Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
- - -    - - -
Niên luận triết học
Mối quan hệ giữa lực
lượng sản xuất và quan hệ
sản xuất vận dụng vào quá
trình đổi mới ở nước ta
Niên luận triết học1
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
MỤC LỤC
NIÊN LUẬN TRIẾT HỌC
ĐÊ
̀
TÀI
: mối quan hệ giữa lực lựơng sản xuất và quan hệ sản xuất vận
dụng vào quá trình đổi mới ở nước ta.
PHẦN MỞ ĐẦU
1
)Đặt vấn đề.
Học thuyết hình thái kinh tế xã hội chung và mối quan hệ biện chứng
giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất nói riêng là một nội dung cơ
bản của chủ nghĩ duy vật lịch sử và cũng là nội dung cơ bản của toàn bộ chủ
Niên luận triết học2
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
nghĩa Mác. Lý luận này đã vạch rõ những quy luật cơ bản của vận động xã
hội vạch ra những phương pháp duy nhất khoa học để giải thích lịch sử. Nó
là cơ sở để Đảng của giai cấp công nhân quốc tế đề ra đường lối đúng đắn
trong sự ngiệp giải phóng dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩ xã hội

hiện trong các văn kiện của Đảng
Để thực hiện được đề tài này em đã sử dụng tổng hợp phương pháp
luận chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênnin, đặc biệt là sử
dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, lôgic và lịch sử, sưu tầm ngiên cứu
Niên luận triết học4
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
tài liệu, gắn lý luận với thực tiển kết hợp với phương pháp điều tra khảo sát
để thực hiện đề tài đặt ra.
3)Đối tựợng và phạm vi nghiên cứu:
Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung cơ bản về mối quan hệ giữa lực
lựong sản xất và quan hệ sản xuất trong triết học Mác-Lênnin từ đó rút ra kết
luận để khẳng định những giá trị bền vững của học thuyết về mối quan hệ
giữa lực lựơng sản xất và quan hệ sản xuất.
Trên cơ sở đó niên luận làm rõ sự vận đúng đắn tạo lý luận về mối quan
hệ giữa lực lựơng sản xuất và quan hệ sản xuất vào quá trình đổi mới ở nước
ta từ năm 1986 đến nay
4)Kết cấu niên luận.
Ngoài pgần mở đầu, dang mục tài liệu. Niên luận gồm có 2 chương 4 tiết

Chương I:
Niên luận triết học5
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
Quan điểm của triết học Mác-Lênin về lực lượng sản
xuất, quan hệ sản xuất
I.1 Khái niệm về phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất, quan
hệ sản xuất
Sự ra đời của chủ nghĩa duy vật lịch sử và lý luận hình thái kinh tế xã hội
mà đặc biệt là mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ

là lịch sử phát triển kế tiếp nhau của các phương thức sản xuất vật chất từ
Niên luận triết học7
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
công xã nguyên thủy đến chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và
cộng sản chủ nghĩa
I.1.2 Khái niệm về lực lượng sản xuất:
Trong hệ thống khái niệm của chủ nghĩ duy vật lịch sử, lực lượng sản
xuất và quan hệ sản xuất là các khái niệm dùng để chỉ quan hệ mà C.Mác
gọi là “quan hệ song trùng” của bản thân sản xuất xã hội.
Lực lượng sản xuất là phương thức kết hợp giữa người lao động với tư
liệu sản xuất và kinh ngiệm lao động của họ tạo ra một sức sản xuất nhất
định trong sản xuất vật chất
Vậy lực lượng sản xuất là năng lực thực tiển cải biến giới tự nhiên của
con người nhằm đáp ứng nhu cầu đời sống của mình
Lực lựơng sản xất bao gồm:

người lao động với kỷ năng lao động của họ, biết sử dụng tư
liệu sản xuất tạo ra của cải vật chất

tư liệu sản xuất trước hết là công cụ lao động

Ngày nay khoa học đã trở thành yếu tố của lực lựơng sản.
Ba nhân tố đó có mối quan hệ chặt chẽ biện chứng với nhau trong dó
người lao động là quan trọng nhất
Niên luận triết học8
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
I.1.2.1 vai trò của của ba nhân tố lực lượng sản xuất:
I.1.2.1.1 tư liệu sản xuất:

thiết bị, phụ tùng.
Trong ba lọai đó thì các loại công cụ sản xuất là quan trọng nhất bởi vì
trong quá trình sản xuất công cụ sản xuất luôn đươc cải tiến đã tạo ra như
̃
ng
công cụ sản xuất mới quá trình đó làm cho trình độ sản xuất được nâng lên
kinh ngiêm sản xuất đổi mới năng suất lao động tăng cao làm cho lực lượng
sản xuất phát triển không ngừng vì vậy công cụ sản xuất được coi là tiêu
chuẩn phân biệt sự khác nhau giữa các thời đại kinh tế trong lịch sử loài
người. Mác là người đầu tiên đánh giá sâu sắc đầy đủ nhất các yếu tố công
cụ sản xuất coi công cụ sản xuất là yếu tố động nhất, cách mạng nhất về lực
lựợng sản xuất Mác cho rằng: “những thời đại kinh tế khác nhau không phải
chúng sản xuất ra cái gì mà chúng sản xuất bằng cách nào” tức là nói đến
vai trò của công cụ sản xuất.
I.1.2.1.2 vai trò của người lao đông
Niên luận triết học10
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
Công cụ sản xuất chỉ có tác động mạnh mẽ vào đối tượng lao động khi
chúng kết hớp với sức lao đông của con người nghĩa là muốn tiến hành sản
xuất không những cần có công cụ sản xuất mà còn có những con người biết
sản xuất sử dụng công cụ sản xuất dó là những người công nhân, nông dân
và nhhững người lao động khác. Trong lực lượng sản xuất thì ngườI lao
đông là nhân tố quan trong nhất với tính cách là chủ thể của quả trình sản
xuất vật chất con người là chủ thể của hoạt động thực tiển.
I.1.2.1.3 Nhân tố khoa học.
Ngày nay nhân tố khoa học cũng là nhân tố của lực lượng sản xuất bởi
vì: ngày nay thành tựu của khoa học được ứng dụng một cach nhanh chóng
vào quá trình sản xuất có tác dụng phát triển sản xuất mạnh mẽ. Ngày nay
tiến bộ khoa học dược kết tinh vào mọi nhân tố của người sản xuất từ tư liệu

trìng sản xuất vật chất xã hội nó bao gồm ba mặt cơ bản:

quan hệ về sở hiểu đối với tư liệu sản xuất

quan hệ về tổ chức quản lý sản xuất

quan hệ về phân phốI đốI vớI sản phẩm lao động
C.Mác viết: “trong sản xuất người ta không chỉ quan hệ với tự nhiên,
người ta không thể sản xuất được nếu không kết hợp với nhau theo một cách
nào đó để hoạt động chung và để trao đổi hoạt động với nhau muốn sản xuất
được người ta phải có những mối liên hệ và quan hệ nhất định với nhau và
quan hệ của họ với tự nhiên tức là việc sản xuất”. Như vậy trong sự sản xuất
ra đời sống xã hội của mình con người ta dù muốn hay không cũng buộc
phải duy trì và thực hiện những quan hệ nhất định với nhau. quan hệ
sản xuất do con người tạo ra nhưng nó hình thành một cách khách quan
trong quá trình sản xuất, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con
người quan hệ sản xuất là hình thức xã hội của sản xuất giữa ba mặt của
quan hệ sản xuất thống nhất với nhau tạo thành một hệ thống mang tính ổn
Niên luận triết học13
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
định tương đối so với sự vận động, phát triển không ngừng của lực lựợng
sản xuất. Với tính chất là quan hệ kinh tế khách quan không phụ thuộc vào ý
muốn của con người quan hệ sản xuất là những quan hệ mang tính chất
thuộc đời sống xã hội. Quan hệ sản xuất là hình thức xã hội của lực lựợng
sản xuất và là cơ sở sau của đời sống tinh thần xã hội. Ba mặt quan hệ đó
trong quá trình sản xuất xã hội luôn gắn bó với nhau, tạo thành một hệ thống
ổn định mang tính tương đối so với sự vận động không ngừng của lực lựong
sản xất. Các quan hệ của phương thức sản xuất là một hệ thống bao gồm
nhiều mối quan hệ phong phú và đa dạng biểu hiện dưới nhiều hình thức.

Niên luận triết học15
Họ Tên: Lê Thị Hằng
MSSV : 6064644
nằm trong tay một số ít người nên của cải không thuộc về số đông mà thuộc
về số ít đó. Các quan hệ xã hội do vậy trở thành bất bình đẳng, quan hệ
thống trị và bị trị. Đối kháng xã hội trong các xã hội tồn tại tiềm tàng khả
năng trở thành đối kháng gay gắt. Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lê
nin đã chỉ rõ trong các chế độ sở hữu tư nhân của các xã hội điển hình trong
lịch sử ( sở hữu tư nhân của xã hội chiếm hưu nô lệ, sở hữu tư nhân trong
chế độ phong kiến và sở hữu tư nhân trong chủ nghĩa tư bản) thì chế độ sở
hữu tư nhân trong chủ nghĩa tư bản là đỉnh cao của loại sở hữu này.
C. Mác và Angghen đã chứng minh rằng chế độ tư bản chủ nghĩ không
phải là hình thức sở hữu cuối cùng rong lịch sử loài người. Chủ nghĩa xã hội
dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, dù sớm hay muộn cũng đóng
vai trò phủ địng đối với chế độ tưu hữu.
Trong hệ thồng các quan hệ sản xuất, các quan hệ về mặt tổ chức, quản
lý sản xuất là quan hệ có khả năng quyết định quy mô, tốc độ, hiệu quả và
xu hướng của mỗi nền sản xuất cụ thể. Bằng cách nắm bắt các nhân tố quyết
định của một nền sản xuất, điều khiển và tổ chức cách thức vận động của
các nhân tố đó, các quan hệ tổ chức và quản lý sản xuất có khả năng đẩy
nhanh hoạc kìm hãm các quá trình khách quan của sản xuất.
Niên luận triết học16