Chóng mặt và
phương pháp điều trị
Chóng mặt là một cảm giác sai sự di chuyển của cơ thể so với không gian
hoặc của không gian so với cơ thể (cảm giác đồ vật quay chao đảo quanh
mình hoặc mình quay quanh đồ vật).
Người bị chứng chóng mặt thường mất thăng bằng, đi loạng choạng không
vững, cảm giác bồng bềnh như đang ngồi trên thuyền, có thể kèm theo buồn
nôn hoặc nôn, ù tai, giảm thính lực, chóng mặt tăng khi thay đổi tư thế hoặc
khi quay đầu, do đó bệnh nhân thường nằm im một tư thế, mắt nhắm nghiền.
Để giữ được thăng bằng cho cơ thể, phải có sự tham gia của hệ thống giác
quan (hệ tiền đình, cảm giác sâu và thị giác) đồng thời của hệ thống thần
kinh trung ương, các cơ vùng cổ, thân, chi. Nếu các cơ quan này bị tổn
thương sẽ gây nên chóng mặt và mất thăng bằng.
Phân loại bệnh
Chóng mặt có rất nhiều nguyên nhân, được chia làm hai loại:
Chóng mặt có nguồn gốc ngoại biên:
- Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính: Chóng mặt xuất hiện đột ngột, khi
thay đổi tư thế, không có dấu hiệu báo trước, chóng mặt kéo dài vài giây,
xuất hiện sau khi cử động đầu. Chóng mặt xuất hiện do sự di chuyển những
tinh thể nhỏ “sỏi tai”. Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính chiếm khoảng
30% các trường hợp chóng mặt.
- Bệnh Meniere (bệnh ứ nước nội dịch vô căn): Bệnh được đặc trưng bởi cơn
chóng mặt kéo dài khoảng 5 phút đến 5 giờ. Trước khi chóng mặt, người
bệnh có cảm giác giảm thính lực và ù tai. Chóng mặt xuất hiện đột ngột kèm
theo buồn nôn và nôn, cơn có thể tái phát dẫn đến mất dần thính lực. Bệnh
hay gặp ở người căng thẳng tâm lý và lo lắng. Nguyên nhân là do mất thăng
bằng của áp lực dịch chứa trong tai trong. Mục tiêu của điều trị bệnh là giảm
áp lực dịch, gồm thuốc lợi tiểu, giảm ăn muối, kiêng những thức ăn có chứa
cafein (cà phê, trà, sôcola, sôđa) phối hợp với những thuốc chữa chóng mặt
và liệu pháp thư giãn, trường hợp đặc biệt có thể phẫu thuật cắt bỏ dây thần
kinh tiền đình.

từ 2 – 3 tháng, tùy từng trường hợp. Chống chỉ định trong trường hợp quá
mẫn với thành phần của thuốc, u tủy thượng thận, loét dạ dày – tá tràng tiến
triển, phụ nữ có thai.
- Trimetazidine chlorhydrate viên nén 35mg. Tuy nhiên cần lưu ý, không
nên dùng thuốc trong thời gian có thai và cho con bú.
- Flunarizine: Thuốc được chỉ định trong điều trị nhức đầu Migraine và điều
trị triệu chứng chóng mặt do các nguyên nhân khác. Chống chỉ định trong
trường hợp bệnh nhân trầm cảm hoặc bệnh Parkinson. Không nên dùng cho
phụ nữ có thai hoặc cho con bú.
Tùy từng trường hợp cụ thể, tùy từng nguyên nhân gây chóng mặt mà có các
phương pháp điều trị khác nhau. Cần đến khám bác sĩ, trừ trường hợp chóng
mặt do say tàu xe. Các thuốc chống chóng mặt chỉ có tác dụng giảm triệu
chứng, bên cạnh đó cần phải tìm nguyên nhân và điều trị theo nguyên nhân.
Các thuốc có tác dụng giãn mạch: ginkgo biloba viên nén 40mg; piracetam
ống tiêm 3g hoặc viên nén 800mg.
Dẫn chất dihydroergotamin: được chỉ định trong trường hợp chóng mặt do
hạ huyết áp tư thế hoặc nhức đầu Migraine. Chống chỉ định khi quá mẫn với
thành phần của thuốc. Không nên dùng cho phụ nữ có thai hoặc cho con bú.
Thuốc an thần kinh được sử dụng phối hợp trong vài ngày đầu để giảm triệu
chứng lo lắng của bệnh nhân.
Tìm nguyên nhân và điều trị theo nguyên nhân:
- Bỏ rượu, ma túy;
- Điều trị kháng sinh nếu do viêm tai giữa;
- Điều trị kháng sinh kháng virut nếu do Zona;
- Điều trị ngoại khoa cắt bỏ khối u…
Điều trị phục hồi chức năng phối hợp: Trong trường hợp chóng mặt do viêm
dây thần kinh tiền đình hoặc chóng mặt tư thế lành tính kịch phát ngoài điều
trị bằng thuốc nên điều trị phục hồi chức năng để giảm nhanh hơn triệu
chứng chóng mặt.