Bệnh viêm màng não mủ và biện
pháp phòng tránh

Bệnh viêm màng não mủ do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) gây ra,
gặp chủ yếu ở trẻ em. Đây là một bệnh phát triển do quá trình viêm mủ ở màng
não mà vi trùng có thể xâm nhập qua đường máu, bạch huyết (vãng trùng huyết
hoặc nhiễm trùng huyết thực sự) từ một ổ nhiễm khuẩn nào đó trong cơ thể. Bệnh
thường khu trú tại màng não vùng vòm sọ.
Nhiễm não mô cầu có thể biểu hiện từ viêm mũi, họng, nhiễm trùng huyết đến
viêm màng não. Bệnh hay gặp ở nước ta và có khả năng lây thành dịch.
Triệu chứng và biểu hiện
Tùy theo từng thể bệnh mà có những triệu chứng khác nhau.
Thể viêm đường hô hấp trên (mũi, họng): Sốt cao đột ngột 38-39
o
C, đau đầu, rát
họng, sổ mũi nước trong hoặc mủ. Sốt kéo dài từ 5-7 ngày. Khám thấy amidal,
vòm hầu, niêm mạc mũi xung huyết, phù nề mạnh. Bệnh lành tính chỉ kéo dài 5-7
ngày, thể này hay nhầm lẫn với một số bệnh viêm mũi, họng do vi khuẩn phế cầu,
haemophilus influenzae hoặc M. catarrhalis gây ra. Nếu phát hiện sớm và điều trị
kịp thời bệnh sẽ khỏi.
Thể nhiễm khuẩn huyết: Có thể là nhiễm khuẩn huyết đơn thuần hoặc có thể là
kịch phát.
Thể nhiễm khuẩn huyết đơn thuần do vi khuẩn não mô cầu, sốt cao 40-41
o
C, liên
tục hoặc dao động, kèm theo có rét run, đau đầu, mỏi các cơ, khớp không khu trú
một nơi nhất định, sau sốt là xuất hiện ngoại ban. Triệu chứng ngoại ban là dấu
hiệu rất có giá trị trong chẩn đoán. Có thể là ban xuất huyết đơn thuần hay ban
xuất huyết kèm theo có hoại tử. Sau khi có sốt từ 5 đến 15 giờ thì ban xuất hiện.
Ban có thể nổi toàn thân nhưng hay gặp là nơi tận cùng của các đầu ngón tay,
chân. Ban kích thước to, nhỏ không đồng đều, ban mọc không cùng một đợt

Nếu có điều kiện nuôi cấy vi khuẩn, xác định vi khuẩn não mô cầu bằng tính chất
sinh học và ngưng kết kháng huyết thanh đặc hiệu của não mô cầu.
Phòng và điều trị
Để tránh mắc bệnh viêm màng não mủ do não mô cầu, cần vệ sinh cá nhân, nhất là
vệ sinh họng, miệng hàng ngày. Cần cách ly bệnh nhân và tránh tiếp xúc với người
bị bệnh vì vi khuẩn có thể lây qua các giọt nước bọt, chất nhầy họng do bệnh nhân
ho, nói bắn ra không khí xung quanh người lành trực tiếp hít phải. Hiện nay đã có
vắcxin đặc hiệu, trẻ em dưới 36 tháng cần được tiêm loại vắcxin này để gây miễn
dịch chủ động.
Khi nhiễm não mô cầu cần phân lập vi khuẩn và tiến hành thử test nhạy cảm với
kháng sinh, dựa vào kết quả kháng sinh đồ để chọn kháng sinh thích hợp điều trị là
tốt nhất. Ở cơ sở nào chưa có điều kiện phân lập vi khuẩn và làm kháng sinh đồ thì
dựa vào phác đồ để điều trị.
Hiện nay đang trong thời gian nắng nóng bệnh rất dễ lây lan vì vậy các bà mẹ nên
tìm hiểu về bệnh để phóng tránh cho con mình.