Phát thanh hiện đại - Thời cơ và thách thức
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ,
báo chí Việt Nam và thế giới cũng phát triển nhanh chóng đáp ứng nhu cầu
thông tin, giải trí của công chúng. Phát thanh hiện đại trong xu hướng tương lai
cũng chịu sự chi phối tất yếu của quy luật phát triển. Yêu cầu cụ thể là không
ngừng nâng cao về chất lượng, mở rộng quy mô về các chương trình phát sóng.
“Tiêu chuẩn hoá quốc tế” là khái niệm được tạm thời đặt ra nhằm mục tiêu
chiến lược phát triển mạng lưới phát thanh trong cả nước từ Trung ương tới địa
phương. Các loại hình báo chí khác nhau phát triển với tốc độ chóng mặt, cạnh
tranh thông tin diễn ra quyết liệt, phát thanh hiện đại phải tự tìm cho minh một
hướng đi nếu không muốn bị tụt hậu. Đó là yêu cầu phát triển và giúp cho phát
thanh là một kênh thông tin quan trọng đặc biệt, không thể thay thế trong việc
tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, không ngừng nâng
cao nhu cầu thông tin; chính trị, kinh tế, văn hóa, giải trí của nhân dân…
Ngày 7/11/ 2006, Việt Nam đã chính thức gia nhập và trở thành thành
viên thứ 150 của WTO. Điều đó cũng tác động không nhỏ tới phát thanh hiện
đại. Dưới sự hướng dẫn, định hướng của Thầy giáo hướng dẫn, tôi xin trình bày
1 số quan điểm về phát thanh hiện đại qua bài tiểu luận: Phát thanh hiện đại -
Thời cơ và thách thức.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phát thanh hiện đại - Thời cơ và thách thức
Chương I: Khái niệm phát thanh, đặc tính của phát thanh, phát
thanh hiện đại.
Vào cuối thế kỷ XIX, với những phát minh khoa học của các nhà bác học
người Nga và Mỹ về vô tuyến điện (radio), phát thanh (báo nói) đã ra đời. Đến
thế kỷ XX, vệ tinh xuất hiện đã tạo ra một cuộc cách mạng lớn trong thông tin
đại chúng, tín hiệu phát thanh và truyền hình được trưyền đi khắp thế giới một
cách rộng khắp và mau lẹ. Con người có thể ngồi trong nhà mình tiếp nhận
thông tin về các sự kiện thuộc đủ các lĩnh vực và mọi nơi trên trái đất một cách
trực tiếp, cùng lúc, “như là thật”. Những thế kỷ trước cuộc cách mạng công

Phát thanh có 2 loại hình:
- Phát thanh qua làn sóng điện
- Phát thanh truyền qua hệ thống dây đẫn
Trong đó loại hình thứ nhất là căn bản và là yếu tố quan trong nhất tạo
nên sức mạnh to lớn của phát thanh. Về mặt kỹ thuật công nghệ của phát thanh
chúng ta cũng cần phải đề cập tới. Trong kỹ thuật phát thanh bao gồm hai loại là
AM và FM.
+AM (Amplitute Modutation) là kỹ thuật điều biên được áp dụng
trong sóng dài, sóng trung và sóng ngắn.
+FM ( Frequency Modutation) là kỹ thuật điều tần được áp dụng
trong phát thanh cực ngắn.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phát thanh hiện đại - Thời cơ và thách thức
2) Các đặc tính của phát thanh:
Các nhà nghiên cứu lý luận và những nhà thực hành phát thanh Việt Nam
có quan điểm: truyền thông qua phát thanh có những đặc tính quan trọng chế
đình các nguỳên tắc sản xuất chương trình.
• Đặc tính thứ nhất là tính quảng bá.
Phát thanh có độ phủ sóng rất rộng. Sóng phát thanh có thể phủ trên phạm
vi rộng lớn của quốc gia hoặc quốc tế. Có quan niệm cho rằng phát thanh là báo
điện tử “không cần giấy”, “không có khoảng cách”. Một sự kiện được thông tin
qua mạng lưới phát thanh có thể đến với hàng triệu người nghe ở những vùng
địa lý khác nhau trong cùng một thời điểm. Chính bởi vậy, thông số về độ phủ
sóng của một đài phát trên một diện tích địa lý là yếu tố được chú trọng đầu tư.
Sóng phát thanh len lỏi vào những ngõ ngách mà nhiều khi truyền hình, báo in
rất khó tiếp cận, chưa kể những phường tiện truyền thông khác còn nhiều hạn
chế trong việc quảng bá đại chúng rộng rãi. Có thể nói phát thanh là phương
tiện thông tin mang tính tiện lợi và đại chúng nhất.
• Đặc tính thứ hai của phát thanh là tính đồng thời.
Khi sự kiện diễn ra, với phường tiện thu gọn nhẹ, quy trình sản xuất và

tin nhanh nhất. Phương tiện, thiết bị thu phát tín hiệu phát thanh cũng gọn nhẹ.
Phát thanh có lợi thế hơn hẳn truyền hình trong việc tiếp cận nguồn tin ở những
địa điểm cách xa đô thị. Thông tin chuyển tải qua phát thanh về cơ bản nhanh
hơn truyền hình, hơn hẳn báo in và phổ cập đại chúng hơn nhiều báo chí trực
tuyến.
Chỉ cần một máy thu thanh nhỏ, chúng ta có thể bắt được sóng và nghe
được nhiều chương trình phát thanh khác nhau của các đài phát thanh khác nhau
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phát thanh hiện đại - Thời cơ và thách thức
của các địa phương, quốc gia hay nước ngoài. Phát thanh có khả năng phát huy
việc truyền tin theo diện rộng nhanh chóng tạo ra những hiệu ứng xã hội. Xét từ
góc độ công nghệ, phát thanh AM có khả năng truyền đi khoảng cách không
gian rộng lớn với sự hỗ trợ của vệ tinh, tạo khả năng phủ sóng toàn cầu. Xét từ
góc độ tính kinh tế,giá thành của một chiếc máy thu thanh thấp hơn nhiều so với
một chiếc máy thu hình.
Tuy nhiên, hạn chế của phát thanh dễ dàng nhận thấy nhất là độ xác định
của thông tin tiếp nhận. Do thông tin được công chúng tiếp nhận bằng thính giác
nên thông tin xuất hiện theo chuỗi âm thanh tuyến tính. Người nghe hoàn toàn
bị động về tốc độ, trình tự vân hành của dòng âm thanh. Chỉ cần một thời điểm
không tập trung chú ý, có thể dẫn đến tình trạng hiểu không đúng hoặc khônng
đầy đủ nội dung thông điệp truyềntải. Thêm đó, những thông tin có tính logic
phức tạp, có nhiều mối quan hệ đan xen mà chưa qua những bước xử lý thông
tin quy chuẩn của phát thanh, có khi mang lại hiệu quả thấp. Khả năng ghi nhớ
nhanh một chuỗi thông tin bằng thính giác của con người cũng có giới hạn nhất
định. Để khắc phục những hạn chế đó, những người biên tập chương trình đã
xây dựng nhiều chương trình xen kẽ, sử dụng cách diễn đạt súc tích và lặp lại
nhiều lần nhưng thông tin quan trọng.
3. Thế nào là phát thanh hiện đại?
Thực tiễn hoạt động cũng như các nghiên cứu tổng kết cho chúng ta câu
trả lời:

chương trình ca nhạc nào đó luôn bắt sóng để đón nghe chương trình mà họ yêu
thích. Thông qua các chương trình được biên tập và xử lý công phu, phát thanh
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phát thanh hiện đại - Thời cơ và thách thức
giới thiệu cho thính giả những tác phẩm âm nhạc mới thuộc những dòng nhạc
khác nhau, góp phần nâng cao thị hiếu của thính giả.
Âm nhạc trên phát thanh có thể ăn sâu vào tâm trí, cũng có thể chỉ là
người bạn khiêm nhường đối với mọi người. Âm nhạc xen kẽ giữa các chương
trình tin tức, thời sự, chuyên đề sẽ giúp cho thính giả có một thời gian thư giãn
hợp lý, đủ để tiếp nhận những thông tin nóng hổi và đầy ắp những sự kiện diễn
ra trong cuộc sống hàng ngày.
Việc sử dụng âm nhạc có hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng sóng phát
thanh và kỹ thuật stereo, một phần phụ thuộc vào trình độ thẩm âm của các biên
tập viên không những giúp thính giả nắm bắt được bản chất của những sự kiện
nóng hổi mà còn định hướng suy nghĩ và hành động của công chúng theo chiều
hướng tích cực. Những yêu cầu về tính hấp dẫn cho thấy người sản xuất phải
thực sự nắm bắt được tâm lý đối tượng, từ đó có cách tổ chức, sắp xếp tổ chức,
biết dẫn dắt người nghe từ phút đầu cho tới phút cuối của chương trình bằng
việc vận dụng ba phương tiện của phát thanh là: ngôn ngữ, tiếng động và âm
nhạc một cách linh hoạt.
• Thứ ba, Phát thanh hiện đại thể hiện ở sự đổi mới phong cách diễn
đạt, trình bày thông điệp.
Chuyển từ đọc sang nói là xu hướng của phát thanh hiện đại. Đây là một
quá trình không dễ thực hiện ngay được. Trong thời kỳ đầu của phát thanh của
thế giới, người ta thường quen với tiêu chuẩn “cổ họng đầy”. Phát thanh viên
phải là người có âm thanh rõ ràng, hoàn hảo với chất giọng dày, sâu và có chứa
quyền lực. Từng từ ngữ được phát trên sóng phải qua khâu biên tập kỹ càng và
được trình bày một cách trau chuốt.
Ngày nay, chất giọng văn là một tài sản quý giá nhưng nó không còn là
nhân tố quyết định đối vơí người phát thanh viên. Phong cách đọc văn bản phát

Như vậy, chúng ta đã tìm hiểu những vấn đề cơ bản của phát thanh hiện
đại. Vậy trong thời đại mới, thời đại của khoa học và công nghệ trong thế kỷ
XXI, phát thanh hiện đại có những thời cơ cũng như thách thức gì?
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phát thanh hiện đại - Thời cơ và thách thức
Chương II: Phát thanh hiện đại- Thời cơ và thách thức
1. Vài nét về Phát thanh Tiếng nói Việt Nam từ 1975 đến nay
Sau chiến thắng ngày 30/ 4/ 1975, đất nước ta đã hoàn toàn thống nhất
bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội trên toàn quốc. Đài Tiếng nói Việt Nam
vẫn luôn bám sát, phản ánh mọi hoạt động của đời sống xã hội, góg phần đưa
đường lối chính sách của Đảng và cả những cách thức làm kinh tế có hiệu quả
đến với người dân. Ví dụ như cơ chế khoán mới đến nhóm và người lao động
theo chỉ thị 10 của Ban bí thư, Nghị quyết 6 của Ban chấp hành Trung ương
khoá IV năm 1979. Đài Tiếng nói Việt Nam đã tham gia tích cực vào việc
chông tư tưởng bảo thủ, chống tham nhũng, cách làm ăn trì trệ, các hiện tượng
tiêu cực trong xã hội. Mặt khác, Đài Tiếng nói Việt Nam cũng đã đổi mới về
mặt thông tin, loại bỏ thông tin một chiều theo đinh hướng chủ quan làm cho
nội dung nghèo nàn, thiếu tính chân thật, thiếu tính chiến đấu và ít sức thuyết
phục. Cũng nhờ vận dụng quan điểm đổi mới, thông tin của Đài phong phú hơn,
toàn diện và chân thực hơn, vì vậy cũng hấp dẫn và hiệu quả hơn.
Từ năm 1990, ngân sách nhà nước đã có điều kiện chi những khoản chi
phí lớn cho phát thanh và truyền hình. Bên cạnh đó là sự phát triển của công
nghệ và điện tử và tin học trong nước cùng với chính sách mở cửa hội nhập với
thế giới và cơ chế thị trường đã tạo điều kiện cho phát thanh và truyền hình phát
triển.
Chỉ thị của Thủ tướng chính phủ cho Đài Tiếng nói Việt Nam năm 1994
nêu rõ: “Phát triển hiện đại hoá ngành phát thanh Việt Nam là một nhiệm là một
nhiệm vụ cấp bách không thể chậm trễ, vì ngành phát thanh càng có vai trò quan
trọng trong cung cấp thông tin nhanh chóng và chính xác đến mỗi người dân ở
bất cứ vùng nào của đất nước. Đây là phương tiện giúp nhân dân nắm bắt được