Bài thực hành số 10:
Tổ chức chương trình có cấu trúc
A. Mục tiêu
 Tổ chức chương trình có cấu trúc : Cấu trúc về lệnh, cấu trúc về dữ
liệu, cấu trúc về chương trình (modul, hàm. . .)
 Vận dụng các nguyên lý lập trình cấu trúc cơ bản: phân rã bài toán
theo chức năng, làm mịn dần từng bước, thiết kế từ trên xuống để tổ
chức chương trình có cấu trúc
 Phân biệt phạm vi, tác dụng các loại biến
 Tổ chức thư viện chương trình.
B. Ôn tập:
 Các nguyên lý lập trình cơ bản
 Phạm vi, tác dụng các loại biến : toàn cục, cục bộ, biến tĩnh
 Tổ chức Project có tập tin thư viện *.h
I. Phân rã bài toán theo chức năng và tiếp cận từ trên xuống:
1. Các nguyên lý lập trình cơ bản:
• Phân rã theo chức năng:
Dựa vào các chức năng, các yếu tố cấu thành bài toán, ta phân rã bài toán
thành các bài toán con. Lời giải của bài toán đã cho sẽ được xác định từ các
lời giải của các bài toán con.
Lời giải của bài toán có thể xem là chương trình cần viết, tạo ra từ các modul,
hàm (là lời giải của các bài toán con).
• Thiết kế từ trên xuống
Đi từ cái chung đến cái riêng,từ kết luận đến cái đã biết
• Phương pháp làm mịn dần
Làm mịn dần từng bước gắn liền với quá trình phân rã và thiết kế từ trên
xuống, nó chính xác dần thao tác và dữ liệu theo từng mức.
II. Phạm vi, tác dụng các loại biến
1. Biến cục bộ (biến trong):
Vị trí khai báo Thời gian tồn tại Phạm vi tác dụng
-Trong hàm, khối lệnh.

được lưu giữ khi ra khỏi hàm .
4. Biến tĩnh ngoài:
Vị trí khai báo Cách khai báo Thời gian tồn tại Phạm vi tác dụng
Ngoài tất cả
các hàm.
Thêm từ khóa static
trước định nghĩa biến
thông thường.
Trong suốt thời
gian chương trình
Từ vị trí khai báo
đến cuối tập tin
III. Tổ chức project có tập tin thư viện *h
Ta đã biết cách tổ chức project có một tập tin .cpp : giả sử đã có project với tên
Lab_Vd, với tập tin chương trình là Cpp_Vd.cpp
Ta tao thêm tập tin *.h, đặt tên h_Vd như sau:
Chọn Header Files – Nhấn phím phải chuột – Add – New item – Chọn Code
(trong Categories – Code) – Chọn header file (.h) ( trong Templates) – đặt tên
h_Vd (trong ô Name) – chọn Add.
Trong mỗi tập tin (*.h, *cpp) ta sọan thảo nội dung theo cấu trúc đã qui định.
• Trong tập tin *h, nội dung nên bao gồm các định nghĩa hằng, định nghĩa kiểu
dữ liệu, định nghĩa các hàm chức năng
• Trong tập tin *.cpp, cài đặt hàm main(), có thể có các hàm tổ chức menu, các
hàm nhập xuất dữ liệu.
C. Luyện tập:
Ví dụ 1:
Ta xem tên là một xâu ký tự bao gồm nhiều từ tách biệt bằng các ký tự trắng.
Từ là một dãy liên tiếp các ký tự khác ký tự trắng. Viết chương trình nắn các tên nhập
từ bàn phím theo qui cách:
• Khử các ký tự trắng ở đầu và cuối của tên.

char Thuong(char Kt);
void GhepKT(char Kt, char *a);
//Dinh nghia cac ham
//Nan ten
void Nanten(char *a)
{
main()
Nhap(a) NanTen(a
)
Xuat(a)
Thuong(x)Hoa(x) GhepKT(x,a)
char *b;
int i;
b = new char[100];
*b = NULL;

i = 0;
while (*(a+i) == CACH )
i++;
while (*(a+i) != NULL)
{
GhepKT(Hoa(*(a+i)),b);
i++;
while ((*(a+i) != CACH )&& (*(a+i) != NULL))
{
GhepKT(Thuong(*(a+i)),b);
i++;
}

while (*(a+i) == CACH)

#include<iostream>
#include<stdio.h>
#include<\Lab\Lab10_Vd1\Lab10_Vd1\h_Vd1.h>
//Khai bao nguyen mau cac ham dinh nghia trong tap tin nay
void main()
{
char *a;
a = new char[MAX];
_flushall();
cout<<"\nNhap ten: ";
gets(a);
cout<<"\nTen truoc khi nan: "<<a;
Nanten(a);
cout<<"\nTen sau khi nan: "<<a;
cout<<'\n';
delete []a;
}
//Dinh nghia cac ham
Ví dụ 2:
Thực hiện các thao tác trên dãy n số nguyên với các chức năng sau :
1. Trả về chỉ số của phần tử cuối cùng bằng x nếu có; trả về -1 nếu không có.
2. Tổng các số nguyên tố trong dãy
3. Trả về số đường chạy trong dãy
Các yêu cầu:
• Dãy số: cài đặt mảng động bằng con trỏ
• Chương trình: dạng menu
• Các hàm chức năng: cài đặt bằng thuật toán đệ qui
Thực hiện:
Bước 1: Tạo Project với tên “Lab10_Vd2”.
Bước 2: Tạo các tập tin: Cpp_Vd2.cpp, h_Vd2.h

if ( n==1)
if (nt(*a))
Kq = *a;
else
Kq = 0;
else
if (n >1)
if (nt(*(a+n-1)))
Kq = Tong_nT(a,n-1) + *(a+n-1);
else
Kq = Tong_nT(a,n-1);
return Kq;
}
int So_DC(int *a, int n)
{
int Kq;
if (n == 1)
Kq = 1;
else
if(n > 1)
if(*(a+n-1)<*(a+n-2) )
Kq = So_DC(a,n-1) +1;
else
Kq = So_DC(a,n-1);
return Kq;
}
//Cac ham bo tro
int nt(int x)
{
int Kq, i, m;

int *a, n, Chon;
cout<<"\nnhap n = ";
cin>>n;
a = new int[n];
Nhap(a,n);
do
{
Chon = ChonMenu();
XL_Menu(a,n, Chon);
}
while(1);
cout<<'\n';
delete []a;
}
void Menu()
{
cout<<"\n BAnG MENU ";
cout<<"\n1. Chi so cua pt cuoi cung bang x";
cout<<"\n2. Tong cac so nguyen to";
cout<<"\n3. So duong chay";
cout<<"\n4. Thoat khoi chuong trinh!!!";
}
int ChonMenu()
{
int Chon;
for(;;)
{
Menu();
cout<<"\nnhap Chon tu 1 -> 4: ";
cin>>Chon;

Xuat(a, n);
cout<<"\nSo duong chay trong a: SDC = "<<So_DC(a,n);
cout<<'\n';
break;
case 4:
cout<<"\n9. Thoat khoi CT!\n";
exit(1);
}
}
//Cac ham nhap xuat
void Nhap(int *a, int n)
{
for (int i = 0; i < n; i++)
{
cout<<"\na["<<i<<"] = ";
cin>>*(a+i);
}
}
void Xuat(int *a, int n)
{
int i;
cout<<"\nDay a:\n";
for (i = 0; i < n; i++)
cout<<*(a+i)<<'\t';
}
Ví dụ 3:
Quản lý sinh viên dựa vào các thông tin sau :
• Mã sinh viên
• Họ tên sinh viên
• Lớp

SINHVIEN Sv[MAX];
int n = 0;
//Khai bao nguyen mau
void Output();
void Output_Data();
void Output_Struct(SINHVIEN p);
void Setup();
void Chen_Ct(char *Maso,char *HoTen,char *Lop,double Dtb, int Tichluy);
void Xoa_Ct(char *Maso);
int Tim_Maso (char *Maso);
//Khoi tao danh sach sinh vien
void Setup()
{
Chen_Ct("0213345","Nguyen Van","CTK100",4.5,41);
Chen_Ct("0210340","Truong Van A","CTK101",8.0,39);
Chen_Ct("0201381","Duong Mai","CTK100",4.5,38);
Chen_Ct("0211348","Tran Vuong","CTK100",5,34);
Chen_Ct("0210042","Hoang Trong","CTK101",6,38);
Chen_Ct("0201380","Duong Mai","CTK100",6,36);
Chen_Ct("0201180","Tran Hoan","CTK100",5,37);
Chen_Ct("0211380","Luu Trong","CTK100",6.5,36);
}
//Chen mot sinh vien vao danh sach Sinh vien
void Chen_Ct(char *Maso,char *HoTen,char *Lop,double Dtb, int Tichluy)
{
if (n < MAX)
{
flushall();
Sv[n].Maso = new char[12];
strcpy(Sv[n].Maso, Maso);

Sv[i-1] = Sv[i];
n ;
}
//xuat du lieu 1 cau truc (sinh vien)
void Output_Struct(SINHVIEN p)
{
cout<<'\n';
cout <<setiosflags(ios::left)
<<setw(12)<<p.Maso
<<setw(22)<<p.HoTen
<<setw(10)<<p.Lop
<<setw(10)<<p.Dtb
<<setw(10)<<p.Tichluy;
}
//Xuat danh sach nhan vien ra man hinh
void Output_Data()
{
for (int i = 0; i < n; i++)
Output_Struct(Sv[i]);
}
//In tieu de
void Output()
{
cout<<'\n';
cout <<setiosflags(ios::left)
<<setw(12)<<"MASO"
<<setw(22)<<"HOTEN"
<<setw(10)<<"LOP"
<<setw(10)<<"DTB"
<<setw(10)<<"TICHLUY";

void Menu()
{
cout<<"\n MENU ";
cout<<"\n1.Tim theo ma so";
cout<<"\n2.Them sinh vien";
cout<<"\n3.Xoa sinh vien";
cout<<"\n4.Xem danh sach";
cout<<"\n5.Thoat khoi chuong trinh!!!";
}
//Dieu khien viec chon chuc nang cua nguoi SD
int ChonMenu()
{
int Chon;
for(;;)
{
Menu();
cout<<"\nNhap gia tri chon chuc nang (1-5): ";
cin>>Chon;
if(Chon >= 1 && Chon <= 5)
break;
}
return Chon;
}
//Xu ly CT
void XL_Menu(int Chon)
{
char *Maso, *HoTen, *Lop;
double Dtb;
int Tichluy;
int Kq;

flushall();
gets(Maso);
cout<<"\nNhap Ho Ten SV: ";
flushall();
gets(HoTen);
cout<<"\nNhap ma so lop: ";
flushall();
cin>>Lop;
flushall();
cout<<"\nDiem trung binh: ";
cin>>Dtb;
cout<<"\nTich luy: ";
cin>>Tichluy;
Chen_Ct(Maso,HoTen,Lop,Dtb, Tichluy);
cout<<"\n Danh sach sinh vien ket qua \n";
Output();
Output_Data();
cout<<"\n";
delete []Maso;
delete []HoTen;
delete []Lop;
break;
case 3:
cout<<"\n3.Xoa sinh vien";
cout<<"\n Danh sach sinh vien ban dau \n";
Output();
Output_Data();
cout<<"\nNhap ma so SV: ";
flushall();
Maso = new char[12];

• Trừ phân số.
• Nhân phân số.
• Chia phân số.
Bài 2:
Xác định đường tròn đi qua 4 điểm cho trước ?
Nếu có, xuất đường tròn tương ứng; nguợc lại thông báo không có.
Viết chương trình giải quyết bài toán trên.
Phân tích:
• Nếu có 3 điểm thẳng hàng, thông báo không có đường tròn qua 4 điểm, kết
thúc
• Tạo đường tròn qua 3 điểm không thẳng hàng.
• Kiểm tra điểm còn lại có thuộc đường tròn đã tạo hay không ?
 Nếu không, thông báo không có đường tròn đi qua 4 điểm ?
 Nếu có xuất đường tròn (tâm & bán kính)
Hướng dẫn:
1. Tổ chức dữ liệu
struct DIEM
{
double x;
double y;
};
struct DUONG_TRON
{
DIEM Tam;
double R; //Ban kinh binh phuong
};
2. Các chức năng
a. Nhập 4 điểm (lưu trử trong mảng 1 chiểu kiểu cấu trúc DIEM
void Nhap(DIEM M[4]);
b. Xuất đường tròn kết quả (Tâm, bán kính)