Tiểu luận

Hoạt động gia công xuất khẩu
giầy ở Việt Nam - Thực trạng và
giải pháp 1

PHẦN MỞ ĐẦU

Nước ta là một nước có tiềm năng lớn về gia công xuất khẩu, do vậy đa
dạng hoá các hoạt động gia công xuất khẩu là trong những vấn đề quan trọng
hàng đầu được đề cập trong đường lối ngoại thương đổi mới. Các sản phẩm
giày dép của công nghiệp gia công đang trở thành một trong những mặt hàng
xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Gia công xuất khẩu giầy dép có tác động
tích cực đến giải quyết việc làm, cải thiện đời sống của nhân dân, tăng nguồn
ngoại tệ và tiếp cận công nghệ mới. Bên cạnh đó, gia công xuất khẩu giầy
dép còn phục vụ cho chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước.
Công nghiệp hoá đất nước theo những bước đi thích hợp là con đường tất yếu
để khắc phục tình trạng nghèo và chậm phát triển ở nước ta.
Em thấy vấn đề nghiên cứu và phát triển hoạt động kinh doanh gia công
xuất khẩu là một vấn đề cực kì cần thiết. Vì vậy em đã chọn đề tài “Hoạt

chỉnh. Còn bên nhận gia công tiếp nhận hay mua nguyên vật liệu từ các nơi
cụ thể, và tổ chức gia công theo đúng yêu cầu của bên đặt gia công. Sau đó
bên nhận gia công giao thành phẩm đó cho bên đặt gia công hoặc người nào
đó mà bên đặt gia công chỉ định và nhận tiền công(phí gia công) theo số
lượng sản phẩm làm ra với giá thoả thuận. Khi hoạt động gia công vượt ra
khỏi biên giới quốc gia thì gọi là gia công quốc tế. Các yếu tố sản xuất có thể
đưa vào thông qua con đường nhập khẩu để phục vụ quá trình gia công. Hàng
hoá sản xuất ra không phải để tiêu thụ trong nước mà để phục vụ xuất khẩu
thu ngoại tệ chênh lệch giá phụ liệu cung cấp, tiền gia công và các chi phí
khác đem lại. Thực chất gia công quốc tế là hình thức xuất khẩu lao động
nhưng là lao động dưới dạng sử dụng thể hiện trong hàng hoá chứ không phải
xuất khẩu công nhân ra nước ngoài.
1.2. Các hình thức gia công xuất khẩu 3
Các hình thức gia công xuất khẩu rất đa dạng và việc phân loại cũng có
nhiều cách theo các tiêu thức khác nhau. Sau đây là một số cách phân loại
chính:
* Theo quyền sở hữu nguyên liệu trong quá trình sản xuất: có 3 loại
- Hình thức nhận nguyên liệu giao thành phẩm
- Hình thức mua bán đứt đoạn
- Hình thức kết hợp
* Theo giá gia công: chia gia công thành 2 hình thức sau
- Thực thi, thực thanh
- Gia công theo hợp đồng khoán
* Theo công đoạn sản xuất: chia làm 3 loại
- Gia công đảm nhận công đoạn
- Gia công hoàn chỉnh một sản phẩm
- Gia công chi tiết

- Đàm phán qua điện thoại
- Đàm phán qua thư tín, điện tín, fax…
Mỗi hình thức đàm phán thường có những ưu, nhược điểm khác nhau, tuỳ
theo điều kiện cụ thể có thể dùng một trong ba hình thức trên hoặc dùng kết
hợp cả ba hình thức hoặc kết hợp hai trong ba hình thức.
Sau khi xem xét nghiên cứu đơn đặt hàng, thoả thuận về phí gia công thì
sẽ chính thức ký kết hợp đồng. Đặc thù ngành gia công xuất khẩu hợp đồng
ký ban đầu chỉ có tính nguyên tắc, cam kết giữa hai bên. Sau này khi đi vào
thực hiện các bên sẽ ký bản phụ lục cụ thể hoá về giá cả, thời hạn giao hàng
trong bản phụ lục sẽ có giá trị thực hiện.
Hợp đồng gia công bao gồm những điều khoản chính sau: Tên hàng,
phẩm chất, số lượng, thời hạn giao nguyên phụ liệu, phí gia công, phương
thức thanh toán và trọng tài.
* Tổ chức nhập khẩu nguyên phụ liệu
Căn cứ vào số liệu bảng định mức tiêu hao nguyên phụ liệu mà doanh
nghiệp sẽ tiến hành xin phép nhập khẩu nguyên phụ liệu cho từng hợp đồng.
Hàng gia công là hàng miễn thuế nhập khẩu hoàn toàn nhập nguyên phụ liệu 5
bởi khi tiến hành gia công xong sẽ xuất ngược trở lại không tiêu dùng trong
nước. Do vậy một trong những khâu quan trọng là hoàn thành thủ tục hải
quan. Cơ quan hải quan có nhiệm vụ giám sát quá trình nhập khẩu nguyên
phụ liệu và xuất thành phẩm, nguyên phụ liệu thừa ra nước ngoài.
* Tổ chức gia công.
Sau khi nhận nguyên phụ liệu doanh nghiệp chuyển nguyên phụ liệu về
thẳng công ty để gia công. Do quy trình công nghệ ngành giầy dép tương đối
phức tạp, nhiều khâu, nhiều công đoạn vì vậy đòi hỏi các bộ phận phải phối
hợp chặt chẽ với nhau để hoàn thành tốt công việc.Tổ chức gia công cùng các
kỹ thuật viên nước ngoài(nếu có) hướng dẫn, giám sát, kiểm tra chất lượng.

- Gia công xuất khẩu giầy là cơ sở để mở rộng thúc đẩy các quan hệ kinh
tế đối ngoại. Thực hiện xuất khẩu có liên quan đến nhiều lĩnh vực như hoạt
động ngân hàng quốc tế, vận tải quốc tế… vì vậy khi xuất khẩu phát triển, các
quan hệ này cũng phát triển theo.
Đối với các nước đang phát triển, đặc biệt là trong thời kỳ đầu của quá
trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước thì bước đi cần thiết do thiếu
vốn, công nghệ, phương thức quản lý và chưa có thị trường.
2.Tình hình gia công xuất khẩu giầy Việt Nam trong những năm
gần đây
Hiện tại, ngành giầy dép Việt Nam có khả năng sản xuất trên 360 triệu
đôi giày dép các loại. Từ chỗ chỉ gia công mũi giày đơn thuần cho các nước
Đông Âu và Liên Xô(cũ) với sự hợp tác đầu tư của nước ngoài, đến nay các
doanh nghiệp ngành giầy đã sản xuất được những đôi giầy hoàn chỉnh với
chủng loại phong phú. Những nhãn hiệu giày nổi tiếng thế giới hiện đã được
sản xuất tại Việt Nam như Nike, Reebok, Adidas, Diadora…Ngành giầy Việt
Nam thực sự đã bước sang một thời kỳ phát triển mới, thay đổi lớn về qui
mô, trở thành một ngành kinh tế kỹ thuật có ý nghĩa, giải quyết việc làm cho
hàng chục vạn lao động.
Cả nước ta hiện có 233 doanh nghiệp sản xuất giầy dép,trong đó có 76
doanh nghiệp nhà nước, 80 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, và 77 doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng năng lực sản xuất giày dép hiên đạt 7
khoảng 420 triệu đôi các loại. Sản lượng giày dép đã tăng nhanh từ 206 triệu
đôi năm 1997 lên khoảng 320 triệu đôi năm 2001. Sản lượng giày dép Việt
Nam hiện đứng thứ 8 trên thế giới.
Giầy dép là mặt hàng có tỉ lệ xuất khẩu khá cao, đạt tới 90%. Kim ngạch
xuất khẩu tăng với tốc độ khá cao và liên tục. Nếu như từ năm 1991 trở về
trước, nước ta hầu như không xuất khẩu giày dép, năm 1992 mới đạt 5 triệu

nay dân số Việt nam khoảng 80 triệu người, số người tiêu dùng đông đảo này
đã tạo ra thị trường sức mua khoảng 750 triệu USD/năm. Do vậy, một mặt
các doanh nghiệp Việt Nam cần tăng cường sản xuất hàng xuất khẩu, một
mặt tăng cường sản xuất hàng tiêu dùng nội địa, tránh bỏ phí thị trường này.
* Thiếu vốn và công nghệ:
Thiếu vốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh là khó khăn lớn nhất
cho các doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp của chúng ta cần nhiều
vốn chủ yếu để đầu tư đổi mới máy móc thiết bị nhằm nâng cao năng lực sản
xuất và khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Với công nghệ lỗi thời nên khi khách hàng đặt hàng cao cấp, lợi nhuận
cao cũng không đủ khả năng thực hiện.Giầy dép là mặt hàng thường xuyên
có sự thay đổi về mẫu mã và kiểu dáng nhưng do đội ngũ cán bộ chuyên môn
và các loại máy móc thiệt bị chuyên dùng phục vụ cho công việc này là rất
yếu và thiếu. Mà chúng ta chưa thể chế tạo được khuôn và phụ tùng, do vậy
các doanh nghiệp của nước ta vẫn còn phụ thuộc vào nước ngoài.
*Bị lệ thuộc quá nhiều vào việc cung ứng nguyên vật liệu, phụ liệu, hoá chất,
phụ tùng , máy móc tù nước ngoài.
Tính tổng hợp các loại, trung bình nước ta phải nhập khẩu 75%-80%
nguyên, phụ liệu, phụ tùng khi sản xuất sản phẩm xuất khẩu. Theo tính toán
của các chuyên gia trong ngành, nếu nhập nguyên liệu thô, sau đó gia công
chế biến thành vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất giầy dép thì tuỳ theo từng
loại, giá vật liệu sẽ rẻ được 10%-30%(so với giá vật liệu tính do nước ngoài
cung cấp). 9
* Phần lớn các hợp đồng gia công vẫn ở dạng thuần tuý, những hợp đồng
mua bán đứt đoạn chưa nhiều nên thực tế hiệu quả chưa cao, giá trị nhận
được chỉ là thù lao gia công thuần tuý. Chính vì thế, khả năng tích luỹ của
doanh nghiệp chưa cao, khả năng huy động vốn còn nhiều hạn chế.

- Kiểm tra chặt chẽ chất lượng nguyên vật liệu nhận từ bên đặt gia công
trước khi tiến hành gia công. Nếu nguyên liệu không đảm bảo chất lượng thì
phải trả lại buộc bên đặt gia công phải giao nguyên liệu khác đảm bảo chất
lượng.
- Sau khi nhận đủ nguyên vật liệu, phải tổ chức bảo quản chu đáo, tránh
xuống cấp phẩm chất của nguyên vật liệu trước khi đưa vào sản xuất.
- Tăng cường công tác kiểm tra chất lượng sản phẩm từ khâu đầu đến
khâu cuối.
- Đầu tư đổi mới trang thiết bị hiện đại hơn. Nó có tác động làm tăng
năng suất lao động, nâng cao tính linh hoạt của sản xuất, nâng cao chất lượng
của sản phẩm, giảm chi phí điều hành quản lý xí nghiệp.
- Củng cố điều kiện sản xuất
- Nâng cấp nhà xưởng
3. Thay đổi hình thức gia công
Việc thay đổi dần hình thức gia công xuất khẩu ở nước ta, từ nhận
nguyên liệu giao thành phẩm sang hình thức cung cấp một phần nguyên liệu
và tiến tới hình thức mua bán đứt đoạn là việc làm cần thiết. Có thay đổi như
vậy thì chúng ta mới thu được lợi nhuận cao, tăng cường được chức năng
kinh doanh của mình và tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh xuất
khẩu trực tiếp ở nước ta trong những năm sau đó.
Để chuyển đổi được hình thức gia công, nước ta cần phải tập trung khai
thác các thế mạnh như liên doanh liên kết với các doanh nghiệp trong và
ngoài nước để khai thác kịp thời các nguồn lực phục vụ cho nhu cầu sản xuất
kinh doanh, để trao đổi thông tin về giá cả gia công cũng như giá cả nguyên
vật liệu, giá cả tiêu dùng sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu, khai thác
nguồn vốn từ bên ngoài để đầu tư cho sản xuất kinh doanh. 11
Qua nhiều năm gia công xuất khẩu giầy, chúng ta đã dần làm quen với

13
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
PHẦN NỘI DUNG
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG GIA CÔNG XUẤT KHẨU
1. Khái niệm và hình thức của hoạt gia công
1.1. Khái niệm về gia công xuất khẩu
1.2. Các hình thức gia công xuất khẩu
2. Quy trình hoạt động gia công xuất khẩu
II. THỰC TRẠNG GIA CÔNG XUẤT KHẨU GIẦY Ở VIỆT NAM
1. Tiềm năng của gia công giầy Việt Nam
2. Tình hình gia công xuất khẩu giầy VIệt Nam trong những năm gần đây
3. Những khó khăn và thách thức của gia công giầy Việt Nam
III. GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG GIA CÔNG XUẤT KHẨU GIẦY
1. Nâng cao năng lực trình độ sản xuất gia công
2. Nâng cao chất lượng sản phẩm gia công
3. Thay đổi dần hình thức gia công
PHẦN KẾT LUẬN