Ngày xuân bàn chuyện phong thuỷ và cây cảnh
KTNT - Thời xưa, tuy khoa học chưa phát triển nhưng bằng linh cảm và trực giác, kết hợp
với quan sát và chiêm nghiệm thực tế, người xưa đã biết được tác dụng của thảo mộc đối
với con người. Vì vậy, việc lựa chọn loài cây và vị trí trồng trong vườn nhà được tiến hành
rất cẩn thận theo đúng những quy luật của thuật phong thuỷ.
Thực vật trong phong thuỷ chia ra âm dương và ngũ hành. Dương tính là những cây cần
nhiều ánh sáng. Khi trồng ở nơi ẩm thấp, thiếu ánh sáng, chúng sẽ phát triển yếu ớt, khó ra
hoa kết trái và rất dễ chết. Chẳng hạn như hoa hồng, cúc, thược dược, đỗ quyên, mai... âm
tính là những cây có thể đặt ở trong nhà hay bóng râm.
Nói chung, sự tương tác giữa con người và thảo mộc trong không gian kiến trúc bị chi phối
bởi thuộc tính ngũ hành của các loài cây. Việc phân loại thảo mộc theo ngũ hành chủ yếu
căn cứ vào màu sắc. Những cây thuộc hành Thuỷ phần lớn có màu lá xanh thẫm như tùng,
bách, bồ đào... Cây thuộc hành Hoả có sắc đỏ như thạch lựu, mộc miên, hồng thảo, hồng
thiết... Đối với sức khoẻ, những loài cây này có tác dụng bổ tâm và làm dịu thần kinh.
Những cây thuộc hành Kim, chủ yếu gồm có lá, hoa hay thân màu trắng như bạch lan, bạch
thuỷ tiên, cửu ly hương... có tác dụng điều hoà chức năng tạng phế. Những cây thuộc hành
Mộc, gồm những loài cây có màu xanh lục, có chức năng điều hoà tạng can (gan). Những
cây thuộc hành Thổ, bao gồm các giống cây có sắc vàng, có lợi cho tạng tỳ.
Căn cứ vào quan hệ tương sinh tương khắc của Ngũ hành, người xưa còn đưa ra những quy
định về vị trí trồng và bài trí ở trong nhà. Tựu trung, mỗi loài cây nên trồng ở vị trí Ngũ
hành tương sinh. Ví dụ: cây thuộc hành Thuỷ nên trồng ở phía Tây ngôi nhà (Tây thuộc
hành Kim, hành Kim sinh hành Thuỷ), cây hành Hoả thì trồng ở phía Đông (phía Đông,
hành Mộc sinh hành Hoả)... Cũng xuất phát từ quan hệ sinh khắc của ngũ hành, đối với vị
trí trồng của một số loài cây, các nhà phong thuỷ còn đưa ra một lời khuyên cụ thể. Ví dụ:
Cây đào nên trồng ở phía Đông ngôi nhà, phía Nam thì trồng mai và táo, phía Bắc nên
trồng hạnh và lê...
Bài trí cây cảnh trong nhà đã có từ lâu đời. Nó không chỉ làm đẹp khung cảnh nhà cửa mà
còn làm cho cuộc sống dễ chịu, thoải mái hơn. Ngoài ra, cây cảnh còn giúp điều tiết nhiệt
độ, có lợi cho sức khoẻ. Ngày nay, việc bài trí cây cảnh trong nhà còn là một nghệ thuật
đòi hỏi óc thẩm mỹ. Căn cứ vào không gian trong phòng lớn hay nhỏ mà chúng ta có thể
sắp xếp sao cho ngăn nắp. Nếu phòng hẹp, trần thấp mà bày cây cao, to là không hợp lý.

chủ có lối sống hướng nội.
tiểu cảnh bằng đá
Đây là một bộ trang trí đắt tiền, tất cả dều bằng đá cẩm thạch, một cái khay nhỏ bằng thủy
tinh, núi non, cây cối, nhà cửa, người, thú đều bằng đá cẩm thạch, gắn dính lại với nhau,
trong như ngọc trắng như ngà, ẩn chứa một cảnh thiên nhiên hư thực, động tĩnh, mang một
tính chất đặc thù riêng biệt, chứa đựng một ý nghĩa triết lý sâu xa. . .
Tiểu cảnh Tam Tạng thỉnh kinh.
Đây là hình ảnh của bốn thầy trò Đường Tăng : Tam Tạng, Tôn Hành Giả (ông Tê), Sa
Tăng, Trữ Bát Giới đi xuyên qua rừng núi từ bên Trung Quốc đến Thiên Trúc ân Độ thỉnh
kinh Phật. Cảnh này cho thấy bốn thầy trò đi trên một đồi núi quanh co, bốn hình bóng nổi
lên trên đường chân trời, giữa rừng cây thưa, rất đẹp Trong một cái khay hình chữ nhật,
sắp xếp đá đất thành đường dốc, trồng ít cây cổ thụ hai bên, thêm vào một núi cao, một khe
suối.. Đặt bốn thầy trò Đường Tăng vào khung cảnh, ông Tê đứng trên chóp núi đá tay che
mắt ngắm nhìn địa thế đường đi, Tam Tạng cỡi ngựa đi đầu, Bát Giới vác bồ cào đi kế còn
Sa Tăng gồng gánh đi sau. . . Những hình tượng này có bán rất nhiều đủ kích cỡ bằng đất
nung, bằng men màu rất đẹp. tùy theo sự khéo léo của mình mà sắp xếp vào tiểu cảnh rất
hay...
tiểu cảnh Trúc lâm thất tiên
Trong một cái khay nhỏ hình bầu dục trồng thưa rừng trúc đùi gà, với mắt thắt lại, lóng
phình to vàng tươi bóng láng, tàn nhánh xanh tươi, nhưng thông thoáng, có bảy ông hiền
đời nhà Tấn đang ngồi nằm đàm đạo uống rượu ngâm thơ, đánh cờ, không màng đến thế
sự . Thất hiền Ở Trúc Lâm là Kê Khang, Nguyễn Tịch, Sơn Đài, Hướng Tú, Lưu Linh,
Nguyễn Hàm, Vương Nhung, đặc biệt có ông Lưu Linh nổi tiếng với bài thơ "Tửu đức
tụng" đức uống rượu và Nguyễn Tịch là "Cuồng túy nghèo mà cứ uống rượu ngâm thơ
ngạo đời...
Tiểu cảnh Cây đa đâu làng
Là một phong cảnh trang nhã, là một hình ảnh quê hương mà ai cũng đã thấy qua lúc còn
thơ ấu, như cây đa quán nước, gốc gạo dầu làng, lũy tre xanh, hàng bên sông... Trong một
cái khay hình chữ nhật, tháng một cây đa có dáng vóc cổ thụ, tàn lá xum xuê cho một vùng
bóng mát rộng lớn, dưới gốc cây có một cái miếu nhỏ xinh xắn, có con đường đi ngang