾ QUAN, PHONG CÁCH QUẢN LÝ GÂY KHÓ KHĂN, CÙNG
VỚI VIỆC "NGẠI" ÁP DỤNG KHOA HỌC KỸ THUẬT VÀO SẢN XUẤT
TRUYỀN THỐNG, KHIẾN CHO LƯỢNG HÀNG SẢN XUẤT RA ÍT,

ĐẶT RA VẤN ĐỀ NÂNG CAO NĂNG SUẤT LÀM VIỆC CỦA DOANH
NGHIỆP NHÀ NƯỚC, KHIẾN CHO CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC PHẢI
TRỞ NÊN NĂNG ĐỘNG HƠN, BÁM SÁT VỚI NHỮNG BIẾN ĐỘNG CỦA
THỊ TRƯỜNG HƠN VÀ QUAN TÂM ĐẾN HIỆU QUẢ SẢN XUẤT HƠN
THÌ MỚI CÓ THỂ TIẾP TỤC GIỮ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, ĐỊNH HƯỚNG
NHƯ TRƯỚC.
HIỆN NAY, SỰ QUẢN LÝ BẰNG PHÁP LUẬT CỦA TA VẪN CÒN
NHIỀU SƠ HỞ, TẠO ĐIỀU KIỆN CHO TỘI PHẠM KINH TẾ PHÁT TRIỂN.
DO ĐÓ YÊU CẦU ĐẶT RA LÀ PHẢI THIẾT LẬP LUẬT PHÁP CHẶT CHẼ,
DẦN ĐƯA CON NGƯỜI TỚI HÀNH ĐỘNG TỰ GIÁC TUÂN THEO PHÁP
LUẬT, SÔNG VĂN MINH, CÓ VĂN HÓA, VÀ TẠO MỘT MÔI TRƯỜNG
CẠNH TRANH CÔNG BẰNG, LẠNH MẠNH, CÓ TRẬT TỰ CHO CÁC
CHỦ THỂ KINH DOANH.
NỀN KINH TẾ CÓ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VA CÓ
SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC SAO CHO VỪA ĐẢM BẢO PHÁT TRIỂN
KINH TẾ VỪA ĐẢM BẢO PHÁT TRIỂN XÃ HỘI VÀ CON NGƯỜI, GIẢM
THIỂU NHỮNG KHUYẾT TẬT XÃ HỘI MÀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
MANG LẠI.