TẠO HÌNH HẬU MÔN – HỒI TRÀNG CÓ KỸ THUẬT J-POUCH Mục đích: Chọn một phương pháp nối hồi tràng vào ống hậu mon được cải
biên trong trường hợp cắt toàn bộ đại tràng vẫn còn được bàn cãi, mặc dầu ở
người lớn tạo túi chứa phân trong hạ hồi tràng xuống ống hậu môn đã được
chấp nhận. Đối với trẻ nhỏ nhiều phẫu thuật viên vẫn muốn nối thẳng hồi
tràng vào ống hậu môn. Nghiên cứu này cho ra kết quả chức năng lâu dài ở
trẻ, được cắt toàn bộ đại tràng và dưa hồi tràng nối với ông hậu môn có tạo
chứa túi phân kiểu chữ J.
Phương pháp: Có tất cả 42 trường hợp trẻ được cắt bỏ đại tràng, trong đó có
29 trường hợp nối hồi tràng xuống ống hậu môn có tạo túi chứa phân kiểu chữ
J (J-pouch) từ tháng 01/2003 đến tháng 06/2005. cho thấy những biến chứng
sớm và muộn như són phân thường xuyên, kiểm soát chức năng đi cầu ngày và
đêm và tiêm túi chứa. Trong 29 trường hợp tạo túi chứa phân (tuổi trung bình là
1 tuổi, từ 5 tháng đến 9 tuổi).
Kết quả: Không có trường hợp tử vong, biến chứng sớm (vết mổ nhiễm
trùng, tắc ruột sớm, sốt kéo dài) không có túi chứa nào bị cắt bỏ, có 3 bệnh
nhân nhiễm trùng vết mổ (10%), 2 bệnh nhân bị xì miệng nối ở túi chứa
(7%), không có trường hợp nào tắc ruột sau mổ, cung như viêm ruột cấp.
Tình trạng đi cầu trong 24 giờ trung bình là 3 lần (từ 2 đến 5 lần).
Kết luận: Nối hồi tràng vào ống hậu môn với túi chứa phân kiểu chữ J là
phương pháp hoàn hảo trong các trường hợp cắt toàn bộ đại tràng ở trẻ em.
Mặc dù vẫn còn vài biến chứng sau mổ, nhưng với kết quả kiểm soát việc đi
cầu thường xuyên của trẻ rất tuyệt vời, làm cải thiện cuộc sống của trẻ tốt
hơn nhiều.
ABSTRACT
Purpose: The choice of ileo-anal reconstruction method in chidren
undergoing proctocolectomy remains controversial. Although ileo-anal
pouch reconstruction has gained overall acceptance, many peadiatric
surgeons still advocate straight ileo-anal pull-through. The aim of this study

còn nhiều bàn cãi giữa các phẫu thuật viên nhi. Dù rằng kỹ thuật J-pouch
được coi như là một kỹ thuật hoàn hảo (gold standard) đối với các bệnh lý
viêm loét đại tràng hay đa polyp gia đình mà phải cắt bỏ toàn bộ đại tràng.
Theo các tác giả đã thực hiện kỹ thuật J-pouch trong bệnh lý vô hạch toàn bộ
đại tràng đều thống nhất là tốt hơn rất nhiều trong việc kiểm soát đi cầu của
trẻ so với phẫu thuật nối thẳng hoi tràng xuống ống hậu môn. Số lần đi cầu
giảm hẵn, ít gây hâm lở quanh lỗ hậu môn, thường không cần làm sạch đại
tràng trước khi đi ngủ, hay không cần dùng túi che ngoài hậu môn vào ban
đêm. Trong bài nghiên cứu này, chúng tôi tổng kết lại các trường hợp đã
dùng kỹ thuật J-pouch trong bệnh lý vô hạch toàn bộ đại tràng từ tháng
1/2003 đến tháng 6/2005. Xem các biến chứng gần cũng như lâu dài và chức
năng kiểm soát đi cầu của trẻ.
DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
Đây là phương pháp hồi cứu mô tả từ tháng 1/2003 đến tháng 6/2005 chúng tôi có
42 trường hợp phải cắt bỏ toàn bộ đại tràng trong bệnh lý vô hạch toàn bộ đại
tràng. Trong đó có 29 trường hợp chung tôi sử dụng kỹ thuật J-pouch (70%).
Trong 29 trường hợp làm kỹ thuật J-pouch có 19 nam và 10 nữ, số tuổi trung
bình được mổ là 12 tháng, tuổi nhỏ nhất là 5 tháng và lớn nhất là 9 tuổi.
Thời gian mổ trung bình là 3 giơ 30’, nhanh nhất là 3 giờ và lâu nhất là 4 giờ
30’.
Phương pháp
- Bệnh nhân được gây mê kết hợp với gây tê ngoài màng cứng.
- Tư thế nằm sản khoa (để lộ ống hậu môn) được chia ra làm 2 thì:
+ Thì bụng: mổ bụng đường ngang dưới rốn, chiếm gần 2/3 chiều ngang ổ
bụng. Vào khoang phúc mạc tiến hành triệt mạch toàn bộ đại tràng, nhiều
trường hợp phải gỡ trứng ruột non (di chứng của cuộc mổ lần trước: làm
Ileostomy lúc mới sinh). Triet mạch từ đầu dưới hồi tràng (Ileostomy) tới
đoạn đại trực tràng vùng hốc chậu cắt bỏ toàn bộ đoạn ruột này (chú ý 2 niệu
quản và tá tràng khi bóc tách khung đại tràng).
Đầu trên hồi tràng, bóc tách cuốn mạch máu mạc treo tràng trên thật di động

Chức năng đi cầu:
Việc kiểm soát đi cầu của trẻ rất tốt, từ 1 năm trở lên trẻ có thể kiểm soát số
lần đi cầu trung bình là 3 lần trong ngày. Vấn đề són phân giảm dần và hết
hẵn sau 1 năm theo dõi.
BÀN LUẬN
Trước đây, trong bệnh lý vô hạch toàn bộ đại tràng phẫu thuật được chọn là
nối bên bên của đoạn ruột có hạch và vô hạch theo Lester-Martin, mục đích
là cố gắng giữ nước trong lòng đại tràng. Nhưng với các điều trì thường gây
nên tình trạng viêm ruột sau mổ rất nặng. Ngày nay nhiều nhà phẫu thuật nhi
đề nghị nên cắt bỏ toàn bộ đại tràng và nối thẳng hồi tràng vào ống hậu môn.
Đây được xem là một phương pháp điều trị căn bản của bệnh lý
Hirschsprung với vô hạch toàn bộ đại tràng. Vấn đề còn tồn tại hiện nay là
chức năng kiểm soát đi cầu của trẻ có cải thiện hay không, nếu được thực
hiện thêm các kỹ thuật tạo túi chứa phân (chữ J, chữ S hay chữ W). Những
báo cáo gần đây cho thấy tạo túi chứa phân theo kiểu chữ J (J-pouch) rất
thích hợp với trẻ nhỏ trong các bệnh lý cần cắt bỏ toàn bộ đại tràng. Tổng
kết từ năm tháng 1/2003 đến tháng 6/2005 chúng tôi có 42 trường hợp cắt
toàn bộ đại tràng trong bệnh lý vô hạch toàn bộ đại tràng, trong đó có 13
trường hợp chúng tôi không thể làm J-pouch do ruột còn lại quá ngắn (do
ruột dính do mổ lần trước), mạch máu mạc treo tràng trên không đủ dài. Nếu
cố gắng làm J-pouch làm căng đoạn ruột, thiếu máu nuôi ruột đi đến bị xì
miệng nối. Chúng tôi có 2 trường hợp 7% bị xì miệng nối ở tui chứa phân,
cũng nằm trong tình trạng này. Nhưng chúng tôi không phải cắt bỏ túi J như
các tác giả trước đây đã báo cáo. Chúng tôi chỉ cần rửa sạch ổ bụng đưa hồi
tràng đoạn trên ra ngoài dẫn lưu ổ bụng và khống che nhiễm trùng bằng
kháng sinh. Một hay 2 tháng sau chúng tôi đóng hồi tràng và nong hậu môn
trong 4 tuần. Hai trường hợp này tốt trở lại.
Biến chứng tắc ruột non đã được báo cáo nhiều ở các tác giả khác do tình
trạng bụng không sạch lúc mổ thường gây dính ruột. Nhưng với 29 trường
hợp chúng tôi không có trường hợp nào tắc ruột phải mổ lại.