http://etrithuc.vn
1
Lời mở đầu

Nền văn minh nhân loại suy cho cùng là do sự phát triển đúng hớng
của lực lợng sản xuất quyết định. Do đó việc nghiên cứu quy luật vận động
và những hình thức phát triển của lực lợng sản xuất là một vấn đề hết sức
quan trọng .
Thời kỳ quá độ lên chủ nghi x hội ở Việt Nam là thời kỳ cải biến cách
mạng sâu sắc, toàn diện và triệt để về mọi mặt. Từ x hội cũ sang x hội mới
XHCN. Thời kỳ đó bắt đầu từ khi giai cấp vô sản lên nắm chính quyền. Cách
mạng vô sản thành công vang dội và kết thúc khi đ xây dựng xong cơ sở kinh
tế chính trị t tởng của x hội mới. Đó là thới kỳ xây dựng từ lực lợng sản
xuất mới dẫn đến quan hệ sản xuất mới, quan hệ sản xuất mới hình thành lên
các quan hệ sở hữu mới. Từ cơ sở hạ tầng mới hình thành nên kiến trúc thợng
tầng mới. Song trong một thời gian dài chúng ta không nhận thức đúng đắn về
chủ nghĩa x hội về quy luật sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ
phát triển của lực lợng sản xuất. Sự phát triển của lực lợng sản xuất và quan
hệ sản xuất tạo nên tính đa dạng hoá các loại hình sở hữu ở Việt Nam từ đó
tạo nên tính đa dạng của nền kinh tế nhiền thành phần. Thực tế cho thấy một
nền kinh tế nhiều thành phần phải bao gồm nhiều hình thức sở hữu chứ không
đơn thuần là hai hình thức sở hữu trong giai đoạn xa kia. Vì vậy nghiên cứu
Quan hệ biện chứng giữa sự phát triển của lực lợng sản xuất và sự đa
dạng hoá các loại hình sở hữu ở Việt Nam có vai trò quan trọng mang tính
cấp thiết cao vì thời đại ngày nay chính là sự phát triển của nền kinh tế thị
trờng hàng hoá nhiều thành phần. Nghiên cứu vấn đề này chúng ta còn thấy
đợc ý nghĩa lý luận cũng nh thực tiễn của nó hết sức sâu sắc .
Do thời gian và trình độ còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những
thiếu sót , chính vì vậy em kính mong sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình của thầy
giáo.
Em xin chân thành cảm ơn .

của con ngời . Do đó công cụ lao động luôn là độc nhất , cách mạng nhất của
LLSX
Bất kỳ một thời đại lịch sử nào, công cụ sản xuất bao giờ cũng là
sản phẩm tổng hợp, đa dạng của toàn bộ những phức hợp kỹ thuật đợc hình
thành và gắn liền với quá trình sản xuất và phát triển của nền kinh tế. Nó là sự
http://etrithuc.vn
4
kết hợp của nhiều yếu tố trong đó quan trọng nhất và trực tiếp nhất là trí tuệ
con ngời đợc nhân lên trên cơ sở kế thừa nền văn minh vật chất trớc đó.
Nớc ta là một nớc giàu tài nguyên thiên nhiên, có nhiều nơi mà con
ngời cha từng đặt chân đến nhng nhờ vào tiến bộ của KHKT và quá trình
công nghệ tiên tiến, con ngời có thể tạo ra đợc sản phẩm mới có ý nghĩa
quyết định tới chất lợng cuộc sống và giá trị của nền văn minh nhân loại.
Chính việc tìm kiếm ra các đối tợng lao động mới sẽ trở thành động lực cuốn
hút mọi hoạt động cuả con ngời.
T liệu lao động dù có tinh sảo và hiện đại đến đâu nhng tách khỏi
con ngời thì nó cũng không phát huy tác dụng của chính bản thân . Chính
vậy mà Lê Nin đ viết : lực lợng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại
là công nhân , là ngời lao động . Ngời lao động với những khinh nghiệm ,
thói quen lao động , sử dụng t liệu sản xuất để tạo ra của cải vật chất . T liệu
sản xuất với t cách là khách thể của LLSX, và nó chỉ phát huy tác dụng khi
nó đợc kết hợp với lao động sống của con ngời . Đại hội 7 của Đảng đ
khẳng định : Sự nghiệp phát triển kinh tế đặt con ngời lên vị trí hàng đầu, vị
trí trung tâm thống nhất tăng trởng kinh tế với công bằng khoa học và tiến bộ
x hội .
Ngời lao động với t cách là một bộ phận của LLSX x hội phảI là
ngời có thể lực , có tri thức văn hoá , có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao,
có khinh nghiệm và thói quen tốt, phẩm chất t cách lành mạnh, lơng tâm
nghề nghiệp và trách nhiệm cao trong công việc.Trớc đây do cha chú trọng
đúng mức đến vị trí của ngời lao động, chúng ta cha biết khai thác phát huy

với TLSX đó là sở hữu t nhân và sở hữu x hội
Sở hữu x hội là loại hình sở hữu mà trong đó những TLSX chủ yếu
thuộc về mọi thành viên trong x hội . Trên cơ sở đó vị trí bình đẳng trong tổ
chức lao động x hội và phân phối sản xuất . Mục đích sản xuất dới chế độ
công hữu là để đảm bảo đời sống và vật chất của ngời lao động đợc nâng
cao. Sở hữu x hội điển hình có hai hình thức cơ bản : Sở hữu của thị tộc, bộ
lạc trong x hội cộng sản nguyên thuỷ trong phơng thức SX cộng sản nguyên
http://etrithuc.vn
6
thuỷ. Sở hữu tập thể ( sở hữu hợp tác x )và sở hữu toàn dân( sở hữu quốc
doanh ) trong phơng thức SX cộng sản chủ nghĩa , mà giai đoạn đầu của
CNXH .
Trớc đây nớc ta với nền kinh tế kế hoạch hoá tập chung quan liêu,
bao cấp, nền kinh tế tự cung , tự cấp. Do đó nó chỉ tồn tại hai hình thức sở hữu
chính tơng ứng với thành phần kinh tế quốc doanh và tập thể . Trong nền
kinh tế này con ngời không đợc tự do buôn bán, trao đổi hàng hoá , do đó
cha xuất hiện sở hữu t nhân mà chỉ tồn tại hai hình thửc sở hữu đó là sở hữu
tập thể , quôc doanh dới sự điều tiết giá cả của nhà nớc .






/ Quan hệ biện chứng giữa sự phát triển của lực lợng sản xuất và
đa dạng hoá hình thức sở hữu ở việt nam:
1/ Một số vấn đề về phát triển lực lợng sản xuất ở nớc ta hiện nay :
Nền văn minh nhân loại suy cho cùng là do sự phát triển của LLSX
một cách đúng hớng . Xác định con đờng đi lên của CNXH không qua giai
đoạn phát triển của CNTB, trong đó có vấn đề phát triển LLSX nh thế nào là

Về trình độ văn hoá và trình độ kỹ thuật của ngời lao động ở nớc
ta vẫn đang còn thấp, năng lực quản lý còn kém, tỷ lệ cán bộ ở trình độ đại
học đạt 3,7%. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sự lạc hậu đó trong LLSX
của nớc ta hiện nay: Một đất nớc vừa thoát ra khỏi chế độ phong kiến nửa
thuộc địa, lại bị kìm hm bởi 30 năm chiến tranh .
Trong một thời gian dài dờng nh chúng ta đ nhầm tởng rằng cứ
có QHSX XHCN là có CNXH mà nh quên đi rằng QHSX phaỉ dựa trên cơ
sở LLSX hiện có chúng ta đ nóng vội, duy ý chí trong việc xác điịnh bớc
đi, cũng nh việc chọn lựa các hình thức tổ chức kinh tế. Chúng ta gần nh
đồng nhất QHSX với quan hệ sở hữu TLSX, đ tuyệt đối hoá thành phần kinh
tế quốc doanh .
Trong LLSX chúng ta chỉ chú ý đến TLSX, gia tăng TLSX một cách
thuần tuý mà thiếu sự cân xứng cần thiết ở yếu tố con ngời cả về trình độ lẫn
thái độ lao động của con ngời. Bản thân con ngời là yếu tố chủ thể quan