BÀI LÀM
1. Khái niệm
Theo khoản 1 Điều 4 Luật doanh nghiệp 2005 : “ Doanh nghiệp là tổ
chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng
kí kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các
hoạt động kinh doanh ”.
Điều 141 Luật doanh nghiệp 2005 : “Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) là
doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn
bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp, DNTN không
được phát hành bất kì một loại chứng khoán nào, mỗi cá nhân chỉ được
quyền thành lập một DNTN ”. Chủ sở hữu duy nhất của doanh nghiệp tư
nhân là một cá nhân.
2. Đặc điểm một chủ sở hữu của doanh nghiệp tư nhân
Vì DNTN có một chủ sở hữu, do vậy xét trong nội hàm tổ chức, DNTN
có những đặc điểm sau :
2.1. Về quan hệ sở hữu vốn trong doanh nghiệp
Doanh nghiệp tư nhân do một cá nhân bỏ vốn thành lập. Cá nhân ở đây
có thể bao gồm hai nhóm sau:
Một là, nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm: người nước ngoài (công dân
nước ngoài, người không quốc tịch); người Việt Nam định cư ở nước
ngoài; người nước ngoài thường trú tại Việt Nam.
Hai là, công dân Việt Nam.
Nguồn vốn ban đầu của doanh nghiệp tư nhân xuất phát chủ yếu từ tài
sản của một cá nhân và theo quy định tại Điều 142 Luật Doanh nghiệp thì
phần vốn này do chủ doanh nghiệp tự khai báo với cơ quan đăng ký kinh
doanh và được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán của doanh nghiệp. Như
vậy, cá nhân chủ doanh nghiệp tư nhân sẽ đưa vào kinh doanh một số vốn
nhất định trong khối tài sản thuộc sở hữu cá nhân mình và về nguyên tắc,
tài sản đưa vào kinh doanh đó là tài sản của doanh nghiệp tư nhân. Nhưng
Page 1
1

2
Trong trường hợp thuê người quản lí chủ doanh nghiệp vẫn là người phải
chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp. Giới hạn trách nhiệm được phân giữa chủ doanh nghiệp và người
được thuê quản lí thông
2.3. Về phân phối lợi nhuận
Vấn đề phân chia lợi nhuận không đặt ra đối với doanh nghiệp tư nhân,
bởi lẽ doanh nghiệp này chỉ có một chủ sở hữu và toàn bộ lợi nhuận thu
được từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sẽ thuộc về một mình
chủ doanh nghiệp, sau khi đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ với Nhà nước
và các bên thứ ba, cụ thể là các khoản thuế đối với Nhà nước và các
khoản nợ đối với các bên thứ ba.
Việc một cá nhân duy nhất có quyền hưởng lợi nhuận cũng có nghĩa là
cá nhân duy nhất đó sẽ có nghĩa vụ chịu mọi rủi trong kinh doanh mà không
thể yêu cầu người khác gánh đỡ những rủi ro này. Đây là một điểm hạn chế
lớn, là nguyên nhân khiến cho không ít nhà đầu tư không muốn kinh doanh
dưới hình thức DNTN.
Tóm lại, từ những phân tích ở trên có thể thấy đặc điểm “một chủ sở
hữu” là một đặc trưng của doanh nghiệp tư nhân, giúp phân biệt doanh
nghiệp tư nhân với các loại hình doanh nghiệp khác. Với đặc điểm này,
doanh nghiệp tư nhân mang trong mình những ưu điểm và hạn chế nhất
định so với các loại hình doanh nghiệp khác, cụ thể là ở doanh nghiệp tư
nhân chủ doanh nghiệp tư nhân không phải chia sẻ quyền quản lý doanh
nghiệp đối với bất cứ đối tượng nào khác; về việc phân phối lợi nhuận
như đã phân tích ở trên cũng là một ưu điểm khi kinh doanh dưới hình
thức doanh nghiệp một chủ, tuy nhiên, việc một cá nhân duy nhất có
quyền hưởng lợi nhuận cũng có nghĩa là cá nhân đó sẽ có nghĩa vụ chịu
mọi rủi ro trong kinh doanh mà không thể yêu cầu người khác gánh đỡ
những rủi ro này. Đây cũng là một điểm hạn chế lớn khiến cho không ít
nhà đầu tư không muốn kinh doanh dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân.