Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Tiểu luận
Đường lối Cách mạng của
Đảng cộng sản Việt Nam
Hoàng Thị Nguyệt Minh
1
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Mục Lục
Hoàng Thị Nguyệt Minh
2
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
PHẦN I: MỞ ĐẦU
Bước sang thế kỷ XXI, đói nghèo vẫn là vấn đề có tính toàn cầu. Một bức
tranh tổng thể là thế giới với gần một nửa số dân sống dưới 2USD*/ngày và cứ 8
trong số 100 trẻ em không sống được đến 5 tuổi. Vì vậy một phong trào sôi nổi và
rộng khắp trên thế giới là phải làm như thế nào để đẩy lùi nghèo đói. Còn Việt
Nam thì sao? Trong những năm gần đây, Việt Nam được đánh giá là một trong
những nước có công tác xoá đói giảm nghèo tốt nhất theo tiêu chuẩn và phương
pháp xác định đường nghèo khổ của WB, tỷ lệ nghèo ở Việt Nam giảm từ 58,1%
năm 1993 xuống còn 37,4% năm 1998 và hiện nay còn khoảng 30%. Theo tiêu
chuẩn quốc gia tỷ lệ nghèo đói của nước ta giảm từ 30,01% năm 1992 xuống 11%
năm 2000. Tuy quy mô đói nghèo toàn quốc giảm nhanh. Nhưng thực trạng cho
thấy, Việt Nam vẫn là một nước nghèo. Con số các hộ bị tái nghèo là rất lớn bình
quân hàng năm khoảng 50.000 hộ (riêng năm 1996 và 1997 mỗi năm khoảng gần
100.000 hộ do bão lụt. Nếu so sánh tình trạng đói nghèo của nước ta với các nước
trên thế giới thì tính bức xúc của nó là rất lớn, ngưỡng nghèo của Việt Nam vẫn xa
với ngưỡng nghèo của thế giới.
Vấn đề xóa đói giảm nghèo và tái nghèo đến nay vẫn là những vấn đề quan
trọng và nóng bỏng, chính vì vậy nhóm chúng em lựa chọn thực hiện đề tài: “Vấn
đề xóa đói giảm nghèo trong chính sách xã hội thời kỳ đổi mới và nguyên nhân
căn bản dẫn tới tình trạng tái nghèo hiện nay”.

4
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Sự nghèo đói thì ai cũng thấy và không nước nào thiếu những chương trình
hoặc những chính sách để thực hiện việc xóa đói giảm nghèo. Có rất nhiều các tổ
chức của Liên Hợp Quốc và của cộng đồng quốc tế thực hiện sứ mệnh vẻ vang
này trên phạm vi hành tinh. Người ta đã tổ chức những chiến dịch lớn với hàng
vạn tấn lương thực, hàng triệu USD để cứu giúp những người hoạn nạn ở các nước
châu Phi, châu Á hoặc như ở Haiti vừa qua. Sự giúp đỡ về vật chất và tinh thần là
rất đáng kể. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, dù đây là công việc mà toàn cầu quan
tâm nhưng rồi các nước đói vẫn hoàn đói, sự trợ giúp của cộng đồng đối với một
bộ phận dân cư khốn khó cũng chỉ như muối bỏ biển, chưa đủ độ, chưa triệt để.
Vấn đề xóa đói giảm nghèo luôn gắn bó và chịu ảnh hưởng của quan hệ
giai cấp và các chế độ xã hội khác nhau. Hiện tượng bị tha hóa và tự tha hóa con
người dưới chế độ tư bản chủ nghĩa luôn là một lực cản đối với công việc xóa đói
giảm nghèo. Chính xã hội, mà mục tiêu duy nhất và cuối cùng là lợi nhuận, là tiền
bạc đã làm phân hóa xã hội, đẩy nhiều người vào cảnh nghèo nàn khốn khó.
Khoảng cách chênh lệch mức sống giữa sự xa xỉ với sự bần hàn càng bị nặng nề
hơn bởi chính sự vô trách nhiệm của các nước phát triển phương Tây, của giai cấp
những người giàu có. Thái độ “sống chết mặc bay” vẫn phổ biến trong hành vi cư
xử ở xã hội của những kẻ say lợi nhuận. Vì vậy, quan điểm cũng như hành động
của giới chức phương Tây trong việc giải quyết nghèo đói trên thế giới hiện nay
chỉ giới hạn trong phạm vi hẹp, chỉ là để làm giảm cơn đau khốn khó, hoặc cùng
lắm đó là việc làm mang tính nhân đạo mà thôi.
Đảng ta coi cơ sở phương pháp luận quan trọng và cơ bản nhất để phân tích
vấn đề đói nghèo và xóa đói giảm nghèo là giải phóng con người khỏi mọi áp bức,
bất công, thực hiện công bằng xã hội. Chủ nghĩa xã hội là quá trình kiến tạo hạnh
phúc và cũng là quá trình đấu tranh vì sự công bằng, đấu tranh để thủ tiêu nguồn
gốc bất công xã hội.
Vấn đề công bằng xã hội - vấn đề có quan hệ trực tiếp và quyết định đối với
việc xóa đói giảm nghèo đã được Đảng ta luôn quan tâm chú ý. Những đại hội

nhận trên thực tế còn có bóc lột và sự phân hóa giàu nghèo nhất định trong xã hội,
Hoàng Thị Nguyệt Minh
6
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
nhưng phải luôn quan tâm, bảo vệ lợi ích của người lao động, vừa khuyến khích
làm giàu hợp pháp, chống làm giàu phi pháp, vừa coi trọng xóa đói, giảm nghèo,
từng bước thực hiện công bằng xã hội, tiến tới làm cho mọi người, mọi nhà đều
khá giả”.
Chú trọng đúng mức đến vấn đề đói nghèo trong xã hội, với nhãn quan
chính trị nhạy bén và với trách nhiệm cao cả trước nhân dân, Đảng ta đã đưa ra
những chương trình rộng lớn để tập trung giải quyết là “Chương trình về xóa đói,
giảm nghèo”. Trên cơ sở đó, Nhà nước cũng đã có hàng chục chương trình cấp
quốc gia và dự án đang được thực thi có nội dung gắn với xóa đói giảm nghèo.
Vấn đề xóa đói giảm nghèo trong chính sách xã hội thời kỳ đổi mới được Đảng ta
xuyên suốt từ đại hội VI đến đại hội XI.
2. Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ VI:
Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam VI họp từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 12
năm 1986 tại Hà Nội (họp nội bộ từ ngày 5 đến ngày 14 tháng 12 năm 1986). Dự
đại hội có 1.129 đại biểu thay mặt cho gần 1,9 triệu đảng viên của cả nước, 32
đoàn đại biểu của các Đảng và các tổ chức quốc tế.
Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam VI diễn ra trong bối cảnh sai lầm của đợt
tổng cải cách giá – lương – tiền cuối năm 1985 làm cho nền kinh tế Việt Nam
càng trở nên khó khăn. Việt Nam đã không thực hiện được mục tiêu đề ra là cơ
bản ổn định tình hình kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhân dân. Số người bị
thiếu đói tăng, bội chi lớn. Nền kinh tế Việt Nam lâm vào khủng hoảng trầm trọng.
Trong tiến trình đổi mới đất nước, Đại hội VI là bước đột phá đầu tiên
về đổi mới tư duy của Đảng về phát triển kinh tế. Đó là việc xác lập, xây dựng cơ
cấu kinh tế phù hợp với sự vận động của quy luật khách quan và trình độ của nền
kinh tế. Đại hội có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, tạo ra sự
ổn định về chính trị, xã hội, giữ vững an ninh - quốc phòng. Cũng tại Đại hội, lần

đói”. Sau khi lãnh đạo toàn dân thực hiện thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực
Hoàng Thị Nguyệt Minh
8
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
dân Pháp và đế quốc Mỹ, thống nhất đất nước. Đảng ta lãnh đạo nhân dân cả nước
thực hiện nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình
mới. Để thực hiện thành công nhiệm vụ xóa đói, giảm nghèo, Đại hội VI của Đảng
đã đề ra mục tiêu là “bảo đảm nhu cầu ăn của toàn xã hội và bước đầu có dự trữ.
Vấn đề lương thực phải được giải quyết một cách toàn diện”
Đại hội VI đã đề ra mục tiêu phải thực hiện trong 5 năm (1986-1990):
“Về lương thực, thực phẩm: Bảo đảm lương thực đủ ăn cho toàn xã hội và
có dự trữ. Đáp ứng một cách ổn định nhu cầu thiết yếu về thực phẩm. Mức tiêu
dùng lương thực, thực phẩm phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động
Về hàng tiêu dùng: sản xuất đáp ứng được nhu cầu bình thường của nhân
dân thành thị và nông thôn về những sản phẩm công nghiệp thiết yếu;
Về hàng xuất khẩu: tạo được một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đạt kim
ngạch xuất khẩu đáp ứng được phần lớn nhu cầu nhập khẩu vật tư, máy móc, phụ
tùng và những hàng hóa cần thiết”
Ổn định tình hình kinh tế - xã hội bao gồm ổn định sản xuất, ổn định phân
phối, lưu thông, ổn định đời sống vật chất và văn hóa, tăng cường hiệu lực của tổ
chức quản lí, lập lại trật tự, kỉ cương và thực hiện công bằng xã hội.
Ổn định và phát triển gắn liền với nhau trong quá trình vận động tiến lên,
ổn định để phát triển và có phát triển mới ổn định được.
Muốn thực hiện những "nhiệm vụ bao trùm, mục tiêu tổng quát “của chặng
đường đầu tiên (phải trong nhiều kế hoạch 5 năm nữa) thì trong 5 năm trước mắt
(1986-1990) cần tập trung sức người, sức của thực hiện bằng được nhiệm vụ, mục
tiêu của ba chương trình về lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất
khẩu.
Những mục tiêu cụ thể đó là:
Hoàng Thị Nguyệt Minh

10
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Trung Ương (khoá VI) tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII", "Chiến lược ổn
định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000, "Cương lĩnh xây dựng đất nước
trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội":
- Kiểm điểm, tổng kết tình hình 5 năm thực hiện nghị quyết đại hội đảng
lần thứ VI, đánh giá thành tựu, tồn tại, rút ra các bài học kinh nghiệm lớn.
- Về kiểm điểm đánh giá tình hình, đại hội khẳng định: công cuộc đổi mới
đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Nền kinh tế đã có những chuyển biến tích
cực, bước đầu hình thành nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận động theo
cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước Tình hình chính trị của đất nước
giữ được ổn định, sinh hoạt dân chủ trong xh ngày càng phát huy
- Đại hội cũng nhận định là: thành tự đổi mới tuy đã đạt nhiều thành tựu
quan trọng nhưng còn nhiều hạn chế. Nước ta còn nhiều yếu kém, vẫn chưa ra
khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội. Còn nhiều vấn đề kinh tế, xã hội nóng bỏng
chưa được giải quyết. Nước ta cũng còn đang đứng trước những khó khăn khách
quan như vẫn còn bị đế quốc mỹ và các thế lực thù địch bao vây, cấm vận. Hệ
thống XHCN thế giới đang khủng hoảng sâu sắc và đang đứng trước những thử
thách quyết liệt.
Mục tiêu tổng quát của Chiến lược đến năm 2000 là: ra khỏi khủng hoảng,
ổn định tình hình kinh tế - xã hội, phấn đấu vượt qua tình trạng nước nghèo và
kém phát triển, cải thiện đời sống của nhân dân, củng cố quốc phòng và an ninh,
tạo điều kiện cho đất nước phát triển nhanh hơn vào đầu thế kỷ XXI.
Mục tiêu này bao gồm những nội dung dưới đây:
Một là, vượt qua những khó khăn gay gắt trước mắt, ra khỏi khủng hoảng,
ổn định tình hình kinh tế - xã hội. Đẩy lùi và khống chế lạm phát, ổn định và phát
triển sản xuất, ổn định đời sống của nhân dân, thu hẹp chênh lệch trong thanh toán
quốc tế; chấm dứt tình trạng xuống cấp về giáo dục, văn hoá, y tế, đẩy lùi các tệ
nạn xã hội; tiếp tục đẩy mạnh cải cách kinh tế, hình thành đồng bộ cơ chế thị
Hoàng Thị Nguyệt Minh

12
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Đại hội VII đã xác định xóa đói giảm nghèo là một trong những chương
trình kinh tế - xã hội vừa cấp bách trước mắt vừa cơ bản lâu dài. Đồng thời việc
xóa đói giảm nghèo đòi hỏi cũng phải có những chính sách thích hợp mới đạt
được hiệu quả. Một trong những chính sách giải quyết có hiệu quả nhất vấn đề xóa
đói giảm nghèo đó là chính sách chi tiêu công hợp lý của nhà nước cho công tác
xóa đói giảm nghèo. Chi tiêu công cho công tác xóa đói giảm nghèo là việc chi
dùng vốn đầu tư để đầu tư phát triển các ngành kinh tế, đầu tư vào cơ sở hạ tầng
và kết cấu hạ tầng xã hội, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho
người nghèo để giúp họ thoát khỏi cảnh nghèo đói. Khi Việt Nam chuyển sang
kinh tế thị trường định hướng XHCN, chi tiêu công sẽ ngày càng trở thành một
công cụ chính sách quan trọng để đạt được các mục tiêu tăng trưởng và giảm
nghèo. Và việc này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ quan chức kế
hoạch và ngân sách tại tất cả các cấp chính quyền.
Mục tiêu của chính sách xã hội thống nhất với mục tiêu phát triển kinh tế,
đều nhằm phát huy sức mạnh của nhân tố con người và vì con người. Kết hợp hài
hoà giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hoá, xã hội, giữa tăng trưởng kinh tế
với tiến bộ xã hội; giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần của nhân dân. Coi
phát triển kinh tế là cơ sở và tiền đề để thực hiện các chính sách xã hội, thực hiện
tốt chính sách xã hội là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế.
- Phương hướng giải quyết đời sống 5 năm tới là: đáp ứng tốt hơn các nhu
cầu thiết yếu và ngày càng đa dạng của các tầng lớp dân cư; bảo đảm vững chắc
nhu cầu lương thực, khắc phục tình trạng thiếu đói thường xuyên và nạn đói giáp
hạt ở một số vùng; nâng mức cung ứng và tiêu dùng thực phẩm, tăng thêm dinh
dưỡng bữa ăn của đông đảo nhân dân.
- Cải thiện điều kiện ở của nhân dân, chú trọng các thành phố lớn, một số
vùng nông thôn và các vùng hay gặp thiên tai. Từng bước cải thiện các điều kiện
vệ sinh công cộng, bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh. Phát triển và
nâng cao chất lượng hệ thống giao thông công cộng.

Hoàng Thị Nguyệt Minh
14
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
- Cải thiện điều kiện ăn, ở, học hành, chữa bệnh, đi lại, nâng cao mức
hưởng thụ văn hóa của nhân dân, đặc biệt các vùng nông thôn, miền núi.
- Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với tích cực xóa đói giảm nghèo.
Thu hẹp dần khoảng cách về trình độ phát triển, về mức sống giữa các vùng, các
dân tộc, các tầng lớp dân cư.
- Các vấn đề chính sách xã hội nói chung và xóa đói giảm nghèo nói riêng
đều giải quyết theo tinh thần xã hội hóa. Nhà nước giữ vai trò nòng cốt đồng thời
động viên mỗi người dân, các doanh nghiệp, các tổ chức trong xã hội, các cá nhân
và tổ chức nước ngoài cùng tham gia giải quyết những vấn đề xã hội.
- Thực hiện tốt chương trình xóa đói giảm nghèo, nhất là đối với vùng căn
cứ cách mạng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Xây dựng và phát triển quỹ xóa đói
giảm nghèo bằng nhiều nguồn vốn trong và ngoài nước; quản lý chặt chẽ, đầu tư
đúng đối tượng và có hiệu quả.
- Tổ chức tốt đời sống xã hội trên từng địa bàn để trong điều kiện thu nhập
bình quân đầu người còn thấp vẫn tạo được một cuộc sống khá hơn cho nhân dân.
Mở rộng diện các xã có điện, có đường, có trường học, có trạm y tế, có nước
sạch…
- Giảm tỷ lệ nghèo đói trong tổng số hộ của cả nước từ 20-25% hiện nay
xuống còn khoảng 10% vào năm 2000, bình quân giảm 3000 nghìn hộ/năm.
- Trong 2-3 năm đầu của kế hoạch 5 năm, tập trung xoá về cơ bản nạn đói
kinh niên.
Cơ chế chính sách đối với người nghèo và xã nghèo:
Hiện nay có 14 chương trình quốc gia và dự án được thực hiện có nội dung
gắn với xoá đói, giảm nghèo. Từ năm 1996 sẽ lồng ghép chương trình xoá đói,
giảm nghèo với các chương trình khác, trong đó lấy chương trình quốc gia về giải
quyết việc làm và về phủ xanh đất trống đồi núi trọc làm nòng cốt.
Hoàng Thị Nguyệt Minh

16
Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Xây dựng chính sách tài trợ đầu tư 6 loại công trình xã hội thiết yếu cho
1.300 xã nghèo nhất (đường ôtô và đường dây điện đến trung tâm xã; nước sạch
cho dân cư; phòng học cho học sinh cấp I, II, xoá lớp ca 3; trạm y tế; chợ tại xã
hoặc liên xã).
Con em các hộ nghèo đi học các trường phổ thông đều được miễn học phí
(hoặc được cấp học bổng để đóng học phí); ở bậc tiểu học được mượn sách giáo
khoa, cấp không vở viết và được miễn mọi khoản đóng góp khác. Đối với các hộ
quá khó khăn có thể xét trợ cấp thêm học bổng. Tổ chức các lớp học tình thương
cho con em người nghèo do những giáo viên tình nguyện giảng dạy.
Các học sinh giỏi là con em các hộ nghèo, nhất là con em đồng bào các dân
tộc ít người, được ưu tiên xét chọn vào các trường dân tộc nội trú, các trường đại
học, cao đẳng và ưu tiên xét học bổng hằng năm.
Cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế cho các hộ nghèo theo số người trong gia
đình. Các tỉnh, thành phố có điều kiện, có thể thành lập cơ sở khám chữa bệnh
nhân đạo cho người nghèo.
Phối hợp các chương trình xã hội khác như: Dân số, kế hoạch hoá gia đình,
chống sốt rét, bướu cổ, tiêm chủng mở rộng, phòng chống tệ nạn xã hội và chương
trình hành động quốc gia vì trẻ em 1991 - 2000 để chăm sóc sức khoẻ cho người
nghèo.
Tổ chức điều tra xác định số hộ nghèo đói do mất khả năng lao động và
xây dựng tiêu chuẩn chính sách trợ cấp cụ thể theo chính sách cứu tế xã hội nhằm
ổn định đời sống lâu dài cho họ.
5. Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX
Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam diên x ra từ ngày 19/4 đến ngày
22/4/2001 Tại Hà Nội
Nhiệm vụ của Đại hội là nhìn lại chặng đường 71 năm cách mạng Việt
Nam; tổng kết năm năm thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII; 15 năm đổi mới đất
Hoàng Thị Nguyệt Minh

Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Đại hội xác định mô hình kinh tế tổng quát của thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam là phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành
theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ
nghĩa; đó chính là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Đại hội IX của Đảng nêu rõ: Đẩy mạnh CNH, HĐH, xây dựng nền kinh tế
độc lập, tự chủ, đưa nước ta trở thành nước công nghiệp; ưu tiên phát triển lực
lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng
XHCN; phát huy cao độ nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài và chủ
động hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững; tăng
trưởng kinh tế đi liền với phát triển văn hóa, từng bước cải thiện đời sống vật chất
và tinh thần của nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ và cải
thiện môi trường; kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng -
an ninh. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội mười năm 2001 - 2010 nhằm đưa
nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một
nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Nguồn lực con người, năng lực khoa học
và công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế, quốc phòng, an ninh được tăng
cường; thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN được hình thành về cơ bản;
vị thế của nước ta trên trường quốc tế được nâng cao.
6. Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ X
Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam X, được gọi chính thức là Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ X là đại hội lần thứ mười của Đảng Cộng sản Việt Nam,
được tổ chức từ ngày 18 đến 25 tháng 4 năm 2006 tại Hà Nội. 1.176 đại biểu, đại
diện cho 3,1 triệu đảng viên đã tham dự lễ khai mạc.
Đại hội đã thông qua Báo cáo Chính trị với tiêu đề: "Nâng cao năng lực
lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh
toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển".
Hoàng Thị Nguyệt Minh
19

- Thứ nhất, xóa đói giảm nghèo là nội dung, và nhiệm vụ cần thực hiện để
bảo đảm công bằng xã hội. Thực tiễn cho thấy, có những nguyên nhân nảy sinh
nghèo đói không phải do môi trường xã hội, không do điều kiện kinh tế - địa lý,
mà do hoàn cảnh và đặc điểm của từng cá nhân, từng hộ gia đình. Những trường
hợp này luôn có khả năng xuất hiện và việc xóa đói giảm nghèo mang tính thường
trực.
- Thứ hai, chủ trương của Đảng ta phát triển kinh tế nhiều thành phần là
một định hướng chiến lược. Nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường luôn có
xu hướng phân hóa hai cực giàu nghèo. Vì vậy, cùng với việc tăng cường sự quản
lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa thường xuyên và liên tục, lâu
dài, thì nhiệm vụ xóa đói giảm nghèo, nhất là giảm nghèo, cũng là vấn đề liên tục
và lâu dài mới giải quyết được.
- Thứ ba, dân giàu nước mạnh là mục tiêu cơ bản của chủ nghĩa xã hội.
Thực hiện mục tiêu này là một quá trình phấn đấu gian khổ, lâu dài.
Xóa đói giảm nghèo vừa có tính cơ bản và cần thực hiện liên tục, lâu dài,
lại là một công việc cần kíp, trước mắt, bởi vì sự nghiệp cách mạng và công cuộc
đổi mới luôn đặt ra nhiệm vụ: mỗi bước phát triển kinh tế - xã hội là một bước cải
thiện đời sống của nhân dân; bởi vì đây không chỉ là việc thực hiện truyền thống,
đạo lý của dân tộc “thương người như thể thương thân”, mà còn là nhiệm vụ để
bảo đảm ổn định xã hội, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
Hai là, tăng trưởng kinh tế là điều kiện giúp cho việc xóa đói giảm nghèo,
nhưng đây là hai nhiệm vụ có tính độc lập tương đối và không phải là một. Có
người cho rằng, muốn xóa đói giảm nghèo trước hết phải đầu tư phát triển sản xuất
để tăng trưởng kinh tế. Chỉ đến khi kinh tế đã phát triển đến giai đoạn nhất định sẽ
hết đói nghèo, vì thế không nên đặt vấn đề xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ lâu dài
và trọng yếu. Thực ra tăng trưởng kinh tế có ảnh hưởng đến việc giải quyết vấn đề
nghèo đói, bởi vì nguyên nhân chính yếu của đói nghèo nói chung là do kinh tế
chưa phát triển. Tuy nhiên, đói nghèo lại do nhiều nguyên nhân khác mang tính
Hoàng Thị Nguyệt Minh
21

Đường lối Cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam
Trong phát biểu mở đầu Đại hội, đồng chí Trương Tấn Sang, Uỷ viên Bộ
Chính trị, Thường trực Ban Bí thư nêu rõ, Đại hội lần này sẽ thông qua Cương
lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát
triển năm 2011); Quyết định Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020;
Kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng; Bàn phương hướng,
mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015; Kiểm điểm sự
lãnh đạo của Ban Chấp hành TƯ Đảng khóa X; Bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng và
bầu Ban Chấp hành TƯ Đảng khóa XI.
Mục tiêu về vấn đề xóa đói giảm nghèo trong chính sách xã hội. Tỉ lệ hộ
nghèo giảm bình quân 1,5- 2%/năm; phúc lợi xã hội, an sinh xã hội và chăm sóc
sức khỏe cộng đồng được bảo đảm. Thu nhập thực tế của dân cư gấp khoảng 3,5
lần so với năm 2010; thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các vùng và nhóm dân
cư. Xoá nhà ở đơn sơ, tỉ lệ nhà ở kiên cố đạt 70%, bình quân 25 m2 sàn xây dựng
nhà ở tính trên một người dân.(CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ-XÃ HỘI
2011-2020)
Tạo môi trường và điều kiện để mọi người lao động có việc làm và thu
nhập tốt hơn. Có chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ tạo động lực để phát
triển; điều tiết hợp lý thu nhập trong xã hội. Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi
đôi với xoá nghèo bền vững; giảm dần tình trạng chênh lệch giàu - nghèo giữa các
vùng, miền, các tầng lớp dân cư. Hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội. Thực hiện tốt
chính sách đối với người và gia đình có công với nước. Chú trọng cải thiện điều
kiện sống, lao động và học tập của thanh niên, thiếu niên, giáo dục và bảo vệ trẻ
em. Chăm lo đời sống những người cao tuổi, neo đơn, khuyết tật, mất sức lao động
và trẻ mồ côi. Hạn chế, tiến tới đẩy lùi tội phạm và giảm tác hại của tệ nạn xã hội.
Bảo đảm quy mô hợp lý, cân bằng giới tính và chất lượng dân số. ( CƯƠNG
LĨNH XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI (BỔ SUNG, PHÁT TRIỂN NĂM 2011).
Hoàng Thị Nguyệt Minh
23

Mức giao đất sản xuất tối thiểu một hộ là 0,5ha đất nương, rẫy hoặc 0,25 ha
đất ruộng lúa nước một vụ hoặc 0,15 ha đất ruộng lúa nước 2 vụ. Căn cứ quỹ đất
cụ thể của từng địa phương, khả năng lao động và số nhân khẩu của từng hộ và
khả năng của ngân sách địa phương, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có thể xem xét,
quyết định giao đất sản xuất cho hộ đồng bào với mức cao hơn.
Việc hỗ trợ đất sản xuất và đất ở đối với hộ đồng bào dân tộc Khơme nghèo
do đặc thù của vùng đồng bằng sông Cửu Long, Nhà nước sẽ có chính sách riêng.
2. Về nhà ở:
Đối với các hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo tại chỗ (kể cả đồng bào dân
tộc Khơme) hiện chưa có nhà ở hoặc nhà ở quá tạm bợ và đã hư hỏng, dột nát thì
thực hiện phương châm: Nhân dân tự làm, Nhà nước hỗ trợ và cộng đồng giúp đỡ.
a. Ngân sách Trung ương hỗ trợ với mức 5 triệu đồng/hộ để làm nhà ở. Căn
cứ tình hình và khả năng ngân sách, các địa phương hỗ trợ thêm và huy động sự
giúp đỡ của cộng đồng.
b. Đối với các địa phương có rừng, có huy hoạch, kế hoạch khai thác gỗ
theo quy định để hỗ trợ đồng bào làm nhà ở. Mức gỗ hỗ trợ cụ thể cho mỗi hộ làm
nhà ở do Ủy ban cấp tỉnh quyết định. Nghiêm cấm việc lợi dụng khai thác gỗ hỗ
trợ làm nhà ở để chặt phá rừng.
3. Về hỗ trợ giải quyết nước sinh hoạt:
a. Đối với các hộ đồng bào dân tộc ở phân tán vùng cao, núi đá, khu vực
khó khăn về nguồn nước sinh hoạt ngân sách Trung ương hỗ trợ 0,5 tấn xi
măng/hộ để xây dựng bể chứa nước mưa hoặc hỗ trợ 300.000 đồng /hộ để đào
giếng hoặc tạo nguồn nước sinh hoạt.
b. Đối với công trình cấp nước sinh hoạt tập trung: Ngân sách Trung ương
hỗ trợ 100% cho các thôn, bản có từ 50% số hộ là đồng bào dân tộc thiểu số trở
lên; hỗ trợ 50% đối với các thôn, bản có từ 20% đến dưới 50% số hộ đồng bào dân
Hoàng Thị Nguyệt Minh
25